Burgemeester Hubert Bruls: Vierdaagse buiten de zomer betekent einde van de traditie

Als het aan burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls ligt, blijft de Vierdaagse in de derde week van juli. Als het wandelevenement vanwege warmere zomers naar een andere periode van het jaar zou verhuizen, betekent dat volgens Bruls het einde van de Vierdaagse zoals we die kennen. "Ik zeg u: dan begin je eigenlijk vanaf nul. Dat doet iets met de traditie die we hebben opgebouwd", zegt Bruls in Sven op 1 - Zomereditie.

Nijmegen staat deze week in het teken van de Vierdaagse, die van 21 tot en met 24 juli wordt gehouden. Meer dan 45.000 deelnemers lopen vier dagen achter elkaar dagelijks 30, 40 of 50 kilometer. In de stad worden daarnaast tal van festiviteiten georganiseerd, waar zo'n 1,5 miljoen bezoekers worden verwacht.

De feesten begonnen afgelopen weekend en verliepen tot nu toe "eigenlijk best goed", zegt Bruls (CDA). "Zaterdag, een traditioneel drukke dag, waren er ongeveer evenveel aanhoudingen als tijdens een gemiddeld uitgaansweekend. Het is jammer van de incidenten, maar wel goed als je kijkt naar de grote mensenmassa's." Zaterdag werden twaalf mensen aangehouden. "Op 150.000 mensen is dat niet veel."

'Jeugd houdt van drank en pillen'

De meeste bezoekers gedragen zich volgens Bruls goed, maar hij ziet dat vooral jongeren stevig drinken. "In de stad zelf, maar ook daaraan vooraf. Dat blijf ik jaarlijks een zorgelijk fenomeen vinden. Je merkt dat er iets onder zit van: we mogen losgaan. De meesten gaan er goed mee om, maar de jonge jeugd houdt wel van flink wat drank of pillen. Het enige wat wij kunnen doen is zorgen dat bijvoorbeeld de jeugd weer goed bij papa en mama thuis bezorgd wordt. En goede medische zorg; hulpposten zijn er volop."

Het centrum van Nijmegen stroomt tijdens de Vierdaagsefeesten vol. Er staan veertig podia in en rond de stad. "We constateren al een jaar of tien, vijftien dat je qua bezoekersaantallen wel aan de max zit", zegt de burgemeester. Inmiddels is er ook een podium aan de andere kant van de Waal. "Zo zorgen we ervoor dat je het met meer bezoekers dan ooit tevoren toch naar omstandigheden veilig kunt organiseren. Maar je kunt daar niet nog tienduizenden bezoekers per avond bij denken."

Op sommige momenten roept de gemeente mensen al op bepaalde delen van de binnenstad te mijden vanwege de drukte. "Op dit moment kunnen we het nog goed aan met de spreiding, maar als je echt situaties krijgt waarin je met name in de avond permanent een verkeersinfarct krijgt, dan is dat een grote uitdaging. Maar zolang mensen zich over de hele dag verspreiden, gaat het nog prima."

Blijft de Vierdaagse in de zomer?

Twintig jaar geleden werd de Vierdaagse afgelast nadat twee deelnemers waren overleden. Dat jaar was het extreem warm. Dit jaar lijken extra maatregelen vanwege hitte niet nodig, zegt Bruls. "Het is lekker weer." Dat de zomers warmer worden, merkt ook de burgemeester. "De grote winst is het voortraject. Ik hoop dat mensen die deelnemen beter dan ooit tevoren nadenken over wat ze gaan doen. Zorg dat je fysiek zo goed als kan, kan deelnemen. En de Vierdaagse heeft door die trieste omstandigheden van 20 jaar geleden een uitstekende weercrisisorganisatie opgezet, waardoor ze de dag van tevoren uitstekend kunnen handelen."

Luister deze uitzending terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Bruls ziet het voorlopig niet zitten om de Vierdaagse naar een ander moment van het jaar te verplaatsen. "Als het een serieus idee is, hoort er ook een serieus plan onder. Ik heb dat nog nooit gezien. Je moet oppassen met alleen maar ideetjes naar voren brengen. Ik zeg u wel: dan begin je eigenlijk vanaf nul. Dan organiseer je eigenlijk een nieuw evenement. Dat doet wat met de traditie die we hebben opgebouwd."

Hij vervolgt: "Degenen die nu met goede bedoelingen vanuit klimaatverandering, wat ik zeker niet zal tegenspreken, zeggen: 'Verplaats maar', hebben niet in de gaten dat dat eigenlijk het einde is van de Nijmeegse Vierdaagse. Hoe komen we aan al die honderden vrijwilligers? De politie, ambulance, brandweer en de NS zijn helemaal ingericht op de derde week van juli. Dat moet je allemaal gaan aanpassen."

Een alternatief zou bijvoorbeeld de meivakantie kunnen zijn. "Dan kom je uit op de meivakantie, maar dan heb je qua weer andere risico's. En vind je dan al die mensen bereid? Het Rode Kruis is hier niet één week, maar twee weken. Al die vrijwilligers, verpleegkundigen en artsen die hier vakantie voor opnemen, moet je vragen om twee weken buiten de zomervakantie vrij te nemen. Ik voorspel u: dat wordt een personeels- en vrijwilligerskrapte. Een gigantische uitdaging. Je kunt het niet uitsluiten als het echt niet meer kan, maar daar zijn we nog niet."

Corona

Onlangs verscheen Bruls voor de parlementaire enquêtecommissie Corona. Tijdens de pandemie was de burgemeester voorzitter van het Veiligheidsberaad, het overleg van de voorzitters van de 25 veiligheidsregio's. In een interview met het FD zei Bruls dat hij zijn schepper recht in de ogen kan aankijken. "Als ik terugkijk op die twee jaar, vind ik dat ik samen met de collega's vanuit het Veiligheidsberaad naar eer en geweten de maatregelen heb genomen. Ik sta achter alle grote dingen die gebeurd zijn", zegt hij nu.

"Achteraf kun je altijd zeggen: had het niet wat anders gekund? Hadden die maatregelen niet wat korter gekund of had je niet sneller moeten ingrijpen? Het zij zo. Ik zeg altijd maar: ga er maar aanstaan. Ik merk ook aan de reacties van mensen om mij heen dat ik in de loop der jaren meer positieve dan kritische reacties heb gehad. En mensen die kritisch waren, waren überhaupt kritisch op het feit dat je maatregelen nam. Wat je ook had gedaan, je had kritiek gehad. Ik zit er met een rein geweten in", aldus Bruls.