Saskia Belleman: ‘Te veel femicideslachtoffers worden ten onrechte als zelfmoordgeval gezien’

Deze week deed de rechtbank uitspraak in de zaak rond de dood van de 30-jarige Laura uit Leiden. Haar ex-partner belde destijds de politie om te melden dat zij zelfmoord had gepleegd. Afgelopen woensdag werd hij schuldig bevonden aan moord. Rechtbankverslaggever Saskia Belleman zet zich al jaren in voor slachtoffers van huiselijk geweld en schijnt haar licht op de zaak. "Je hoort vaak verhalen van vrouwen die zogenaamd zelfmoord hebben gepleegd."

Laura kwam om het leven op de dag dat haar ex-partner het huis zou verlaten, nadat hun relatie al eerder was stukgelopen. "Haar ex meldde dat er sprake was van zelfmoord, maar gelukkig was er een oplettende politieagent die zag dat er iets niet klopte", vertelt Belleman.

"Ze had vlak daarvoor nog broodjes gesmeerd voor haar kinderen. Die waren nog thuis toen het gebeurde. En dan zou die vrouw zichzelf opeens met een stalen ketting aan een verwarmingsbuis hebben opgehangen, terwijl haar kinderen ieder moment naar beneden konden komen? Welke vrouw zou dat doen? Daar geloof ik niet in, en de rechtbank dus ook niet."

De verdachte kwam met het argument dat Laura depressief zou zijn geweest. Dat verweer verwaterde toen bleek dat zij nog toekomstplannen had. "Ze had bijvoorbeeld kort daarvoor nog een jaarabonnement bij een sportschool afgesloten. Doe je dat als je van plan bent een einde aan je leven te maken? Bovendien appte ze haar moeder een dag eerder nog dat ze zich enorm verheugde op de dag dat haar ex het huis uit zou gaan."

Maatregelen

"Uit onderzoek naar schouwrapporten blijkt dat in veel gevallen waarin vrouwen door suïcide zijn overleden, eerder sprake was van huiselijk geweld. Ik sprak met Berte van Heemst, de officier van justitie uit Rotterdam, zij is hierin gespecialiseerd. Hij zegt: "Wij zouden standaard onderzoek moeten instellen." Zeker als het gaat om vrouwen zonder psychische voorgeschiedenis én wanneer de vermoedelijke dader als laatste bij het lichaam aanwezig was", zegt de rechtbankverslaggever.

Wat kan de politie doen om dit beter te herkennen? Volgens Belleman is het veiligstellen van sporen essentieel, ook als nog niet duidelijk is of sprake is van suïcide of een misdrijf. "Nu wordt vaak al snel geconcludeerd dat het om suïcide gaat. Vervolgens wordt er helemaal geen onderzoek meer gedaan."

Tekst gaat verder onder X

Volgens forensisch artsen is verwurging een belangrijke rode vlag voor een mogelijke femicide. Daarom loopt inmiddels een project waarbij slachtoffers binnen 48 uur na een verwurging inwendig onderzocht kunnen worden. Belleman: "Sporen van verwurging zie je aan de buitenkant vaak niet, maar inwendig is het letsel meestal wel zichtbaar."

Clare's Law

Een andere maatregel waar Belleman voor pleit, is de invoering van Clare's Law. Deze Britse regeling maakt het mogelijk dat iemand die een relatie aangaat bij de politie kan informeren of een (potentiële) partner een verleden heeft met huiselijk geweld of andere geweldsdelicten. Zowel mannen als vrouwen kunnen hiervan gebruikmaken.

"In het Verenigd Koninkrijk hebben ze ervoor gekozen de privacy van de pleger op de tweede plaats te zetten. Op de eerste plaats komt het redden van levens. Die aanpak heeft daar aantoonbaar resultaten opgeleverd", besluit de verslaggever.