Vrijheid van meningsuiting onder grote druk, stelt schrijver Keyvan Shahbazi: 'Moralisme hangt als zwaard boven elke discussie'

Keyvan Shahbazi is de winnaar van de Pim Fortuyn Prijs 2026. De Iraans-Nederlandse schrijver, die wordt geprezen om zijn moed, spreekt in WNL Op Zondag zijn nadrukkelijke zorgen uit over de vrijheid van meningsuiting in Nederland. 

In de speech die Shahbazi gaf bij de prijsuitreiking stak hij zijn relaas af. "Vrijheid verdwijnt in woorden die we inslikken", zegt hij in WNL Op Zondag. "In zinnen die we net anders formuleren. Een samenleving waarin mensen alles mogen zeggen, maar niet alles zeggen, verliest iets van zichzelf. Zelfcensuur komt veel eerder dan censuur."

Moralisme

Moralisme is volgens Shahbazi de boosdoener. "We hebben bij Fortuyn gezien dat als je als mens denkt het morele gelijk aan je kant te hebben, je in staat bent de meest verschrikkelijke dingen te doen", doelt hij op de moord van de voormalige politicus in 2002. "We zien bijvoorbeeld op straten van Europese steden vlaggen van regimes die de eigen bevolking met geweld onderdrukken. Dat moralisme rechtvaardigt zelfs zulke optredens."

Luister WNL Op Zondag hier terug als podcast:

Shahbazi vond het een eer de hand van Lenny Kuhr te schudden. Kuhr is gestopt met optreden en geëmigreerd naar Israël. Haar besluit werd ingegeven door het toenemende antisemitisme in Nederland en eerdere concertverstoringen. "Haar leven is de afgelopen twee jaar onmogelijk gemaakt in Nederland", stelt Shahbazi. "Ze is gecanceld en enorm geïntimideerd."

Zwaard

"Ik ben het er niet mee eens dat alles gezegd kan worden", zegt de schrijver. "Een samenleving waarin alles gezegd worden, maar mensen wordt geleerd om binnen onzichtbare grenzen te spreken, is het begin van het verlies van onze vrijheden. Het moralisme is een zwaard wat in Nederland boven elke discussie hangt."

"Heel veel mensen denken moreel gelijk te hebben en zich daardoor van alles te kunnen permitteren. Het is niet voor niets dat ik volkomen afwezig ben op sociale media. Ik weet wat daar gebeurt en ik heb geen dikke huid."

'Scherpe en moedige opiniemaker'

"Hij heeft zich in de voorbije jaren ontwikkeld tot een scherpe en moedige opiniemaker. In de geest van Pim Fortuyn bekritiseert hij de politieke islam en het dogmatische multiculturele denken", zei jurylid en JA21-voorman Joost Eerdmans woensdag tijdens de prijsuitreiking in het Haagse perscentrum Nieuwspoort.

De Pim Fortuyn Prijs wordt sinds 2015 jaarlijks toegekend en staat in het teken van de vrijheid van meningsuiting. Winnaars zijn opiniemakers, politici of bestuurders, die volgens de organisatie 'strijden voor het vrije woord, heldere taal gebruiken, taboedoorbrekend zijn en stelling durven te nemen in het maatschappelijke debat'. De andere genomineerden waren zangeres Lenny Kuhr, columnist Martin Sommer, schrijver en theatermaker Michiel Lieuwma en politiek cartoonist Cortés.