Kritiek op peperdure social mediafilmpjes van ministers: 'Kosten miljoenen, maar kijkt geen hond naar'

Een dag in het leven van minister Sjoerd Sjoerdsma of een vloggende Vincent Karremans op de fiets. De socialmediafilmpjes van Nederlandse ministeries ogen sympathiek, maar lopen ondertussen behoorlijk in de papieren. Volgens De Telegraaf is de overheid sinds 2020 miljoenen en miljoenen kwijt aan het in elkaar flansen van de video's. Journalist Tom Staal vindt het idioterie. "Moet het zoveel kosten? Naar veel filmpjes kijkt geen hond", reageert hij in Goedenavond Nederland.

De Telegraaf schrijft dat de overheid sinds 2020 3,5 miljoen euro uitgaf aan externe medewerkers voor het maken en beheren van berichten op platforms als Instagram, LinkedIn en X. Daarnaast werken er minstens 33 ambtenaren voltijds aan de sociale media van bewindspersonen, wat naar schatting nog eens ongeveer 3 miljoen euro per jaar aan personeelskosten betekent.

Vooral ministeries zoals Defensie en Economische Zaken gaven veel geld uit. Defensie besteedde ruim 724.000 euro aan externe adviseurs om de communicatie over de oorlog in Oekraïne en de veranderde veiligheidssituatie te ondersteunen. Economische Zaken zette tijdens de coronaperiode extra capaciteit in voor communicatie over maatregelen en steunpakketten.

"Ik snap dat je als minister mee moet met je tijd, zichtbaar moet zijn en die kanalen dus moet gebruiken, maar je kunt je afvragen of het zoveel geld moet kosten", reageert journalist Staal.

Ondanks de miljoenen slaan veel updates nog geen deuk in een pakje boter. "De overheid loopt met moderne dingen nogal achter. En als je dan ziet wat er voorbij komt en hoe succesvol het is..."

De tekst gaat verder onder de X.

Hij wijst naar het Instagram-account van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Staal: "Je hebt echt filmpjes die maar 3.000 tot 4.000 keer bekeken worden! Naar een filmpje waarin wordt uitgelegd wat Koninkrijksrelaties precies doet, keken 1.500 mensen. Nog een voorbeeld. Hier is een aftermovie – een heel populair woord – over de demodag Innovatiebudget Digitale Overheid 2023. Daar hebben nog geen veertig mensen naar gekeken. Eentje daarvan was ik. Een beetje influencer doet het echt tien keer beter."

'Puur voor de eer en glorie van de heer Sjoerd Sjoerdsma'

Staal wil de boel nuanceren door aan te stippen dat de overheid veel geld pompte in het opzetten van een socialmediastructuur. Maar, stelt hij, veel video's gaan helemaal niet meer over het ministerie, maar over de minister aan het roer.

Hij laat het Instagram-account van minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) zien. "Zie hier. A day in the life of a minister on a trade mission in Egypt. God, wat interessant", merkt Staal cynisch op. "Kijk, dit hele account gaat niet over het ministerie, maar is puur voor de eer en glorie van de heer Sjoerdsma. Ons werd bij de zoektocht naar ministers beloofd dat ze niet een al te groot ego mochten hebben. Dan moet je Sjoerd Sjoerdsma niet vragen. Een kundige man, daar niet van, maar een ego heeft hij absoluut."

Karremans

Staal gaat nog even door. "Vincent Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat. Ook een man zonder ego. Die brak een paar jaar geleden landelijk door door met zijn ego en zichzelf halfnaakt op een paard te laten zien. Nu maakt hij filmpjes waarin hij vertelt dat hij een helm draagt op de fiets. Los van je ego: is dat geloofwaardig? Als je hiervoor 3,5 miljoen aan externe mensen moet inhuren, dan denk ik dat het zijn doel een beetje voorbijschiet."

Volgens Staal lachen de extern ingehuurde makers van de video's zich rot. "Want het is heel simpel: als de overheid belt, kan het tarief keer twee. Die betalen toch wel. Hoe ik dat weet? Ze hebben mij ook weleens gebeld."

'Alleen maar voor de beeldvorming

SP-Tweede Kamerlid Renske Leijten is ook kritisch. "Politiek moet gaan over de inhoud. Niet over de beeldvorming", reageert ze. "Ik moest direct denken aan het filmpje van Dilan Yeşilgöz op het marineschip. Het zag er mooi uit. Het was niet lullig in elkaar gezet. Je zag een heel mooie, stoere minister die aandacht heeft voor haar personeel. Maar dit kwam boven op de dure reis (Yeşilgöz vloog privé en dat kostte 92.997 euro, red.). Het was echt alleen voor de beeldvorming. Dan denk ik dat het z'n doel voorbijschiet."

Burgemeester van Bergen Michael Rauner is ook actief op sociale media, maar heeft daarvoor geen team achter zich. "Ik doe het helemaal zelf. Met een selfie-stick en dan een muziekje eronder. Dan kijk ik gewoon wat meer of minder aanslaat."