Kritiek op hogere vliegtaks neemt toe: 'Nederland heeft als enige in Europa anti-luchtvaartbeleid'

Nederland dreigt zichzelf uit de markt te prijzen met de steeds hogere vliegbelastingen. Dat stellen Corendon-topman Atilay Uslu en luchtvaartverslaggever Yteke de Jong. Laatstgenoemde omschrijft het huidige kabinetsbeleid als "links luchtvaartbeleid."

De discussie over de Nederlandse vliegbelasting laait opnieuw op nu vanaf 2027 een extra heffing voor verre vluchten wordt ingevoerd. Daardoor loopt de belasting op een vliegticket op van ongeveer 30 euro nu naar 49 euro voor middellange afstanden en 72 euro voor verre bestemmingen.

Luchtvaartverslaggever Yteke de Jong verwacht dat reizigers die rekening uiteindelijk zelf gaan betalen. "De timing is zeer ongelukkig. De olieprijzen zijn door het dak gegaan, er is nu heel veel weerstand om dit op dit moment in te voeren. Het is toch dik 40 euro op een ticket, dat doet wel pijn", zegt ze in Stand van Nederland radio.

De tekst gaat verder onder de X.

Volgens Corendon-topman Atilay Uslu zorgen de hoge kosten op Schiphol en de Nederlandse belastingdruk ervoor dat steeds meer Nederlanders uitwijken naar luchthavens net over de grens. "Eén miljoen Nederlanders vliegen vanaf Brussel, België. 900.000 vanuit Düsseldorf en 500.000 vanuit Keulen. We zeggen altijd: één kop, 1100 euro omzet. Dus zo'n 3 miljard euro gaat van Nederland naar het buitenland. Nederland is het enige land in Europa dat anti-luchtvaartbeleid heeft. Terwijl die andere landen ons miljoenen betalen om daarin te komen."

De Jong herkent dat beeld. Op internationale bijeenkomsten merkt zij dat Nederland steeds vaker als negatief voorbeeld wordt genoemd. Volgens haar begrijpt men in het buitenland weinig van de koers die Nederland vaart. "Het wordt gewoon totaal niet begrepen waar Nederland mee bezig is. Ik was onlangs op een internationale luchtvaartconferentie in Rio de Janeiro. Daar wordt Nederland gewoon als afschrikwekkend voorbeeld gebruikt in toespraken. Echt waar."

'Links luchtvaartbeleid'

De Jong wijst op een reeks maatregelen die volgens haar slecht uitpakken voor de luchtvaartsector. Daarbij noemt ze onder meer de discussie over de krimp van Schiphol, hogere havengelden en de nieuwe vliegtaks. "De krimp van Schiphol is een soort van gebed zonder end. Een deel van de Tweede Kamer blijft daar maar op drukken en over doorzeuren. Het past eigenlijk niet bij de geschiedenis die Nederland heeft als luchtvaartland."

"Het wordt steeds met de mond beleden dat ze het belangrijk vinden, en al dat bestemmingennetwerk. Maar de daden die erop gezet worden vanuit het kabinet zijn daarin volslagen de andere kant op. Dat nieuwe kabinet, dat is gewoon links luchtvaartbeleid."

Ook VVD-Kamerlid Peter de Groot is kritisch op de huidige situatie. Hij noemt het "een doorn in het oog" dat zoveel Nederlanders voor hun vakantie uitwijken naar België en Duitsland. "Want er is veel vakantieverkeer dat daar vandaan gaat. We hebben het heel veel over Schiphol, maar we moeten niet vergeten dat we nog veel meer luchthavens in Nederland hebben. En we zouden eigenlijk naar het hele luchthavensysteem als één moeten kijken."

De Groot erkent dat de hogere vliegbelasting het gevolg is van politieke compromissen. "Als je de situatie in de Tweede Kamer ziet: in de vorige coalitie waren er 78 zetels nodig om een beetje pro-luchtvaartbeleid te hebben. Nu is het 50-50. En als je coalities smeedt met elkaar, dan moet je soms ook wel eens wat weggeven."

Toch zegt hij zich in te zetten voor verlaging van de belasting. "En we hebben ook afgesproken met elkaar dat we op Europees niveau die vliegbelasting gelijk gaan trekken. En ik ga ervan uit dat dat niet betekent dat België en Duitsland omhoog gaan, maar dat Nederland naar beneden gaat."

Grote zorgen onder vakantiegangers

De kritiek vanuit de luchtvaartsector komt op een moment dat ook reizigers zich steeds meer zorgen maken over de oplopende kosten. Uit onderzoek van branchevereniging ANVR onder ruim duizend Nederlanders blijkt dat bijna twee derde vreest dat vliegen voor de gewone Nederlander te duur wordt als de vliegbelasting verder stijgt.

Daarnaast vindt 71 procent van de ondervraagden dat vliegvakanties bereikbaar moeten blijven voor mensen met een kleinere portemonnee. Volgens de ANVR dreigt Nederland vanaf 2027 de hoogste vliegbelasting van de Europese Unie te krijgen, waardoor Nederlandse reizigers fors meer betalen dan passagiers die vertrekken vanaf luchthavens net over de grens.