Zorgen over forse toename bestuurders zonder geldig rijbewijs: 'Je komt er veel te makkelijk mee weg'

De politie betrapt steeds vaker mensen achter het stuur terwijl hun rijbewijs is ingenomen. Vorig jaar gebeurde dat ruim 10.000 keer, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. Volgens oud-voorzitter van de politiebond Jan Struijs is dat nog maar het topje van de ijsberg. Hij pleit in Goedenavond Nederland voor meer handhaving én een wetswijziging die al jaren op zich laat wachten.

Tien jaar geleden hield de politie nog ongeveer 4.000 keer iemand aan die reed terwijl het rijbewijs was ingenomen. Inmiddels is dat aantal opgelopen tot ruim 10.000 per jaar. Het gaat onder meer om bestuurders die hun rijbewijs zijn kwijtgeraakt vanwege rijden onder invloed of zeer ernstige verkeersovertredingen, maar toch opnieuw achter het stuur stappen.

Volgens Jan Struijs zijn er meerdere oorzaken voor de forse stijging. "Ik heb wat ervaren politiemensen gebeld toen dit naar buiten kwam. Een van de oorzaken is dat we nauwelijks handhaven. Je moet je rijbewijs inleveren omdat je je hebt misdragen op de weg, een ernstig ongeluk hebt veroorzaakt of onder invloed van drank of drugs hebt gereden. Daarna handhaven we slecht."

Daarnaast zijn de straffen volgens hem onvoldoende afschrikwekkend. "Er ligt nu al heel lang een wet te wachten om strenger te straffen. Ik weet dat strengere straffen niet altijd helpen, maar in dit geval wel. Je komt er nu heel makkelijk mee weg. Een derde oorzaak is impulsgedrag, vaak in combinatie met drank en drugs. Je zit op een feestje, denkt: ik ga die taxi niet betalen, ik pak toch de auto, terwijl je rijbewijs al is ingevorderd."

Vragen stellen

Hoewel het aantal aanhoudingen fors is gestegen, denkt Struijs dat de werkelijke omvang van het probleem nog groter is. "Toen ik nog actief was als politiechef, zaten we rond de vierduizend. Nu zitten we op tienduizend. En dat is nog een conservatief getal."

Volgens hem is de pakkans nog altijd te laag. "Dat was in mijn tijd ook al zo. We moeten veel meer handhaven, ook fysiek. Die slimme camera's doen hun werk wel, maar vervolgens moet je mensen ook daadwerkelijk aanhouden, een proces-verbaal opmaken en dat soort zaken regelen. We weten allemaal dat de rechtsstaat onder water staat, dus ook daar."

Hij wijst daarbij op de gevolgen voor slachtoffers en nabestaanden. "Je zal maar horen dat degene die jouw dochter heeft doodgereden er zo makkelijk mee is weggekomen, terwijl zijn rijbewijs al was ingevorderd. Dat maakt dit echt een gevaar op de weg. Het zijn heel roekeloze mensen van wie het rijbewijs wordt ingenomen. Het is dus een groot en zorgwekkend probleem. Ik ben ook blij dat RTL hierin is gedoken. Ik vind het te gek voor woorden dat we in de Kamer maar geen antwoord krijgen. Waar blijft die wet?"

Struijs verwacht dat er na de nieuwe cijfers opnieuw politieke druk zal ontstaan om de wetswijziging alsnog door te voeren. "We gaan weer vragen stellen. Maar ik ben niet de enige partij. Ik heb met meerdere partijen contact gehad en ook zij gaan hierover vragen stellen."