Werk in Ter Apel was echt te onveilig, zegt Rode Kruis-directeur: 'Gênante vertoning dat dit nodig is'

Het was voor het Rode Kruis vorige week echt noodzakelijk om het werk in Ter Apel stil te leggen. Dat zegt directeur Harm Goossens van het Nederlandse Rode Kruis in Goedenavond Nederland. Volgens hem maakte een "kleine groep mannen" het werk te onveilig. Hij zegt dat de beslissing nadrukkelijk geen verkapte oproep aan de politiek was om in te grijpen.

Het Rode Kruis stopte vrijdag samen met VluchtelingenWerk Nederland (VWN) met de hulpverlening op het voorterrein van de asielopvanglocatie. Vrijwilligers konden daar door onrust, opstootjes en agressie, voornamelijk van mannen die weinig kans maken op een verblijfsvergunning, niet langer veilig werken. Inmiddels heeft de organisatie het werk hervat, nadat aanvullende veiligheidsmaatregelen zijn genomen na ingrijpen van het kabinet.

Door de inzet van beveiligers kunnen asielzoekers nu weer veilig worden geïnformeerd in het kantoorpand. Het Rode Kruis is opgelucht dat medewerkers en hulpvragers weer onder veilige omstandigheden terechtkunnen. De beslissing om tijdelijk te vertrekken werd volgens Goossens niet lichtvaardig genomen.

"Het was zo erg dat de veiligheid van de hulpvragers, de mensen die écht hulp nodig hebben, en van mijn Rode Kruis-hulpverleners in gevaar kwam", vertelt hij. "Het was erg genoeg om die hele moeilijke en eigenlijk hele makkelijke beslissing te nemen; moeilijk omdat we mensen niet konden helpen, maar makkelijk omdat de veiligheid van mensen alles is."

'Gênante vertoning'

Het Rode Kruis werkt ook in oorlogsgebieden, zoals Syrië, Soedan en Gaza. Toch was de situatie in het Groningse Ter Apel volgens Goossens ernstig genoeg om het werk stil te leggen. "Het is een mooie en pijnlijke vergelijking. Ik vind het ook een gênante vertoning dat dit nodig is", zegt hij. "Het kwam door een kleine groep mannen."

"Een deel daarvan kwam uit het opvangcentrum en had weinig kans om te mogen blijven. En er kwam tuig van buitenaf bij. Dat kleine groepje raddraaiers maakte het zodanig gevaarlijk dat we toch die beslissing hebben moeten nemen."

Goossens benadrukt wel dat de situatie niet te vergelijken is met een oorlogsgebied. "Nee, natuurlijk was het niet gevaarlijker dan in oorlogsgebieden", erkent hij. "Overigens stoppen we daar ook weleens met de hulp, maar je moet wel veilig hulp kunnen verlenen. Uiteraard is hulpverlening in Gaza heel wat anders dan in Ter Apel, maar het gaat toch echt om de veiligheid van mijn Rode Kruisers."

Volgens hem is het schrijnend dat het opvangprobleem in Nederland zo lang voortduurt. Door het tekort aan opvangplekken geeft het COA kwetsbare mensen voorrang, waardoor anderen buiten moesten slapen. "Het gênante vind ik: het zijn veertig tot honderd mensen waar het om gaat. We zijn een land van achttien miljoen Nederlanders, maar we vinden geen oplossing."

Hij gaat verder: "Toen het net gebeurde moest ik naar de televisie voor een interview en trok ik thuis snel een pak aan. Mijn zoon van 24 jaar vroeg toen: om hoeveel mensen gaat het eigenlijk? Dat waren er zestig. Hij zei: 'Moet jij naar de televisie om uit te leggen dat het om 60 mensen gaat? Kunnen we dat niet oplossen?' Daar had ik even geen antwoord op."

Goossens doet daarom opnieuw een oproep aan gemeenten. "Ik doe een oproep aan gemeenten om hun verantwoordelijkheid te nemen en voor deze veertig tot honderd mensen een plek te vinden, zodat ze niet op een veld hoeven te zitten. De stap naar kleinschalige, meer humane opvang, dat is de oplossing."

Geen politiek statement

Hij benadrukt nogmaals dat het stilleggen van de hulpverlening niet bedoeld was om politieke druk uit te oefenen. "Nee, dat is net even te cynisch. Het was echt een beslissing om de veiligheid. Maar ik ben wel heel blij dat deze actie hieruit is voortgekomen", doelt Goossens op de extra opvangplekken.

"En ik heb geen enkele twijfel aan de intenties van de minister (Bart van den Brink, red.). Ik heb veel contact met hem, hij doet echt alles wat hij kan. Dat we nu een oplossing hebben waardoor mensen niet meer in het gras hoeven te liggen, is vooruitgang. Maar het is van gras naar een kantoorpand; het is pleisters plakken. De structurele oplossing is kleinschalige opvang."