Opnieuw vertrekt een Britse premier: 'Het Verenigd Koninkrijk wordt bijna onbestuurbaar'

Met het vertrek van Keir Starmer krijgt het Verenigd Koninkrijk in tien jaar tijd zijn zesde premier. Volgens journalist Yoeri Albrecht zegt dat alles over de politieke chaos en verdeeldheid die het land sinds de Brexit in zijn greep houdt. Hoewel Starmer ooit met een historische verkiezingsoverwinning aantrad, bleek ook zijn positie uiteindelijk onhoudbaar.

Keir Starmer heeft zijn vertrek aangekondigd als premier van het Verenigd Koninkrijk. De Labour-leider diende zijn ontslag in bij koning Charles en blijft aan als partijleider en premier totdat een opvolger is gekozen. Daarmee komt een einde aan een premierschap van nog geen twee jaar.

Dat Starmer zou vertrekken kwam niet geheel onverwacht. Al langer stond hij onder druk na tegenvallende verkiezingsresultaten en historisch lage populariteitscijfers. Toch verraste hij iedereen met zijn vertrek, aldus journalist Yoeri Albrecht.

"Hij heeft natuurlijk een klinkende verkiezingsoverwinning behaald, eentje zoals we die in lange tijd niet hebben gezien. Dus ik was er toch ook nog wel door verrast. Ik had gedacht: hij gaat het van zich afvechten."

Shakespeare op Downing Street

Albrecht keek met bewondering naar de typisch Britse manier waarop het vertrek van Starmer werd aangekondigd. "Ik ben een enorme fan van die hele ceremonie. Dat drama. Dan komt die meticuleus geschilderde deur naar buiten, die openzwaait. Eerst verschijnt het spreekgestoelte en de boxen. Dan weet iedereen het eigenlijk al. Iedereen vermoedde het, de pers stond er al dagen zwart van. Dan zwaait die deur open en ja hoor. En dan de manier waarop hij dat doet. Hij is natuurlijk niet de enige, andere premiers deden dat ook. Maar dat drama, dat Shakespeareaanse."

Tijdens zijn afscheidsspeech liet Starmer voor het eerst een meer persoonlijke kant van zichzelf zien. Toen hij zijn vrouw Victoria bedankte, werd hij zichtbaar emotioneel. "Daar brak zijn stem even. Het was te laat. Ik denk dat hij uiteindelijk heel veel Britten toch nog heeft geraakt", aldus Albrecht.

'Je zag voor het eerst echt een mens'

Ook Tom Egbers viel op dat Starmer tijdens zijn afscheid een andere indruk maakte dan tijdens zijn premierschap. "Je zag inderdaad voor het eerst echt een mens. Daarvoor zag je vooral een bureaucraat. Maar het gaat natuurlijk vooral om de mensen in Engeland. En ik hoorde gisteren iemand van BBC News zeggen: het is een draaideur geworden. Want het is wel een mooie ceremonie, maar het is inmiddels al de zoveelste keer. Mensen zijn het daar helemaal zat."

Volgens Albrecht laat het vertrek van Starmer vooral zien hoe instabiel de Britse politiek is geworden. "Het is de zesde keer in tien jaar. Dat zegt dat het Verenigd Koninkrijk langzaam bijna onbestuurbaar aan het worden is. Hij heeft het dan nog relatief lang uitgehouden, maar het zegt ook iets over de verdeeldheid en de verwarring in het land. En ook verdeeldheid binnen politieke partijen."

De Brexit blijft volgens hem een open wond in de Britse politiek. "Ik begrijp ook echt niet waarom hij niet veel eerder heel duidelijk heeft gezegd: we moeten terug naar Europa, Brexit terugdraaien. Want zijn electoraat wil dat. Maar binnen de partij is dat nog altijd een heet hangijzer. Daar wil hij de partij niet mee splitsen. Dan heb je het echt over de inner circle van de partij. Want zijn electoraat wilde dat al veel langer."

Opvolger staat klaar

Hoewel Labour officieel nog een leiderschapsverkiezing moet organiseren, lijkt de naam van de belangrijkste kandidaat al rond te zingen. Andy Burnham, de populaire burgemeester van Greater Manchester, wordt door velen gezien als de gedoodverfde opvolger.

Starmer heeft al laten weten zijn opvolger te zullen steunen. Volgens Albrecht lijkt Burnham de beste papieren te hebben. Burnham, die vanwege zijn populariteit ook wel 'King of the North' wordt genoemd, heeft bovendien een opvallende Nederlandse connectie. Zijn vrouw komt namelijk uit Nederland. Toch klinkt ook kritiek binnen Labour op een eventuele snelle machtsoverdracht.

Egbers: "Er zijn nog twee andere kandidaten. En er zijn ook mensen binnen Labour die zeggen: het kan toch niet zo zijn dat iemand zomaar uit Manchester afdaalt en zegt: ik word even premier? Ook binnen Labour wordt de vraag gesteld of dit eigenlijk wel op deze manier kan. We hebben immers voor een premier gekozen, en dat was Starmer. Deze man hebben we niet gekozen."