Vertrek Britse premier Starmer lijkt aanstaande: 'Niet de vraag óf, maar wanneer'

De Britse premier Keir Starmer lijkt op weg naar de uitgang. Meerdere Britse media melden dat hij maandag zijn aftreden aankondigt. Binnen Labour wordt ondertussen al openlijk gesproken over een opvolger, waarbij vooral de naam van Andy Burnham rondzingt.

Alle ogen zijn gericht op Downing Street 10. Volgens Britse media staat premier Keir Starmer op het punt zijn vertrek aan te kondigen. Naar verwachting zal hij daarbij een tijdspad schetsen dat moet leiden tot zijn aftreden in september.

De speculaties werden de afgelopen dagen verder aangewakkerd door berichten uit zijn eigen omgeving. Ook de Amerikaanse president Donald Trump mengde zich in de discussie. Op Truth Social schreef hij al rekening te houden met het vertrek van Starmer, die volgens critici onder meer op het gebied van immigratie en de economie onder zware druk staat.

Volgens FD-correspondent Joost Dobber komt een eventueel vertrek niet als een verrassing. "De druk is natuurlijk al weken, of eigenlijk maanden, heel erg hoog. Heel veel mensen verwachten dat hij hoe dan ook zal vertrekken. De vraag was niet zozeer óf hij weg zou gaan, maar wanneer dat zou gaan gebeuren."

Druk vanuit eigen partij

De positie van Starmer kwam verder onder druk te staan nadat Andy Burnham vorige week een zetel in het Lagerhuis wist te winnen. De burgemeester van Manchester kan daardoor formeel meedingen naar het leiderschap van Labour.

Dobber: "Daarmee is hij nu formeel in staat om het leiderschap van Starmer uit te dagen. Starmer zal wel zien dat de druk inmiddels zo hoog is dat het erop lijkt dat er heel weinig vertrouwen meer is in zijn partij en in zijn leiderschap, en dat hij moet gaan." Volgens de correspondent lijkt Starmer inmiddels in te zien dat een strijd om het leiderschap moeilijk te winnen zal zijn.

"Hij heeft altijd gezegd dat hij zou terugvechten en dat hij leiderschapsraces met Andy Burnham zou willen uitvechten. Maar hoe zinvol is dat als hij denkt dat hij die toch nooit zal kunnen winnen? Dus het lijkt erop, althans als we de Britse media mogen geloven, dat hij eieren voor zijn geld kiest en vanochtend of vanmiddag zal bekendmaken dat hij gaat vertrekken."

Opmars van Farage

Dat Burnham maandag in Londen wordt verwacht, zorgt voor nog meer speculaties over een naderende machtswisseling. "Hij heeft vorige week die verkiezing gewonnen. Dat betekent sowieso dat hij vanmiddag zal worden ingezworen als lid van het Lagerhuis, dus hij moet sowieso naar Londen komen. Maar gezien de context zal hij ongetwijfeld bezig zijn met bekijken wie hij in zijn eventuele regering zou willen hebben, wie zijn bondgenoten zijn, en daarmee aan de slag willen gaan."

Binnen Labour wordt Burnham door veel partijleden gezien als de politicus die de opmars van Nigel Farage en diens Reform Party kan stoppen. Die overtuiging groeide na zijn overwinning in het kiesdistrict Makerfield, waar hij een kandidaat van Reform wist te verslaan.

Toch is een leiderschapsstrijd nog niet uitgesloten. Ook voormalig minister van Zorg Wes Streeting wordt genoemd als mogelijke kandidaat. "Hij heeft ook ambitie heeft om premier te worden. Dus het zou kunnen dat hij zich kandidaat stelt en dan krijg je alsnog een leiderschapsverkiezing. Dat kan weken duren, mogelijk zelfs tot en met september."

Dobber denkt echter dat Streeting zich mogelijk achter Burnham zal scharen. "Omdat Burnham zo overtuigend gewonnen heeft vorige week, denk ik dat Wes Streeting inmiddels zal denken dat de kans dat hij hem verslaat zo klein is dat hij maar beter een akkoord met hem kan sluiten voor een mooie ministerspost."

'Hij vecht niet meer'

Ook sportjournalist Tom Egbers, die door zijn Engelse achtergrond de Britse politiek nauwgezet volgt, zag afgelopen weekend signalen dat een vertrek van Starmer aanstaande is. "Voor mij was het duidelijk toen de BBC zondagochtend tot twee keer toe live het lege 10 Downing Street liet zien. Dan weet je: wacht even, dit is serieus. Nu gaat het gebeuren", zegt het kind van een Engelse moeder.

Vooral opmerkingen van mensen uit de directe omgeving van de premier vielen hem op. "Zijn naaste medewerkers zeiden op de BBC: 'He is not fighting, he is thinking.' Hij vecht niet meer. Hij overziet eigenlijk wat de mogelijkheden zijn. Hij moet een elegante manier vinden om eruit te stappen."

Hoe zie elegante manier eruit ziet? "Dat hij aangeeft dat het voor het landsbelang goed is, dat we nu met nieuwe energie verder moeten en dat Andy Burnham die rol zal vervullen. Dat is ook de reden waarom Burnham belangrijk wordt gevonden binnen Labour. Farage is de grote bedreiger van alles. Nu zijn ze eindelijk aan de macht, Labour, na zoveel jaar, en het gaat helemaal mis. Farage klimt torenhoog in de peilingen."

Daarom wordt Burnham volgens hem gezien als de man die Labour weer uit het slop kan trekken. "En Burnham is degene die bij de tussentijdse verkiezingen in Makerfield de Reform Party heeft verslagen. Dus hij wordt in staat geacht om Farage het hoofd te bieden."

Mocht Starmer inderdaad vertrekken, dan betekent dat opnieuw een wisseling van de wacht in korte tijd. Egbers merkt op dat veel Britten daar inmiddels genoeg van hebben. "Ze zeggen: 'Not again.' De zevende premier in tien jaar tijd. En het is ook heel triest voor Keir Starmer, die in de grond van de zaak vast een nette man zal zijn, maar in de geschiedenis van Labour is het nog nooit voorgekomen dat een premier zo snel alweer weg is."