Boeren kritisch op stikstofplannen, maar minister Van Essen oogst lof: 'Iedereen dacht: wat moeten we daar nou mee?'
Het zomerreces van de Tweede Kamer nadert met rasse schreden. Op weg naar de vakantie zijn er nog flink wat hordes te nemen voor het kabinet. De stikstofplannen lekten uit en vielen niet in goede aarde bij de boeren in Nederland. Farmers Defence Force (FDF) sluit acties niet uit in reactie op de aanstaande plannen van het kabinet. Politiek verslaggever Tessa van Viegen merkt desalniettemin optimisme rond landbouwminister Jaimi van Essen.
Ger Koopmans, voorzitter van Land- en Tuinbouworganisatie Nederland, zou heel erg te spreken zijn over de aanpak van Van Essen na een onderlinge ontmoeting. "Dat is ook wat ik terughoor", reageert Van Viegen in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "In het begin was er nog wat scepsis over hem, een vrij jonge man, geen boer. Iedereen dacht: wat moeten we daar nou mee?"
Wie is Jaimi van Essen?
Van Essen is sinds begin 2026 minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur namens D66. De voormalig wethouder uit Deventer was voor zijn aantreden geen bekende naam in de agrarische sector, maar heeft zich volgens betrokkenen snel ingewerkt. Van Essen staat bekend om zijn vele gesprekken met boerenorganisaties, provincies en politieke partijen.
“Dat boerenorganisaties dansend op tafel staan, hoeven we natuurlijk niet te verwachten.”
"Hij heeft zichzelf bij iedereen uitgenodigd en heeft heel veel contact bij zowel boerenorganisaties als ook oppositie- en coalitiepartijen", weet Van Viegen. "Eigenlijk hoor ik over zijn persoon en hoe hij het aanpakt positieve verhalen. Dat neemt niet weg dat de boerensector zich zorgen maakt over de plannen. Want dat zegt deze minister ook: er moet wat gebeuren. Dat boerenorganisaties dan dansend op tafel staan, hoeven we natuurlijk ook niet te verwachten."
Vol Malieveld?
Van Viegen noemt het "niet zo gek" dat boerenorganisaties op dit moment hele grote woorden gebruiken. "De plannen liggen er nog niet helemaal definitief. Het is ook hun momentum om te kijken of ze nog aan wat knoppen kunnen draaien, of ze nog wat dingen kunnen afzwakken of veranderen. Vrijdag worden die plannen gepresenteerd, dan is de vraag hoe ze daarop gaan reageren. Of we weer een vol Malieveld zien, of dat de meeste boeren denken dat ze met deze plannen wel uit de voeten kunnen."
Rond twintig grote natuurgebieden komen zones van één kilometer waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Het kabinet wil bouwen en moet daardoor van het stikstofslot zien te geraken. "We zien de afgelopen jaren dat de politiek vaker met plannen is gekomen en soms worden teruggefloten door de rechter. Hoe dat nu gaat zijn, moeten we gaan zien, maar ik merk wel dat het kabinet erop gericht is om de vergunningverlening op gang te brengen."
'Echt genoeg geweest'
"Dit is precies hoe het is", beaamt Dilan Yeşilgöz, minister van Defensie. "Er ligt zoveel stil op dit moment. Ik denk dat iedereen erbij gebaat is als er gewoon duidelijkheid is en dat we ook met elkaar weer vooruit kunnen. Dat is uiteraard het doel van de plannen. Er wordt achter de schermen heel hard gewerkt om ervoor te zorgen dat je met zoveel mogelijk draagvlak die duidelijkheid kan bieden."
“Er zijn knelpunten die we allemaal ervaren. Het is echt genoeg geweest.”
De noodzaak om tot een akkoord te komen, is groter dan ooit, stelt Yeşilgöz vast. "Er zijn knelpunten die we allemaal ervaren. Of je nou graag een nieuw huis zou willen kopen, onze wegen zou willen onderhouden, of je zou willen uitbreiden met je bedrijf, of als agrarische onderneming weten waar je aan toe bent... Het is echt genoeg geweest."