Staatssecretaris Derk Boswijk blijft bezorgd over 'gamification' van oorlog in Oekraïne: 'Je vijand wordt een dollar of punt'

Staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk blijft bezorgd over de zogenoemde gamification van de oorlog in Oekraïne, waarbij militaire successen worden gekoppeld aan puntensystemen en beloningen. "Je reduceert je vijand tot een punt of dollar", zegt hij in het WNL-programma Goedenavond Nederland.

Boswijk bezocht vorige week Oekraïne en was aanwezig bij een eenheid voor onbemande systemen tijdens een operatie tegen de Russische schaduwvloot in de Zwarte Zee. Volgens Oekraïne zijn in negen dagen tijd 116 Russische schepen aangevallen.

De staatssecretaris noemt het "buitengewoon indrukwekkend" hoe Oekraïne met drones en technologische innovatie operaties uitvoert op grote afstand van het front.

Tegelijkertijd ziet Boswijk een keerzijde aan die ontwikkeling. Tijdens bezoeken aan Oekraïense eenheden zag hij hoe militairen werken met spreadsheets, grafieken en puntensystemen die de effectiviteit van operaties meten. Eenheden die doelen uitschakelen, kunnen met de verdiende punten nieuw materieel en wapens aanschaffen.

'Continu een worsteling gehad'

Elf maanden geleden noemde Boswijk de "gamification van geweld" al een zorgwekkende ontwikkeling op LinkedIn. "Ik vind het nog steeds een zorgwekkende ontwikkeling", zegt hij nu. "Ik heb continu die worsteling gehad."

Volgens Boswijk is het begrijpelijk dat Oekraïne in een oorlog die draait om overleving alles doet om zo efficiënt mogelijk te opereren. "Als ik daar sta en ik hoor: we hebben ons target gehaald, 30.000 Russen uitgeschakeld, dan ben ik blij voor de Oekraïners. Maar tegelijkertijd denk ik: het zijn ook niet allemaal mensen die vrijwillig hierheen zijn gegaan."

De tekst gaat verder onder de X.

Samenwerking

Ondanks die zorgen pleit Boswijk voor nauwere samenwerking tussen Nederland en Oekraïne op defensiegebied. Volgens hem is dat nodig om te voorkomen dat de Nederlandse krijgsmacht achterop raakt bij militaire innovaties.

Nederland en Oekraïne hebben onlangs een samenwerkingsovereenkomst ondertekend binnen het BRAVE1-ecosysteem. Het doel is om Nederlandse en Oekraïense defensiebedrijven, kennisinstellingen en krijgsmachten nauwer te laten samenwerken op het gebied van militaire innovatie, met name drones, kunstmatige intelligentie, elektronische oorlogsvoering en onbemande systemen.

"De Oekraïners lopen hier voorop. Ik wil uiteindelijk dat onze mensen de beste spullen hebben. Dan is het dom als je niet gaat samenwerken met Oekraïne", aldus de staatssecretaris.

Volgens Boswijk botsen in het debat over militaire innovatie twee ethische dilemma's: het voorkomen dat oorlog verandert in een spel enerzijds en de noodzaak om militairen van de best mogelijke middelen te voorzien anderzijds. "Soms kunnen twee ethische dilemma's ook schuren. Als democratische rechtsstaat moeten we deze discussies openbaar blijven voeren."