'Godzilla-achtig' weerfenomeen El Niño dreigt alle records te verbreken: 'Overstromingen, bosbranden en extreme droogte'
De wereld houdt zijn adem in voor het klimaatverschijnsel El Niño, dat volgens berekeningen extremer zal zijn dan ooit. Na relatief rustige jaren kan het fenomeen zorgen voor uitzonderlijke weersomstandigheden. "De sterkste El Niño die we ooit hebben gehad, was in 1877. Je ziet dat het nu heviger wordt", vertelt meteoroloog Berend van Straaten.
"We zien veel sensatie, maar de berekeningen laten wel schokkende waarden zien", begint Van Straaten in Goedemorgen Nederland. Om te beginnen: wat is El Niño precies? "Het water in de Stille Oceaan wordt normaal gesproken door passaatwinden van oost naar west geblazen. Nu zwakken die winden echter af. Normaal gesproken komt relatief koel water bij de kust van Zuid-Amerika naar boven, waar het sterk opwarmt. Dat leidt wereldwijd tot extremen. Aan de kust van Zuid-Amerika, in landen als Peru en Ecuador, zorgt het voor grote overstromingen. In Indonesië en Australië wordt het juist heel droog, met bosbranden tot gevolg."
El Niño komt eens in de twee tot zeven jaar voor. "De laatste hevige was bijvoorbeeld in 2015. Toen zagen we enorme bosbranden. Ook in 1997 was het heftig. De sterkste was in 1877."
Hongersnood
Berekeningen laten volgens de meteoroloog zien dat de aanstaande El Niño de records uit 1877 verbreekt. "In 1877 zijn er vijf tot tien miljoen mensen overleden door hongersnood. Het was natuurlijk een heel andere tijd. Mensen werden compleet overvallen. Dat zal nu niet zo zijn."
Wij in Nederland zullen vrijwel niets van El Niño merken, aldus Van Straaten. "Het gaat vooral landen rond de evenaar aan. Maar indirect natuurlijk wel. Wereldwijd zal veel oogst mislukken. Fruit en groenten worden duurder. Op ons weer heeft El Niño geen invloed. De extreme hitte van nu staat er helemaal los van."
Klimaatverandering?
Het weerverschijnsel is niet direct het gevolg van klimaatverandering. Het kwam in 1877 tenslotte ook al voor. "Toen waren er nog geen fossiele brandstoffen in de atmosfeer in de hoeveelheden die we nu kennen. Maar het gebeurt nu wel in een klimaat dat al is opgewarmd. Het kan een extra zetje geven aan extreme weersomstandigheden. Op mondiale schaal gaan we het merken."
El Niño is pas net begonnen. Het hoogtepunt wordt rond kerst verwacht. Daar komt de naam ook vandaan. El Niño betekent in het Spaans "het jongetje" of "het Christuskind". Vissers voor de kust van Peru merkten het verschijnsel vaak rond Kerstmis op en gaven het daarom die naam.