Burgemeester Marcouch over Ye: 'Antisemitische uitspraken onacceptabel, zullen adequaat reageren'

Antisemitische uitingen tijdens het concert van rapper Ye morgenavond in het GelreDome zijn "onacceptabel", zegt burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem. "Het ziet er niet naar uit dat hij het gaat doen, maar mocht het gebeuren, zullen we natuurlijk adequaat reageren", aldus de burgervader vrijdagavond in Café Kockelmann op NPO 2.

De komst van Ye naar Nederland doet veel stof opwaaien. De Amerikaanse artiest, voorheen bekend als Kanye West, heeft in het verleden meerdere antisemitische en pro-nazistische uitspraken gedaan. Ook bracht hij een nummer uit met de titel 'Heil Hitler' en verkocht hij T-shirts met swastika's erop. Het kabinet probeerde de komst van Ye tegen te houden, maar vond daarvoor geen juridische basis.

Ook Marcouch maakte eerder al duidelijk dat hij de twee uitverkochte concerten van Ye niet kan tegenhouden. Wel houdt de lokale driehoek "met grote oren en ogen" in de gaten wat er tijdens de concerten gebeurt, zegt de burgemeester. "Als er strafbare feiten plaatsvinden, dan horen we en zien we dat."

Mocht Ye zich tijdens het concert antisemitisch uitlaten, dan betekent dat niet dat er direct wordt ingegrepen, legt Marcouch uit. "Op het moment dat er een strafbaar feit plaatsvindt, ligt het gezag van het al dan niet vervolgen van het strafbaar feit bij de Officier van Justitie en bij het OM. Zij zullen dan uiteindelijk de uiting of het gedrag van wie dan ook moeten beoordelen op strafbaarheid. De driehoek zal een inschatting maken wanneer het moment is om verstandig in te grijpen, want een interventie mag niet erger zijn dan de kwaal."

'Antisemitische uitingen zijn onacceptabel'

Staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66, Justitie) zei op vragen van JA21-Kamerlid Annabel Nanninga dat er "absoluut" wordt ingegrepen "op het moment dat er geconstateerd wordt dat er strafrechtelijke feiten worden gepleegd". Op de vraag of dan de lichten aangaan en bezoekers naar huis worden gestuurd, reageerde Van Bruggen instemmend. "Absoluut", zei ze.

Marcouch benadrukt nu dat het gezag om in te grijpen bij de lokale driehoek van Arnhem ligt (burgemeester, politie en Officier van Justitie). "Hoe er geïntervenieerd wordt, hoe er gehandeld wordt, de tolerantiegrenzen; die bepalen wij in de driehoek."

Maar "antisemitische uitingen zijn onacceptabel", benadrukt Marcouch. "Ye staat erom bekend dat hij dat in het verleden heeft gedaan. Dat is verwerpelijk. Ik snap heel goed dat er onrust is binnen de Joodse gemeenschap, want het raakt en je wil het niet in je land hebben. Het ziet er niet naar uit dat hij het gaat doen, maar mocht het gebeuren, zullen we natuurlijk adequaat reageren."

"Maar het is aan ons om te bepalen hoe en wanneer we dat doen. Welke ingreep je ook doet, het moet effectief en veilig gebeuren." Het concert stilleggen en iedereen naar huis sturen is volgens de burgemeester niet veilig. "Absoluut niet. Zo gaan we het ook helemaal niet doen."

Als Ye morgenavond antisemitische uitspraken doet, kan Marcouch bovendien niet zomaar het concert van maandag afgelasten. "De beoordeling die je doet gaat echt over de openbare orde en veiligheid. Die moet in het geding zijn." Antisemitische uitlatingen tijdens het concert van zaterdag zijn "niet per se een verstoring van de openbare orde". "Er kan dan wel vervolging plaatsvinden, dat is aan het OM." Mochten er "feiten en omstandigheden" zijn die de openbare orde in gevaar brengen, "is het denkbaar dat je een vergunning intrekt".

'Placebomoties'

Marcouch voelt zich niet in de steek gelaten door het kabinet. "Nee, helemaal niet. Ik heb voortdurend goed contact en overleg gehad met de minister (David van Weel, red.). De minister heeft zijn rol en is voortdurend in zijn rol gebleven. Ik heb mijn rol en verantwoordelijkheid."

Wel heeft Marcouch zich gestoord aan een motie van Mirjam Bikker (CU) en Ulysse Ellian (VVD), waarin het kabinet werd opgeroepen een "dringend beroep" te doen op de organisatoren van het concert van Ye om het niet door te laten gaan. Volgens Marcouch was dat een "placebomotie".

"Ik vind dat de Tweede Kamer als instituut ook de plicht heeft om de democratische rechtsstaat uit te dragen. We hebben een heilig artikel in onze Grondwet, dat is Artikel 7, namelijk de vrijheid van meningsuiting. Die kan alleen maar bij wet worden beperkt. Wie is de wetgever? De Tweede Kamer. Als je iets anders wil, zul je met wetsvoorstellen moeten komen, in plaats van placebomoties", zegt hij.

Drie demonstraties

Op dit moment houdt Marcouch rekening met drie demonstraties rond het concert van morgen. Meer protesten sluit hij niet uit. "Formeel heb je 48 uur om een demonstratie aan te melden, maar een demonstratie kan ook spontaan ontstaan. Dan is het beleid bij mij dat we dat zoveel mogelijk faciliteren. Dit is geen oproep, maar ik vind het wel belangrijk deze gelegenheid te gebruiken om uit te leggen hoe onze democratische rechtsstaat werkt. Ik vind dat we dat veel te weinig doen en dat veel te veel mensen niet weten hoe het werkt."