Mona Keijzer fel tegen hogere erfbelasting: 'Waarom werken mensen al die uren? Ze willen iets nalaten'

Zelfstandig Kamerlid Mona Keijzer vindt dat het kabinet niet moet tornen aan de erfbelasting. In plaats van die te verhogen, wil zij dat de overheid bezuinigt. "Waarom werken heel veel mensen ontzettend veel uur en nemen ze risico's als ondernemers? Om het wat beter te krijgen, maar ook om wat achter te laten aan hun kinderen", zegt ze in Goedenavond Nederland op NPO 1.

De discussie over de erfbelasting is de laatste weken weer opgelaaid. Het kabinet heeft geld nodig om de gaten in de begroting te dichten en verschillende partijen in Den Haag zien een hogere erfbelasting als een manier om de overheidsfinanciën te versterken en vermogensongelijkheid te verkleinen.

Voor Keijzer is een hogere erfbelasting geen optie. Zij wil juist dat de overheid minder uitgeeft. "Voordat we dit onderwerp gaan bespreken, is het goed om het nog over iets anders te hebben. Wanneer heeft de overheid genoeg geld om te besteden? Daar hebben we het nooit over."

"Om met Margaret Thatcher te spreken: het probleem met socialisme is dat er op een gegeven moment een einde is aan het geld van andere mensen. We hebben het nu weer over de erfbelasting; er moet geld gevonden worden. De inkomstenbelasting kan niet verder omhoog want die is al verhoogd. En dus zeggen ze: 'Hey, laten we eens kijken naar de erfbelasting.'"

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) heeft gezegd dat het kabinet geen plannen heeft om de erfbelasting te verhogen. De komende jaren laat de vermogende babyboomgeneratie naar verwachting jaarlijks tussen de 25 en 30 miljard euro aan erfenissen na. Dat levert de schatkist in het huidige systeem ongeveer 2,5 miljard euro per jaar op.

Het Centraal Planbureau (CPB) bracht onlangs in kaart hoe Nederlanders over de erfbelasting denken. Volgens de rekenmeester ziet een meerderheid een verhoging van die belasting wel zitten. "Het CPB is onze onafhankelijke rekenmeester die hier opeens politiek gaat bedrijven", zegt Keijzer daarover. "Wat heeft het CPB gedaan: ze hebben gevraagd aan 4500 Nederlanders: hoe hoog wil jij dat de belasting is? Zonder erbij te vertellen wat de belasting nu is."

"We hebben ontzettend veel adviesorganen in dit land. Daar gaan honderden miljoenen in om. Waarom gaan wij niet eens kijken hoe we de overheid kleiner kunnen maken, zodat er minder geld nodig is? Het gebeurt niet, er komen er altijd weer meer bij", aldus het Kamerlid.

'Waarom werken mensen? Ze willen iets nalaten'

Volgens Keijzer kan een hogere erfbelasting ook gevolgen hebben voor de relatie tussen generaties. "We zijn erg geïndividualiseerd met z'n allen. Toch hebben we allemaal een vader en een moeder, we zijn onderdeel van familie, gezinnen en gemeenschappen. Het is goed om je bij deze discussie altijd te realiseren: waarom werken heel veel mensen ontzettend veel uur en nemen ze risico's als ondernemers? Om het wat beter te krijgen, maar ook om wat achter te laten aan hun kinderen."

FNV-voorzitter Hans Spekman, ook te gast in Goedenavond Nederland, vindt dat er iets moet gebeuren aan de vermogensongelijkheid in Nederland. "Je hebt het over het doorknippen van banden tussen generaties, maar dat gebeurt nu feitelijk al. Als je als kind van een ouder zonder vermogen in Utrecht wil blijven wonen, kan je dat niet betalen. In een stad als Utrecht is het voor families onmogelijk gemaakt om bij elkaar te blijven wonen."

"De enige mensen die het wel kunnen, zijn mensen met vermogen", zegt het oud-PvdA-Kamerlid. "Als ik kijk naar de man bij mij om de hoek, die nu de grote baas is van Heineken; die kreeg 60 miljoen voor één jaar werken. Die verdeling is zo oneerlijk, dat voelen mensen in het land. Daar moet iets aan gebeuren."

'Je ouders hebben gespaard'

De eerste 26.000 euro van een erfenis is vrijgesteld van erfbelasting. Over het deel van de erfenis tot 150.000 euro betaal je 10 procent erfbelasting, daarboven is het tarief 20 procent. Ter vergelijking: wie in Nederland 100.000 euro verdient met werk, betaalt daar ongeveer 39.000 euro belasting over.

Over een erfenis van 100.000 euro bedraagt de erfbelasting 7377 euro. De NOS rekende onlangs uit dat iemand van wie de ouders altijd hebben gehuurd gemiddeld 18.000 euro erft. Wie ouders met een koopwoning heeft, erft gemiddeld 368.000 euro.

"Het punt is: dat geld is door je ouders opgespaard", reageert Keijzer. "Wat hierachter zit is: is het eerlijk als mensen geluk hebben? Maar de tegenhanger is: nou zit het je tegen in het leven, krijg je dan geld van de overheid? Nee, natuurlijk niet."

"De vraag is ook: wanneer is het voor de overheid genoeg? Weet jij wanneer belastingbevrijdingsdag is? Afhankelijk van je inkomen is het zo rond 1 juli de dag dat het geld dat je verdient dat je het mag houden. De maanden ervoor werk je voor de overheid. Het houdt een keer op. De overheid moet bezuinigen."

'Waar doe je moeilijk over?'

Fidan Ekiz reageert: "Bij mij doet het altijd een beetje pathetisch aan. Het grote deel van Nederland dat geen erfenis krijgt, denkt: waar zeuren die mensen over? Waar zijn ze zo boos over? Het is sowieso een cadeautje, je bent sowieso bevoorrecht. Waar doe je moeilijk over? Die hoge tarieven gelden voornamelijk voor die hele grote erfenissen. En de hele rijken gaan naar het buitenland, ze regelen wel constructies."

Volgens Keijzer levert een hogere erfbelasting de schatkist bovendien nauwelijks extra geld op. "Mensen met vermogen gaan inderdaad naar het buitenland. En de meeste mensen in Nederland hebben helemaal geen erfenis. De gemiddelde erfenis is 45.000 euro."