Verhoor Dick Schoof en Mark Rutte schijnt licht op spanningen in Catshuis: 'Op zondagen waren er behoorlijke ruzies'

Oud-premiers Dick Schoof en Mark Rutte zijn verhoord door de parlementaire enquêtecommissie corona. Het verhoor ging dieper in op de afwegingen tussen de medische en de sociaaleconomische kant bij het nemen van coronamaatregelen. Volgens Schoof verliepen die discussies soms fel: "Niemand was bezig met de vraag: wie wint hier vandaag? Iedereen was bezig om te kijken hoe we dit het beste konden doen."

Mona Keijzer blikt in Café Kockelmann op NPO 2 terug op haar periode als staatssecretaris van Financiën tijdens de pandemie. Volgens haar was de voortdurende afweging tussen de 'witte jassen' en de 'trojka' (het cluster van economische ministers) zeer frustrerend: "Die frustratie leidde tot verdriet over het feit dat andere aspecten van de volksgezondheid zo werden verwaarloosd ten opzichte van de mensen die besmet waren met corona."

Volgens Keijzer is er onder meer onvoldoende rekening gehouden met de invloed die de maatregelen zouden hebben op de jeugd en het psychisch welbevinden van de bevolking: "Dat zijn ook allemaal levensjaren die ze niet meer terugkrijgen. Deze aspecten van de volksgezondheid speelden niet genoeg mee in de afwegingen die aan besluiten voorafgingen."

Voorgaande verhoren met onder anderen Jaap van Dissel en Wouter Koolmees schetsen het beeld dat de regering koste wat kost wilde voorkomen dat code zwart werkelijkheid zou worden. Dat mensen voor de deur van ziekenhuizen zouden staan en niet geholpen konden worden.

"Daar kun je van mening over verschillen", zegt Keijzer. "In die tijd waren er ook al mensen die een andere benadering voorstonden. Zo pleitte hoogleraar intensivecaregeneeskunde Armand Girbes voor een andere inrichting van de intensive care."

Het Catshuis

Een ander veelbesproken onderwerp tijdens de verhoren is de rol van het Catshuis. Tijdens de coronacrisis kwam hier met enige regelmaat een select groepje ministers bijeen om te overleggen over besluitvorming en maatregelen met betrekking tot de pandemie.

In zijn verhoor omschrijft oud-minister-president Dick Schoof, die destijds staatssecretaris was, de plek als een "vrijdenkersruimte". Volgens Schoof was daar meer tijd en rust om vrij na te denken over maatregelen die genomen moesten worden.

Volgens Mark Rutte konden de emoties daar ook hoog oplopen: "Het feit dat er op zondagen behoorlijke ruzies waren vond ik heel prettig en die zijn er ook zeker geweest. Maar dat is juist precies wat je wil. Anders krijg je koekoekseenzang", aldus de voormalig minister-president.

Ondanks dat het Catshuis door de verhoorden wordt geportretteerd als een soort denktank in plaats van een plek waar knopen werden doorgehakt over de coronamaatregelen, moet je dat volgens journalist Wouter de Winther met een korreltje zout nemen: "Daar werden wel degelijk besluiten voorbereid die later formeel werden afgemaakt in de ministeriële commissie of in de ministerraad. De fundamentele discussie over het coronabeleid vond plaats in het Catshuis. Claimen dat daar niets is besloten, klopt niet."

Geschiedschrijving

Volgens Keijzer heeft de informele setting van het Catshuis grote gevolgen voor de geschiedschrijving van de coronacrisis: "Er worden notulen gemaakt van ministerraadvergaderingen, zodat die kunnen bijdragen aan de geschiedschrijving. Je wilt kunnen terugzoeken hoe de besluitvorming tot stand is gekomen."

Ze gaat verder: "Van gesprekken in het Catshuis zijn geen notulen gemaakt. Dus wanneer de besluiten formeel werden opgesteld en op dat moment wel werden genotuleerd, krijg je niet het volledige beeld."

Wat er precies allemaal is besproken in het Catshuis, blijft voorlopig dus nog onbekend.