Nederlands elftal begint vanavond, maar oranjekoorts blijft uit: 'Mensen hebben geen zin in de grote Trump-show'

Vanavond begint het WK ook voor het Nederlands elftal met een wedstrijd tegen Japan, maar op straat zijn oranje vlaggetjes en het rood-wit-blauw nauwelijks te zien. Waar blijft de WK-gekte? "Mensen hebben geen zin om naar de grote Trump-show te kijken", zegt onderzoeker Joyce Boverhuis van het EenVandaag Opiniepanel.

EenVandaag deed onderzoek naar de oranjekoorts rond het WK in Noord-Amerika. Eén op de tien deelnemers zegt het toernooi aan zich voorbij te laten gaan omdat de Verenigde Staten een van de gastlanden zijn. Daarnaast vindt 32 procent dat Nederland vanwege de geopolitieke situatie niet in de VS zou moeten spelen, terwijl bijna de helft (49 procent) vindt dat Oranje er gewoon bij kan zijn.

"Om te beginnen bij de oranjekoorts: ik moet zeggen dat de meeste mensen in ons onderzoek zeggen dat ze Oranje altijd wel volgen, maar de meerderheid had er begin deze maand nog niet zoveel zin in", zegt Boverhuis in Stand van Nederland op NPO Radio 1. Twee weken voor de start van het toernooi gaf 64 procent van de respondenten aan er nog weinig zin in te hebben. "De oranjekoorts wordt nog niet gevoeld."

"Dat kan te maken hebben met de kwaliteit van Oranje", zegt Boverhuis over de matige voorbereiding van het Nederlands elftal, "maar de meest gegeven reden in ons onderzoek is Donald Trump: mensen hebben geen zin om naar de grote Trump-show te kijken."

Vijftien procent van de deelnemers is van plan het toernooi links te laten liggen, omdat zij zich niet kunnen vinden in de keuze voor de Verenigde Staten als gastland. Opvallend genoeg ligt dat percentage hoger dan tijdens het WK van 2022 in Qatar, toen 13 procent het toernooi om die reden niet wilde volgen.

"Een van de respondenten zegt: 'Amerika is met Trump al oranje genoeg, wat moeten wij daar doen?'" Mensen zijn daarnaast ontevreden over de FIFA. "De tweede reden om weinig zin in het WK te hebben, is voor mensen de organisatie, de FIFA dus. Daar draait alles om geld en macht en ze vergeten de supporters."

Maar liefst 78 procent van de respondenten heeft een negatief beeld van de FIFA. "Ultiem dieptepunt was die vredesprijs die Gianni Infantino aan Trump gaf", zegt Boverhuis.

Volgens haar hebben mensen steeds vaker het gevoel dat voetbal niet meer voor "de gewone man" is. "Je ziet het ook aan alle toekenningen. Rusland, Qatar; geld bepaalt waar er gespeeld wordt. In Qatar was het zo heet dat het toernooi naar de winter verplaatst moest worden. In Amerika zijn er soms ook temperaturen die niet te doen zijn voor veel voetballers. Er zijn dit toernooi ook meer wedstrijden, zodat er nog meer geld verdiend kan worden. Er wordt voorbijgegaan aan wat fijn is voor voetbal en voetbalsupporters."

Luister Stand van Nederland nu terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Volgens haar is dat allemaal "een smet" op de voorpret. "Maar dat gezegd hebbende, de meeste mensen (58 procent, red.) gaan wel kijken. Ze hebben bezwaar, ze doen het misschien met pijn in het hart, maar iemand zegt bijvoorbeeld: ik vind het een hypocriete bende daar, maar als ik sport en politiek gescheiden probeer te houden, hoop ik toch dat ik er veel plezier van ga hebben. Een ander zegt: ik kan het mijn kinderen niet aandoen om niet te kijken."

'Roomser dan de paus'

Sportmarketeer Bob van Oosterhout vindt het maar vreemd dat er zoveel discussie is over een toernooi in de Verenigde Staten. "Ik ga nu heel veel mensen tegen het zere been schoppen: ik vind dat wij een beetje roomser zijn dan de paus op dit gebied. Als je al moeilijk gaat doen om een WK in Amerika, dan kunnen we in de toekomst werkelijk nooit meer ergens een sportevenement organiseren", zegt hij in Stand van Nederland.

"Ik heb in mijn carrière vijftig grote sportevenementen gevolgd en er is altijd iets. Er was van alles te doen om Beijing (Olympische Winterspelen in China, 2022, red.), er was van alles te doen om Sotsji (Olympische Winterspelen in Rusland, 2014, red.), er was van alles te doen om Qatar (WK voetbal 2022, red.). Vanuit ons perspectief deugt eigenlijk de hele wereld niet. Ik haal daar mijn schouders een beetje bij op."

Hij ziet ook niet dat bedrijven hun handen aftrekken van het toernooi. "Ze hebben natuurlijk echt wel een moreel kompas en kijken naar de omstandigheden, maar bedrijven willen geld verdienen."

Van Oosterhout vindt dat niet meer dan logisch. "In 2034 is het WK in Saudi-Arabië. Sommige fans en journalisten zeggen: 'Saudi-Arabië, het kan toch werkelijk echt niet?' Maar ondertussen zijn er misschien wel enkele duizenden Nederlandse bedrijven die gewoon zaken doen met Saudi-Arabië. Dus waarom zouden wij dan op sportief gebied opeens moeten doen alsof het niet kan?"

Hij verwacht bovendien dat de oranjekoorts tijdens het toernooi vanzelf zal toenemen. "We moeten twee keer winnen en let maar op, dan zitten wij met z'n allen weer voor de buis. Of het nou 22.00 uur, 23.00 uur of 00.00 uur is; ik zie dat gewoon gebeuren."