SP-leider Dijk waarschuwt 'linksige partijen' en vakbonden: 'Werk niet mee aan asociale afbraak door kabinet'

SP-leider Jimmy Dijk roept oppositiepartij Progressief Nederland en de vakbonden op niet mee te werken aan wat hij ziet als de "asociale afbraak" van de sociale zekerheid door het kabinet. "We hebben in het verleden gezien hoe schadelijk het is geweest als de Partij van de Arbeid in een kabinet komt met Rutte en meewerkt aan zulke forse bezuinigingen", zegt Dijk in Sven op 1 - Zomereditie. Daarin roept hij ook op tot een "stevig debat" met staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel en Toeslagen).

Dijk schreef deze week op de website van de SP de column 'Neoliberalisme in een nieuw jasje', waarin hij fel uithaalt naar het kabinet. "We hebben gezien dat een groot deel van de problemen, de kosten van het levensonderhoud voor gewone mensen die steeds verder stijgen en waardoor zo'n 40 tot 50 procent van de mensen de rekeningen amper nog kan betalen", begint Dijk in Sven op 1.

"Die problemen zijn begonnen in de periode-Rutte, Rutte I, Rutte II, Rutte III en Rutte IV. Om maar een voorbeeld te geven: het aantal betaalbare sociale huurwoningen. Daar zijn er 200.000 van verkocht. Die problemen zijn veroorzaakt door een politiek van neoliberaal beleid; meer markt, minder overheid, steun aan grote bedrijven en gewone mensen die de rekening betalen. Wat ik heb gezien, is dat dat heeft geleid tot een doorontwikkeling van het neoliberalisme."

Volgens Dijk zet ook het kabinet-Jetten die koers voort. In zijn column schrijft de SP-leider: 'Samenwerken met dit kabinet aan afbraak in de hoop op kleine concessies is geen constructiviteit maar medeverantwoordelijkheid.' "Ik doelde op alle partijen die dit kabinet de hand reiken om verder te gaan met grote bezuinigingen op met name de sociale zekerheid en de gezondheidszorg", zegt Dijk op de vraag aan wie zijn boodschap is gericht.

"Het zal u niet verbazen dat JA21 ook heel hard wil bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid, maar het is ook zeker gericht op PRO, voormalig GroenLinks-PvdA. We hebben in het verleden gezien hoe schadelijk het is geweest als de Partij van de Arbeid in een kabinet komt met Rutte en meewerkt aan zulke forse bezuinigingen. We zien het in het VK, we zien het in Frankrijk, we zien het in Duitsland; als sociaaldemocratische partijen gaan meewerken aan de afbraak via neoliberaal beleid, zoals we nu zien bij dit kabinet, dan leidt dat tot een grote afbraak van onze verzorgingsstaat, maar ook tot wantrouwen bij gewone mensen die het land draaiende houden, de werkende klasse."

Dijk noemt zijn column "een impliciete waarschuwing aan iedere linkse partij die dit kabinet aan een meerderheid wil helpen voor forse bezuinigingen op de gezondheidszorg". Ook de vakbonden spreekt hij aan. "Maar ik zie dat de vakbonden er heel sterk en geharnast in staan." Tot vreugde van het SP-Kamerlid. "Je ziet dat dit minderheidskabinet een meerderheid van verzet verdient."

Spekman

"Daar horen de vakbonden bij. Daar is ook mijn impliciete oproep aan de hele oppositie, de vakbonden en maatschappelijke organisaties: zorg ervoor dat de meerderheid van Nederland dit minderheidskabinet massaal onder druk zet om het beleid te wijzigen", aldus Dijk.

"Je ziet dat de heer Vijlbrief een beetje in beweging kwam door te zeggen dat we vermogenden moeten gaan belasten. Als we de druk erop houden en dit minderheidskabinet ook een minderheidskabinet laten blijven, zal er geen asociale afbraak plaatsvinden. Dan zie ik veel betere alternatieven in de vorm van hogere belastingen op vermogen en lagere belastingen op arbeid."

