Van KNIL-verleden tot Bobby's Gin: hoe twee generaties Molukkers naar excuses kijken

Op 21 juni bood premier Rob Jetten namens de Nederlandse overheid excuses aan de Molukse gemeenschap voor de manier waarop de eerste generatie Molukkers in Nederland destijds is behandeld. Dit gebeurde tijdens de onthulling van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora. Te gast bij In de Kantine op NPO Radio 1 zijn gin-ondernemers Sebastiaan van Bokkel en David Blom, samen met hun moeder Sellie Alfons. "Het is goed dat er woorden zijn uitgesproken, maar het blijven natuurlijk maar woorden. Bij ons gaat dat al generaties lang verder dan dat", zegt Blom.

De ouders van Sellie Alfons behoorden tot de eerste generatie Molukkers die naar Nederland kwam. Haar vader Bobby was KNIL-militair en vocht voor Nederland tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog. Daarna was hij niet langer welkom in Indonesië. Deze generatie moest onder meer verblijven in Kamp Westerbork, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als doorgangskamp naar concentratiekampen in Duitsland, Polen en Tsjechië.

In zijn toespraak benoemde Jetten hoe Nederland de eerste generatie Molukkers in de steek heeft gelaten, dat zij "harteloos en eerloos" zijn onthaald en dat hun gezinnen veel verdriet en pijn is aangedaan.

Sellie Alfons: "Ik voelde veel emoties tijdens de toespraak. Het is jammer dat mijn ouders de excuses niet meer hebben kunnen horen. Veel mensen vonden de toespraak gebrekkig en hadden graag gezien dat ook andere onderwerpen aan bod kwamen. Persoonlijk vond ik het een goede toespraak."

Blom voegt toe: "Hij gaf aan dat dit het begin van iets is. Ik hoop dat dat ook echt zo is en dat het niet hierbij blijft."

Trots Moluks

"Thuis spraken we niet over de tijd van mijn vader als KNIL-militair of over de periode die hij doorbracht in een Jappenkamp", vertelt Sellie Alfons. Volgens haar leefden haar ouders altijd met het idee dat ze op een dag zouden terugkeren naar hun thuisland. "De koffers bleven altijd half openstaan."

Haar zwijgen over deze aangrijpende gebeurtenissen is volgens haar typisch Moluks. "Het is niet per se een trauma, maar ook een vorm van trots. Wij Molukkers laten niet graag aan de buitenwereld zien wat we echt denken. Onderling weten we elkaar gevoelsmatig duidelijk te maken wat we voelen."

Zelf sprak ze met haar kinderen ook niet over het militaire verleden van hun opa Bobby. Volgens Blom was dat vooral bedoeld als bescherming. "Inmiddels kennen wij onze moeder heel goed. We weten precies hoe het zit en dat is voor ons meer dan genoeg."

Sebastiaan praat met zijn eigen kind juist openhartig over hun Molukse afkomst. "Ik probeer hem te leren dat je trots mag zijn op waar je vandaan komt. Ik wil niet dat hij, zonder woorden, alles maar moet aanvoelen", besluit hij.

Molukse Gin

Ondernemers David Blom en Sebastiaan van Bokkel uiten hun Molukse trots in de vorm gin en jenever. Samen richtten zij het bedrijf Bobby's Gin op om eer te doen aan hun opa en hun afkomst. Inmiddels wordt hun gin in meer dan zestig landen verkocht. Hun succes danken ze aan hun doorpakkingsvermogen dat ze omschrijven als: "typisch opa Bobby en typisch Rotterdams." Het recept voor hun kruidige drank is geïnspireerd op hoe hun opa vroeger zijn eigen gin en jenever combineerde met kruiden en specerijen uit de Molukse keuken.