Een op de drie jongeren heeft mentale problemen: 'Kinderen ervaren veel stress door testen en toetsen'

25 procent van de volwassenen en een op de drie jongeren in Nederland ervaart mentale problemen. Volgens Jet Bussemaker, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, wordt dit probleem te veel geïndividualiseerd: "We zeggen: 'Kop op, schouders eronder', en verwachten dan verbetering. Dit is misschien een generatiekwestie, maar zeker ook een maatschappelijke kwestie", vertelt ze in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Volgens Bussemaker is het een misvatting dat veel mensen met deze klachten zich simpelweg aanstellen: "Was dat maar zo, dan was dit niet zo'n serieus probleem geweest. We kunnen wel zeggen: 'Stel je niet zo aan', maar juist die houding draagt eraan bij dat het probleem wordt geïndividualiseerd."

'We moeten het op maatschappelijk niveau aanpakken'

Zelf merkt de voorzitter dat sport en het bezoeken van onder meer theatervoorstellingen haar tijdens haar carrière erg hebben geholpen bij het omgaan met stress. "Maar goed, dat is weer een oplossing gericht op het individu. Dit is een maatschappelijk probleem, dus dat moeten we ook op dat niveau aanpakken."

"In het onderwijs valt vooral winst te behalen", pleit ze. Ze verwijst naar een advies van de Onderwijsraad waarin wordt gepleit voor het verminderen van de toetscultuur op scholen. "Kinderen ervaren veel stress door testen en toetsen die niet altijd nuttig blijken te zijn. Leerlingen kunnen misschien beter op een andere manier worden beoordeeld."

Video gaat verder onder X

Ook op de werkvloer kunnen maatregelen worden getroffen om de mentale druk te verlagen. "Op het werk wordt de lat steeds hoger gelegd. De werkdruk stijgt en mensen moeten vaak altijd bereikbaar zijn. Er zijn al landen waar werknemers gebruik kunnen maken van een recht op onbereikbaarheid. We kunnen dit soort kleine stappen zetten die op maatschappelijk niveau effectief kunnen zijn."

Verbinding opzoeken

Ook te gast in Goedemorgen Nederland op NPO 1 is oud-D66-Kamerlid Boris van der Ham. Volgens hem zouden veel mensen er goed aan doen de verbinding op te zoeken door lid te worden van een vereniging. "In zo'n 'minisamenleving' kun je veel van elkaar leren en ervaren. Je leert dan ook wennen aan hoe je samen de grote samenleving vormt. Als je het verenigingsleven aanmoedigt, zou dat mensen kunnen helpen later beter met druk om te gaan."

Bussemaker sluit zich aan bij dit sentiment. "Door in een groep te kunnen praten over je imperfecties, kun je van elkaar leren hoe je met dat soort onzekerheden om kunt gaan."

Bij Halt, de stichting die zich inzet voor de bestrijding van jeugdcriminaliteit, leggen ze ook de nadruk op verbinding. Naast Bussemaker en Van der Ham zit directeur van Halt Janet ten Hoope. Zij spreekt veel met jongeren en krijgt vaak te horen dat zij verbinding zoeken: "We merken dat ook onder jongeren de behoefte aan contact steeds groter wordt. Ouders waarderen een gesprek met ons en hun kind altijd enorm. Ze zeggen vaak dat ze al tijden niet meer op een rustige manier zo'n gesprek met hun kind hebben kunnen voeren."

Van der Ham besluit: "De wereld wordt ook steeds digitaler, dus het is belangrijk om de zintuiglijke ervaring op te zoeken. Dat kan je letterlijk aarden. Ook in het onderwijs zouden ze dit moeten aanmoedigen."