Dijk vreest niet dat FNV-voorzitter Hans Spekman aan de onderhandelingstafel concessies zal doen. Spekman kondigde onlangs in Goedenavond Nederland nog 24-uursstakingen aan tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid.

"Ik hoor Spekman steeds herhalen: wij gaan niet bezuinigen op de sociale zekerheid. En daar is ook geen enkele reden toe. De potten van de WIA en WW zitten ramvol, overvol. Dat zijn allemaal premies die betaald zijn door werkende mensen. Die kunnen we gewoon uitbetalen."

Toeslagenaffaire

Deze week meldde De Volkskrant dat de afhandeling van de schade van toeslagengedupeerden door Stichting (Gelijk)waardig Herstel, opgericht door prinses Laurentien, duurder uitvalt dan begroot. Dat komt doordat de stichting minder gedupeerden heeft geholpen dan verwacht en door de hoge kosten van de schadeanalisten.

Dijk blijft desondanks positief over de stichting. "In alle puinhopen die de overheid de laatste tijd heeft veroorzaakt rond het toeslagenschandaal en de gebrekkige manier waarop dat is opgelost, was daar wel de Stichting (Gelijk)waardig Herstel, die in ieder geval een goed luisterend oor bood aan mensen en een werkmethode had waarbij meer tevredenheid onder gedupeerden naar voren kwam dan bij de overheid zelf."

"Ik vind dat dat echt iets zegt over de manier waarop de overheid met mensen omgaat: hele bakken wantrouwen richting mensen. Je ziet dat de Stichting (Gelijk)waardig Herstel veel meer van vertrouwen uitgaat en een methode heeft ontwikkeld waarbij ze echt luisteren. Op basis daarvan creëren ze schadeherstel. We horen van de gedupeerden dat dat vaak positief uitpakt."

Dat die aanpak duurder uitvalt, neemt Dijk voor lief. "Ja, ik vind het eerlijk gezegd op dit moment belangrijker dat mensen goed geholpen worden en dat er iets afgehandeld wordt, dan dat mensen nu al tien, soms twintig jaar in zware ellende zitten en niet verder kunnen met hun leven."

'Tijd voor stevig debat met Palmen'

Voor de zomer werd ook bekend dat bij de Belastingdienst een datakluis is opgedoken met mogelijk relevante informatie voor de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire. Het gaat om tientallen miljoenen bestanden.

Op de vraag of Dijk nog vertrouwen heeft in staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos), zegt hij: "Er is op dit moment geen partij die denkt: laten we een staatssecretaris wegsturen omdat dat het herstel van de toeslagenaffaire vooruit helpt. Maar het is wel heel pijnlijk dat deze informatie is achtergebleven."

"En dat is een permanent onderdeel van het toeslagenschandaal. U kunt zich vast meneer Omtzigt en mevrouw Leijten bij de interruptiemicrofoon herinneren, die vroegen om informatie die er nog steeds niet was en een week later opeens wel. Dit zegt iets over de manier waarop de overheid is ingericht en over hoe het er op het ministerie aan toegaat."

Palmen was de Belastingdienstmedewerker die als klokkenluider misstanden rond de toeslagenaffaire aan het licht bracht door intern te waarschuwen voor de onterechte en harde aanpak van duizenden ouders. "Ik denk dat daar ook de moeilijkheid zit in de Kamer, bij mijn fractie en bij mijzelf", zegt Dijk over de kritiek op Palmen.

Aan een motie van wantrouwen denkt hij voorlopig niet. "Het zal u misschien enigszins verbazen, omdat het beeld soms anders is, maar wij zijn niet zo heel happig op het indienen van moties van wantrouwen, en zeker op dit onderwerp niet, omdat ik niet denk dat dat een oplossing dichterbij brengt. Maar we hebben na het zomerreces een stevig debat te voeren met de staatssecretaris. Daar moet iets veranderen."