Vijfhonderd dagen president Donald Trump: 'Niet Amerika, maar hijzelf first'
Donald Trump is alweer vijfhonderd dagen de president van de Verenigde Staten. 'De MAGA-koning' heeft de wereld in deze periode flink opgeschud. Amerikakenner Kirsten Verdel is uiterst kritisch. "Het zijn vijfhonderd dagen die niet draaien om America First, maar het is Trump First, het Witte Huis komt op de tweede plaats en Amerika misschien op de derde."
De eerste anderhalf jaar van Trumps tweede termijn staan vol van controverses: hij aasde op Groenland, ontketende een wereldwijde handelsoorlog, gaf de opdracht voor massale deportaties en liet de Venezolaanse president Nicolás Maduro ontvoeren. Ook zette hij de NAVO onder druk en startte een oorlog in het Midden-Oosten.
Amerikakenner Verdel ziet één rode draad: persoonlijke macht. Ze vertelt in Goedemorgen Nederland: "Alles draait in eerste instantie om zoveel mogelijk aanzien en invloed voor hemzelf en ook zoveel mogelijk geld. Zijn eigendommen zijn in waarde verveelvoudigd. Hij heeft vele miljarden verdiend in deze periode. Dat geldt ook voor zijn familie. Er zijn tal van voorbeelden van start-upbedrijfjes waar familie van hem bij betrokken is die opeens een contract van honderd miljoen of meer krijgen."
'Zonder proces gedeporteerd'
Het werd Verdel pijnlijk duidelijk dat de rechtsstaat en democratie in Amerika onder druk staan toen Trump honderden Venezolanen liet uitzetten naar El Salvador. "Dat was op dag 55. Die mensen werden ervan beticht dat ze gangleden of terroristen waren, vaak omdat ze een tatoeage van een roosje hadden. Ze werden naar El Salvador gedeporteerd zonder enige vorm van juridisch proces. Het was zo verstrekkend. Die mensen hebben in El Salvador heel lang vastgezeten onder erbarmelijke omstandigheden: 23,5 uur per dag opgesloten in een cel, geen daglicht of enig uitzicht op vrijlating. Dat vond ik echt heel heftig."
Trump heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk beweerd dat hij acht, negen of zelfs tien oorlogen heeft opgelost of beëindigd. Hij doelt bijvoorbeeld op Israël en Hamas, India en Pakistan en Cambodja en Thailand. Lachwekkend, vindt Verdel. "Hij gaat straks over Iran - een oorlog die hij zelf gestart is - ook nog zeggen dat het dankzij hem is opgelost. Het is maar hoe je ernaar kijkt."
'Oorlog verstoort onderlinge belangen'
Ondertussen heeft Trump wel Europa wakker geschud. NAVO-landen investeren massaal in defensie. Verdel zegt daarover: "Sinds de Tweede Wereldoorlog kennen we een wereldorde die is gebaseerd op regels, internationaal recht en verdragen. De onderlinge relaties tussen landen steunden sterk op economische samenwerking en wederzijdse afhankelijkheid. Het idee daarachter is dat hoe meer landen economisch met elkaar verbonden zijn, hoe kleiner de kans op conflicten wordt. Sterker nog: oorlog verstoort die onderlinge belangen."
De Amerikakenner vindt dat Trump de oorlog in Oekraïne laat doorsudderen. "Hij kiest half de kant van Rusland. Ondertussen is China de lachende derde. Terwijl Amerika munitie verbruikt in de Golfoorlog, hoeft China bijna niets anders te doen dan het vuurtje een beetje opstoken. Zij worden op dit moment bijna automatisch de grootste grootmacht."