Oorlog tussen Iran en VS dreigt verder te escaleren: 'De Amerikaanse capaciteit in de regio wordt versterkt'

Het opgelaaide conflict tussen Iran en de Verenigde Staten dreigt na aanhoudende beschietingen over en weer nog verder te escaleren. "De capaciteit van Amerika wordt versterkt in de regio", zegt oud-commandant der Mariniers Jeff Mac Mootry in Goedenavond Nederland. "Daarmee creëren ze meer handelingsopties, afhankelijk over hoe het conflict zich ontwikkelt."

Maandag is de negende dag op rij dat raketten over en weer gaan. Dit weekend vielen voor het eerst sinds het opnieuw oplaaien van de vijandelijkheden Amerikaanse slachtoffers, na een Iraanse aanval op troepen in Jordanië. Twee militairen kwamen om het leven. Als reactie daarop voerden de Amerikanen opnieuw aanvallen uit op Iraanse doelen.

Overzichtskaart van de geraakte doelen door de Amerikanen in Iran de afgelopen dagen.

Vijf maanden nadat de oorlog startte, is er nog steeds geen zicht op een snelle beëindiging. De kans dat het conflict verder escaleert, is inmiddels groter dan de weg naar vrede.

Dat blijkt uit de honderden aanvallen van de Amerikanen die de afgelopen dagen zijn uitgevoerd, waarbij tientallen doden en honderden gewonden aan Iraanse kant vielen. "De aanvallen vonden vooral langs de kust plaats, het zuidelijke deel van Iran, langs de Straat van Hormuz. Het gaat om veel havenfaciliteiten", weet Mac Mootry.

Volgens hem snijdt het mes aan twee kanten. "Enerzijds pak je ze daarmee militair aan, maar ook economisch. De havens zijn belangrijk voor de Iraanse economie, maar tegelijkertijd komt vanuit daar ook een grote dreiging richting de Straat van Hormuz." De nieuwe aanvallen maken de kans dat schepen de komende tijd veilig door de straat kunnen varen, ten gunste van de wereldeconomie, klein.

Grondtroepen of niet?

De kans op een bredere oorlog is groot, gezien de opbouw van troepen door de VS. Het zou vooral om gevechtsvliegtuigen gaan die op dit moment onderweg zijn naar het Midden-Oosten.

Als het een bredere oorlog wordt, acht Mac Mootry de kans alsnog klein dat Amerikaanse grondtroepen worden ingezet. "Die optie hebben ze eerder al bekeken, maar toen hebben de Verenigde Staten dat niet gedaan, omdat het gevaarlijk blijft en het ontzettend veel gesneuvelden oplevert. Iran heeft laten zien goed voorbereid te zijn en militair gezien best tot iets in staat te zijn. Je moet goed nadenken voordat je boots on the ground zet. Alleen red je het met het luchtwapen alleen ook niet, omdat dat in de eerste twee maanden ook niet gelukt is."

De oud-commandant denkt dat als het een bredere oorlog wordt, vooral de betrokkenheid van de regio stijgt. "Er zijn al bombardementen van Iran op Jordanië geweest. De Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit zijn ook getroffen. Op het moment dat deze landen het zat zijn en zij gaan zich mengen, dan krijg je een uitbreiding waar niemand op zit te wachten."

Geheimzinnigheid

Amerikakenner Diederik Brink ziet dat er behoorlijk geheimzinnig wordt gedaan over de Amerikaanse slachtoffers. "Het komt langzaam naar buiten. Het Pentagon probeert ongunstige informatie over het conflict in te dammen. Alleen zet dat nog meer druk op de publieke opinie, terwijl president Trump handelingsmogelijkheden nodig heeft. Op het moment dat er overleden Amerikanen terugkomen, dan zet dat de president enorm onder druk. Zeker met deze impopulaire oorlog."

De kans op een diplomatieke oplossing op korte termijn is niet groot, al wagen volgens Mac Mootry Turkije en Qatar voorzichtige pogingen "om diplomatieke zaken weer vlot te trekken". Hij betwijfelt alleen of dit gaat lukken. "Ik weet het muizengaatje op dit moment even niet."