Donald Pols na één dag ontslagen bij Tata Steel vanwege extreemrechts verleden: 'Fouter kan niet'
Voormalig Milieudefensie-directeur Donald Pols is bij Tata Steel na een dag ontslagen na onthullingen over zijn verleden in Zuid-Afrika. Pols was als student betrokken bij een extreemrechtse Afrikaner-beweging tijdens de nadagen van het apartheidsregime.
De rel rond Pols ontstond nadat NRC onthulde dat hij begin jaren negentig als student in Pretoria actief was binnen een extreemrechtse studentenbeweging die zich verzette tegen het afschaffen van de apartheid. Ook zouden bijeenkomsten van anti-apartheidsactivisten, waaronder een optreden van Nelson Mandela, zijn verstoord door deze groep. Tata Steel besloot daarop direct zijn contract te beëindigen.
In Goedemorgen Nederland plaatst journalist Simon Kuper, zelf kind van Zuid-Afrikaanse ouders, de gebeurtenissen in historisch perspectief. Hij benadrukt dat het ging om een kleine, maar radicale groep studenten in een roerige tijd in Zuid-Afrika. "Niemand wist hier iets van tot een dag geleden. Het was een heel klein clubje studenten dat eind jaren tachtig pro-apartheid was. Apartheid stond op instorten, maar veel witte Afrikaners zeiden: nee, de apartheid moet eeuwig blijven bestaan," aldus Kuper.
"Dit clubje studenten aan de Universiteit van Pretoria was onderdeel van een veel grotere beweging die het apartheidsregime wilde behouden", zegt hij. "Die hele traditie is verweven met pro-nazisme. Heel veel Afrikaners waren in de Tweede Wereldoorlog pro-nazi. Ze wilden dat Zuid-Afrika aan de kant van nazi-Duitsland de oorlog inging. Je bent dan bij de laatste mensen ter wereld die eind jaren tachtig nog witte suprematie durven verdedigen. Fouter kan bijna niet."
Patroon van wisselende politieke posities
Tegelijkertijd plaatst hij een duidelijke kanttekening bij de persoonlijke verantwoordelijkheid van Pols, die destijds nog een tiener was. "Hij was 19. Als hij zich daar in de decennia daarna voor had verontschuldigd, ervoor was uitgekomen en had gezegd: ik heb het helemaal fout gedaan, dan was dat een andere zaak. Hij had het veel eerder naar buiten moeten brengen."
"Als hij dat als twintiger had gedaan, zoals mensen nu zeggen: ik zat bij QAnon en daar heb ik spijt van, dan had je daar sympathie voor kunnen opbrengen. Toen was er in Zuid-Afrika de Truth and Reconciliation Commission. Het uitgangspunt was: biecht op, vertel wat er is gebeurd, zodat we kunnen begrijpen wat er is gebeurd. Daar deed hij dus niet aan mee. Hij zegt het nu pas, op zijn 54e, nadat het door een krant wordt onthuld..."
Volgens Kuper is er sowieso sprake van een patroon bij Pols waarin zijn politieke posities telkens veranderden. "Het is een beetje opportunistisch. In Zuid-Afrika is hij pro-apartheid. Daarna komt hij naar Nederland en wordt hij anti-apartheid. Daarna belandt hij in de krakersscene, wordt hij pro-milieu en gaat hij bij Milieudefensie werken. Later wordt hij weer anti-milieu en gaat hij naar Tata Steel, de grootste vervuiler van het land. Ik zie hem als iemand die steeds een andere politieke positie kiest, maar wel altijd vooraan op het podium staat met een heel verhaal."