Inhaalslag op China is mogelijk, stelt CEO Thorizon: Nederland kan eerste van Europa zijn met kernreactor op gesmolten zout

Als het aan Kiki Lauwers, CEO van Thorizon, ligt, maakt Nederland haast met het afgeven van vergunningen voor de eerste commerciële gesmoltenzoutreactor die in 2032 operationeel moet zijn in Zeeland. China claimt reeds te beschikken over een thoriumcentrale, een type kerncentrale dat thorium (in plaats van uranium) als brandstof gebruikt in een gesmoltenzoutreactor.  "We moeten tempo maken", stelt Lauwers in radioprogramma Sven op 1. 

In Zeeland zijn drie à vier voetbalvelden nodig voor de footprint die Thorizon zoekt. De bouw moet starten in 2032 en in 2034 moet de kerncentrale operationeel zijn. De kosten daarvoor gaan tussen de 750 miljoen en de één miljard euro liggen. Het prototype moet in 2028 klaar zijn voor gebruik. 

Luister Sven op 1 hier terug als podcast:

Een gesmoltenzoutreactor is een type kernreactor waarbij de splijtstof niet in vaste staven zit, maar opgelost is in vloeibaar zout dat op hoge temperatuur circuleert. Dat hete zout transporteert warmte, waarmee vervolgens elektriciteit kan worden opgewekt. Het concept bestaat al sinds de jaren zestig, maar krijgt de laatste jaren opnieuw veel aandacht omdat het veiliger en efficiënter zou kunnen zijn dan traditionele kerncentrales.

De voorbereiding op de aanvraag van vergunningen loopt momenteel. "Wij zijn sinds de lente van 2024 in gesprek met de Nederlandse regelgever ANVS (Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming), de Belgische FANC en de Franse ASNR", vertelt Lauwers. "Deze week zijn de eerste gesprekken geweest om het vergunningsproces van die demonstrator te starten. Wij zien dat we aan de bestaande regelgeving kunnen voldoen, dat maakt dat het traject realistisch is."

Investeerders gezocht

Thorizon heeft al veel financiering opgehaald om de eerste componenten te kunnen maken. "Voor de demonstrator is echt nog wel meer nodig. Dat is een object van ongeveer 150 miljoen euro. Dat moet een combinatie worden van publieke en private financiering. We zijn nu op zoek naar investeerders voor de volgende fase."

Volgens Lauwers, die bedrijven in toenemende fase interesse ziet tonen, zijn er te weinig fondsen in Nederland. "Je wil meer van dit soort grote fondsen hebben. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door pensioenfondsen die langzaamaan ook in dit soort technologieën gaan investeren. Wat wij wel zien is dat er veel bedrijven zoals energiebedrijven en datacenters geïnteresseerd zijn om mee te doen en dit strategisch interessant vinden. Die zijn allemaal op zoek naar grote hoeveelheden emissievrije energie. Zij zien dat dit een oplossing is voor de toekomst."

China

Afgelopen november slaagde een experimentele Chinese energiecentrale in de Gobiwoestijn erin om daadwerkelijk energie op te wekken met het gebruik van thorium. Een tientallen jaren oud concept dat de belofte in zou moeten lossen om de wereld te voorzien van een zowat oneindige hoeveelheid schone energie, omdat de grondstof thorium op aarde ruimschoots aanwezig is.

Lauwers weet dat China op het gebied van nucleaire innovatie tien jaar vooroploopt en ziet de voorsprong van China zelf ook terug in de patenten, zo zegt zij: "Daar hebben ze Europa en Amerika echt hard ingehaald."

Ondanks de voorsprong van China, denkt Lauwers dat dit een technologie betreft waarin we nog echt voorop kunnen gaan lopen en wijst daarbij naar de TU Delft en de PALLAS-reactor in Petten. "De eerste gesmoltenzoutreactor is natuurlijk in Amerika gebouwd", weet Lauwers. "Dit is juist een technologie waar Nederland al heel veel onderzoek naar gedaan heeft."

Race vs. Frankrijk

"Wij gaan eerder zijn dan Frankrijk", voorspelt Lauwers. "De steun van de verschillende provincies om dit voor elkaar te krijgen, dat is iets wat de Fransen niet hebben. Frankrijk heeft veel nucleaire ervaring, maar de mindset hier om dit met een ingenieuze mentaliteit zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen, is echt uniek."