Iraanse verrassingsaanval op Amerikaanse militaire doelen: 'Proberen een reactie uit te lokken'

Iran heeft de gevechtspauze in het Midden-Oosten beëindigd met een verrassingsaanval op Amerikaanse militaire doelen. Volgens brigadegeneraal Han Bouwmeester probeert Teheran daarmee niet alleen de Verenigde Staten uit de tent te lokken, maar ook de publieke opinie in de regio tegen de Amerikaanse aanwezigheid te keren.

Na enkele dagen van relatieve rust vuurde Iran in de nacht van dinsdag op woensdag raketten af op Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten. Volgens het Amerikaanse commandocentrum CENTCOM ging het om een "poging tot een verrassingsaanval". De raketten werden onderschept. Ook zouden drie olietankers in de Straat van Hormuz zijn geraakt door de Iraanse Revolutionaire Garde.

Als reactie voerden Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten aanvallen uit op door Iran gesteunde milities in Irak. Daarmee kwam een einde aan een onofficiële gevechtspauze die afgelopen weekend was ingegaan.

'Iran wil een reactie uitlokken'

Brigadegeneraal Han Bouwmeester noemt het opvallend dat Iran nu als eerste de aanval opende. "Zelfs voor Amerika was het een verrassing. Ook de Amerikaanse admiraal die de operaties in het Midden-Oosten aanstuurt vanuit Central Command, afgekort CENTCOM, admiraal Brad Cooper, sprak van een verrassingsaanval. Ze hadden ook maar heel kort de tijd om alles wat op Amerikaanse doelwitten werd afgeschoten uit de lucht te halen. Dat concentreerde zich vooral op Jordanië."

Volgens Bouwmeester wordt nog volop gespeculeerd over de motieven van Iran, maar ziet hij een duidelijke mogelijkheid. "Dan kun je je afvragen: waarom doet Iran dit nu? Er zijn een aantal stemmen die zeggen dat Iran hiermee ook een reactie van de Amerikanen probeert uit te lokken. Ze willen zien hoe Amerika hierop reageert. Vorige week riep Trump nog dat hij heel hard zou terugslaan. We zagen ook een toename van het aantal militaire eenheden en van het aantal tankvliegtuigen, onder andere in Jordanië. Dat doet vermoeden dat Amerika zich daadwerkelijk aan het voorbereiden was. Dan is het ook aan de Iraniërs om dat uit te lokken."

'Amerika moet de zwarte piet krijgen'

Volgens Bouwmeester heeft Iran daarnaast nog een tweede doel: de Amerikaanse aanwezigheid in de regio verder onder druk zetten. "Uiteindelijk zijn zij er wel bij gebaat dat het rustig wordt, maar óók dat Amerika in deze de zwarte piet krijgt toegespeeld."

Volgens de brigadegeneraal hoopt Iran dat de bevolking van landen waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd zich tegen die aanwezigheid keert. "Iran hoopt door ook terug te schieten op de Golfstaten, en nu dus op Jordanië, dat die landen of hun bevolking uiteindelijk zeggen: 'Het is wel mooi geweest met die Amerikanen in ons land. Zij trekken steeds het vuur aan. Zij zorgen ervoor dat Iran op ons schiet en dat willen we niet meer.'"

Bouwmeester wijst daarbij op signalen uit Jordanië. "Toevallig verscheen vandaag ook een onderzoek in The New York Times. Dat ging over de beschietingen van de Iraniërs afgelopen nacht op Amerikaanse doelwitten in Jordanië. Daaruit bleek dat inmiddels honderden Jordaanse parlementariërs, hoge ambtenaren en juristen een petitie hebben ondertekend waarin wordt geëist dat Amerika Jordanië verlaat. Dat bereik je hier natuurlijk ook mee." Bouwmeester denkt dat dat precies is waar Iran op aanstuurt. "Je wakkert het sentiment in die andere landen aan, zodat zij zich uiteindelijk gezamenlijk tegen Amerika keren."