Slachtoffers en bestuurders vragen politiek om landelijke aanpak van misstanden binnen sektes

Nederland telt zo'n tweehonderd sektes, maar voor slachtoffers van zowel geestelijke als lichamelijke mishandeling is er nauwelijks hulp. Verslaggever van de Twentsche Courant Tubantia Maarten Schoon wil dat de regering eindelijk in actie komt tegen misstanden in besloten groeperingen. Hij trekt dinsdag met een delegatie naar Den Haag om het onderwerp bespreekbaar te maken.

"Dit is een probleem waar Nederland al tientallen jaren mee worstelt", vertelt Schoon in het radioprogramma WNL In de Kantine. "Slachtoffers van langdurige mishandeling worden niet gehoord. Er komt een wet die psychiatrische dwang strafbaar stelt, maar er komt geen meldpunt of landelijke aanpak, terwijl alle professionals daarom vragen. We willen de stem van slachtoffers laten horen."

Een sekte is een groep mensen met sterke gezamenlijke overtuigingen, meestal rond een religie, ideologie of leider, waarbij vaak sprake is van sterke sociale controle en afsluiting van kritiek van buitenaf. Ingrijpen is echter lastig, omdat in Nederland vrijheid van vereniging geldt. "Professionals hebben het daarom ook liever over gesloten groeperingen in plaats van sektes, wat vooral in de volksmond wordt gebruikt", aldus de verslaggever.

Pater Pio

Schoon schreef samen met RTV Oost-collega Jan Colijn een boek over de zogenoemde Pater Pio-sekte in Tubbergen, waar de 86-jarige 'Bid Trees' de scepter zwaait. De vrouw beweert met haar rozenkrans in contact te staan met de overleden Italiaanse heilige Padre Pio. Doodzieke patiënten moeten baden in thee en yoghurt met uien eten tegen kanker.

De sekte kreeg midden jaren negentig veel media-aandacht toen aan het licht kwam dat Trees bij een van haar volgelingen duivelsoren zou hebben afgeknipt om Satan uit te bannen. De vrouw kreeg hiervoor drie maanden gevangenisstraf, maar ging vanuit de cel gewoon door met haar werk.

'Niemand telt het bij elkaar op'

"We zijn ervan geschrokken dat het gewoon doorgaat. Tientallen jaren", aldus de journalist. "Ze is in 1996 veroordeeld door de rechtbank, kreeg in hoger beroep een zwaardere straf en proeftijd, maar daarna keken justitie en alle overheidsinstanties gewoon weg." Bij de sekte gingen de luiken dicht. "Terwijl er al een veroordeling lag, gingen er nog steeds gezinnen naar binnen en kwamen ze er getraumatiseerd weer uit. Dat duurde dertig jaar lang."

Schoon schetst dat er tientallen signalen zijn geweest, maar instanties grijpen niet in. "Slachtoffers deden in 2016 nog aangifte en vertelden dat er nog kinderen in de sekte zaten. In 2022 zijn er nog twee meisjes uit de sekte gehaald. Het OM ziet er alleen geen strafzaak in. Veilig Thuis redt het net niet. Het is constant net niet. Niemand telt het bij elkaar op en hakt knopen door."

De tekst gaat verder onder de X.

Brandbrief

Twentse burgemeesters schreven onlangs een brandbrief aan de regering. "Zij vroegen zich af: waar is de regie? Minister, help ons! Het duurde een halfjaar voordat er antwoord kwam van minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) en dat was eigenlijk: ik ga er niets aan doen."

De journalist wordt dinsdag vergezeld door slachtoffers van sektes, zoals Israël van Dorsten, Jan van der Winden en Evelien Vaags. Ook de burgemeester van Tubbergen gaat mee. Ze zullen spreken met meerdere Kamerleden.