Jan Struijs (50PLUS) snapt zorgen bij burgers vanwege komst azc's: 'Maar agressie en geweld moeten geen verdienmodel worden'

Demonstraties tegen de komst van asielzoekerscentra lopen op steeds meer plekken uit de hand. Volgens Jan Struijs en Kamran Ullah zijn veel inwoners oprecht bezorgd, maar worden demonstraties ook steeds vaker gekaapt door relschoppers en extremistische groepen.

In Apeldoorn liep het afgelopen weekend opnieuw uit de hand bij protesten tegen de komst van een azc. Demonstranten blokkeerden wegen, gooiden met vuurwerk en bekogelden agenten met voorwerpen. De ME moest meerdere keren optreden en tientallen mensen werden aangehouden. Ook in Loosdrecht en Aalsmeer lopen de spanningen rondom asielopvang verder op.

Volgens Jan Struijs, fractievoorzitter van 50PLUS en voormalig politievakbondsman, begint veel onrust bij gebrekkige communicatie vanuit de overheid. "Waar het onder andere mis op ging, is die communicatie en transparantie. Ik snap de ongerustheid van veel burgers in Loosdrecht. Ze werden er op het laatst geconfronteerd."

Volgens Struijs moeten bestuurders eerder en duidelijker communiceren met bewoners. "Als mensen echt verontrust zijn, kijk ook naar alternatieven. Ga in gesprek met ze. En als het niet kan, leg het gewoon beter uit. Daar begint het al mee."

Tegelijkertijd maakt Struijs zich grote zorgen over de toenemende agressie rond demonstraties. "Wat ik wel ernstig vind, dat is gisteren ook weer in Apeldoorn: agressie en geweld worden een verdienmodel wordt om dit soort dingen af te dwingen. Daar sta ik er wel lijnrecht tegenover, dat moet je niet doen."

Volgens hem zijn er groepen actief die bewust onrust proberen aan te wakkeren. "De inlichtingendiensten hebben dat redelijk in kaart. Niet op persoonsniveau, maar wel op bewegingen. Zowel op de flanken, op links en op rechts. Dus dat maakt in die zin niet zoveel uit. Ze weten precies de grens op te zoeken van wat wel en niet mag. Ze weten andere wegen op het internet te vinden, zodat ze heel moeilijk te detecteren zijn. Ze hebben echt een tactiek."

Volgens Struijs zoeken deze groepen bewust de confrontatie op. "Ze gaan eerst jongeren opzoeken die op dat moment gewoon staan te demonstreren, met alle rechten, maar die gaan ze ophitsen. Soms delen ze zelfs vuurwerk uit. ‘Ga daar dan heen, want daar is wat minder politie’, spreken ze als tactiek toe. Dus het is echt gevaarlijk aan het worden."

Vuurwerk koppen

Ook Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf, benadrukt dat de zorgen van bewoners serieus genomen moeten worden, maar veroordeelt tegelijkertijd het geweld. "De burgers zitten met echt terechte zorgen. En deze lui helpen ze daar echt niet mee."

Volgens Ullah komt de politie steeds vaker in een onmogelijke situatie terecht. "De ME heeft nu weer drie dagen op rij in actie moeten komen in Apeldoorn. Dat zijn ook gewoon mensen. Die moeten hun gezin weer verlaten om de hele dag daar paraat te staan en ’s avonds in te grijpen. En vervolgens vuurwerk koppen, want dat is wat er gebeurt. Er wordt gewoon met alles en nog wat, bakstenen, richting agenten gegooid. Dat moet echt ophouden."

De politie verrichtte de afgelopen dagen tientallen arrestaties in Apeldoorn. Ook in Den Bosch ontstond dit weekend onrust nadat een explosie schade veroorzaakte bij een pand waar vanaf 2027 minderjarige asielzoekers moeten worden opgevangen.

'Wees transparant'

Volgens Ullah speelt het gebrek aan vertrouwen richting overheid een grote rol bij de oplopende spanningen. "Het is een niet-transparante overheid die last minute iets bekendmaakt. Soms zijn ook die burgemeesters niet te benijden, want die horen het ook van het COA en daar zit echt dwang op. Het moet binnen een paar dagen gefixt worden."

Hij vindt dat bestuurders zichtbaarder moeten zijn richting inwoners. "Maar wees nou eens transparant als overheid. Mensen vertrouwen het niet. In Loosdrecht zeggen ze wel zes maanden, maar gaat het ook zes maanden zijn?"

Ullah verwijst daarbij ook naar de geplande fusie tussen Wijdemeren en Hilversum. "Waar is die burgemeester van Hilversum geweest? Is die ernaartoe gegaan om tegen die mensen te zeggen: het is echt zes maanden, ik garandeer het? Jullie worden straks onderdeel van Hilversum. Het gebeurt niet. Die burgemeesters en bestuurders moeten veel zichtbaarder zijn."

Politici bij demonstraties

De discussie over de protesten wordt volgens de tafelgasten verder aangewakkerd doordat landelijke politici, zoals Mona Keijzer en Gidi Markuszower, demonstraties bezoeken. Struijs zegt daar bewust niet voor te kiezen. "Ik praat wel vooraf met burgers veel. Ik heb wel behoefte om in programma’s zoals dit het goed te verklaren en dat de politiek stopt met ruzie zoeken en met oplossingen komt. Dat is mijn vak momenteel. Eén: ik wil geen olie op het vuur gooien."

Volgens Struijs bestaat er daarnaast een grote groep Nederlanders die zich zorgen maakt over asielopvang, maar wel binnen de grenzen van de wet en redelijkheid wil blijven. "Ik hoop ook de zwijgende meerderheid een stem te geven. Want die zijn redelijk. Die zijn streng, maar redelijk. En ik denk dat dat geluid veel meer gehoord moet worden."