Jeroen Dijsselbloem pleit voor nationale investeringsbank: 'We dreigen de boot te missen'

Oud-minister van Financiën en burgemeester van Eindhoven Jeroen Dijsselbloem is een van de ondertekenaars van een oproep voor de snelle komst van een nationale investeringsbank. In Sven op 1 waarschuwt hij dat Nederland cruciale kansen laat liggen doordat groeiende bedrijven te weinig financiering kunnen vinden. "We dreigen de boot te missen", vreest Dijsselbloem.

Op Verantwoordingsdag, de dag waarop het kabinet verantwoording aflegt over de besteding van belastinggeld, gaat de discussie opnieuw over de vraag of Nederland voldoende investeert in toekomstige groei. Volgens Dijsselbloem is dat niet het geval, vooral niet als het gaat om zogenoemd risicodragend kapitaal voor snelgroeiende bedrijven. Hij verwijst daarbij naar signalen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), dat waarschuwt dat met name zogenoemde scale-ups in Nederland moeilijk aan financiering komen zodra zij de startfase voorbij zijn.

Over de voortgang in Den Haag is Dijsselbloem kritisch, al ziet hij wel beweging. "Men is ermee bezig. Het staat natuurlijk inmiddels in het regeerakkoord. En er worden nog een paar agentschappen aangekondigd die zich gaan bezighouden met innovatie, en daarvoor overigens beperkt budget krijgen."

Luister het gesprek hieronder terug:

Volgens hem verzandt de discussie echter in bestuurlijke details: "Ik ben bang dat in Den Haag heel veel tijd gaat zitten in discussies over hoe die instellingen moeten worden ingericht. Alle beleidsdiscussies die we nu al tien jaar voeren over investeringsinstellingen bij de overheid."

Liberaal denken

Dijsselbloem stelt dat Nederland internationaal achterop raakt, omdat andere landen veel actiever investeren in innovatie en technologie. "Omdat daar het besef is dat de economie van de toekomst puur wordt gedreven door waar technologie zich goed ontwikkelt. In Nederland zitten we nog een beetje in het liberale denken van: de markt moet het werk doen en waarom is daar een rol voor de overheid? En het spijt me zeer, we missen op dit moment de boot. De grote investeringen die nodig zijn, gaan aan ons voorbij."

Volgens hem blijft de investeringsachterstand niet zonder gevolgen: "De investeringen zijn historisch laag in Nederland, in het hele bedrijfsleven. Amsterdam en Eindhoven scoren nog relatief goed, maar in andere Europese topregio’s, zoals Zuid-Duitsland, liggen de investeringen nog veel hoger. We doen het gewoon echt niet goed."

'Focus, tempo en power'

De oplossing ziet Dijsselbloem in snelle oprichting van een nationale investeringsbank. Hij pleit voor duidelijke actie rond Prinsjesdag. "Dus de bewindslieden moeten echt met elkaar de koppen bij elkaar steken en een aantal knopen doorhakken. Het zit op dit moment echt op focus. En wat mij betreft het allerbelangrijkste – wat het IMF recent ook heeft gezegd – Nederland heeft een enorme behoefte aan risicodragend kapitaal."

Dat kapitaal is volgens hem noodzakelijk om Nederlandse scale-ups te laten doorgroeien. Hij besluit met een duidelijke oproep: "We hebben tempo nodig, omdat om ons heen anderen veel sneller gaan dan wij. En we hebben volume nodig. Dus geef het echt power. Dus: focus, tempo en power."

Dijsselbloem benadrukt dat Nederland sterke uitgangsposities heeft, maar dat die onvoldoende worden benut. "We hebben in Nederland hele goede universiteiten en topinstituten, waaruit heel veel nieuwe startende bedrijfjes voortkomen."

Tegelijkertijd ziet hij een structureel probleem: "We hebben hier goud in handen, maar we financieren ze niet door. Daardoor groeien ze niet verder, of ze vertrekken naar de Verenigde Staten of naar Azië, waar investeerders wel klaarstaan."