Geen harde deadline voor gemeenten: Van den Brink houdt vast aan 'zorgvuldige invoering' asielmaatregelen

Minister Bart van den Brink wil nog altijd geen concrete deadline stellen voor gemeenten die achterblijven met het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers. Dat zegt hij in Café Kockelmann. Ondanks oplopende tekorten en groeiende maatschappelijke onvrede, kiest hij voor een stapsgewijze aanpak waarin overleg vooropstaat.

De druk op het asieldossier is groot. Uit recente peilingen blijkt dat het vertrouwen van Nederlanders in de aanpak van het kabinet bijzonder laag is. Slechts een kleine minderheid denkt dat het migratievraagstuk daadwerkelijk wordt opgelost. Van den Brink erkent die teleurstelling: "Als je gewoon heel eerlijk bent en even kijkt naar de migratieaanpak van de afgelopen tien jaar, dan snap ik heel goed dat daar minder vertrouwen over bestaat."

Volgens de minister zijn er in het verleden onvoldoende concrete resultaten geboekt. Tegelijkertijd benadrukt hij dat er nu maatregelen aankomen die op termijn effect moeten hebben, zoals nieuwe wetgeving en Europese afspraken.

Geen datum op plakken

Een van de meest prangende vragen is wanneer gemeenten die weigeren opvangplekken te realiseren, daadwerkelijk worden gedwongen. Die mogelijkheid bestaat via de spreidingswet, maar Van den Brink weigert daar een harde termijn aan te koppelen.

"Daar ga ik geen datum op plakken," zegt hij. "Ik wil de gemeenten de ruimte geven om te antwoorden op de vraag waarom het nog niet gelukt is. Als ze daar geen antwoorden op komen, dan kom je in de volgende fase van dat interbestuurlijk toezicht. Dat eindigt dan uiteindelijk bij maatregelen."

Volgens de minister is de druk op gemeenten al hoog genoeg, maar toch sluit hij niet uit dat er dit jaar nog wordt ingegrepen: "Ik ga de wet toepassen op het moment dat het met die gemeenten noodzakelijk is. Dat kan dit jaar."

Van den Brink maakt daarbij onderscheid tussen de korte en lange termijn. De spreidingswet moet zorgen voor duurzame opvangplekken, "maar die spreidingswet lost niet mijn kortetermijnproblemen op. Dat is voor de lange termijn," legt hij uit.

Ondertussen blijft de situatie nijpend. Er zijn volgens de minister duizenden opvangplekken tekort, en dat tekort dreigt verder op te lopen richting de zomer. Het gevolg: de noodopvang blijft noodzakelijk, terwijl juist die vorm van opvang volgens Van den Brink onwenselijk is. "Ik zit niet te wachten op nog meer noodopvanglocaties."

Geen harde deadline

De minister waarschuwt dat de gevolgen concreet en urgent zijn. "Dat is niet alleen na de zomer. Dat kan ook in de komende weken als er onvoldoende plekken bijkomen." Daarmee blijft het risico bestaan dat asielzoekers zonder opvang komen te zitten. "De urgentie die ik toen in mijn brief heb geschreven, is nog steeds de urgentie van vandaag."

Waarom duurt het allemaal zo lang? Volgens Van den Brink is het migratiedossier uitzonderlijk complex. "De dilemma’s waar ik dagelijks mee aan mijn bureau zit, laten alleen maar zien hoe ingewikkeld het is en hoe lang het gaat kosten om dat in de uitvoering op orde te krijgen." Zijn inzet is dan ook gericht op een structurele oplossing: "Ik wil over vier jaar kunnen uitleggen dat wij duurzaam grip op migratie hebben gekregen." Voor nu betekent dat dus dat gemeenten nog geen harde deadline krijgen, ondanks de groeiende druk.