Amerikanen stoppen met aanvallen op Iran: 'Iraniërs komen als winnaar uit de strijd'

Op 28 februari begonnen Israël en de Verenigde Staten met het bestoken van het Iraanse regime, maar dat stopt nu. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde dat aan tijdens een persconferentie in het Witte Huis. "Operatie Epic Fury is voorbij."

Door de operatie werden Iraanse topfunctionarissen gedood en militaire en economische locaties verwoest. Iran reageerde met raket- en droneaanvallen in de hele regio.

Volgens Rubio is "dat stadium" afgerond en gaan de Verenigde Staten verder met Project Freedom. Hij benadrukt niet te juichen voor een verdere escalatie van de situatie. "Wat de president het liefst zou zien, is een akkoord waarin alle belangrijke onderwerpen aan bod komen: een volledige heropening van de Straat van Hormuz, zodat de wereld weer normaal verder kan. Tot nu toe heeft Iran die route echter niet gekozen."

De Amerikaanse president Donald Trump kondigde op 8 april een staakt-het-vuren met Iran af, dat hij sindsdien heeft verlengd. Onderhandelingen met Teheran lijken vastgelopen te zijn.

'Ze hebben geen idee meer'

Daarnaast is een oorlog niet zomaar eenzijdig tot een einde te verklaren, wat Rubio deed tijdens de persconferentie. Volgens voormalig topdiplomaat Maarten van Rossum hebben de Amerikanen "geen idee meer hoe ze uit deze oorlog moeten komen, dus stoppen ze er maar mee".

Volgens hem hadden de Amerikanen geen helder doel. "En dan krijg je wat je nu ziet", zegt hij in Goedemorgen Nederland. "Het begon met het nucleaire programma, daarna kwam regime change erbij, toen de sluiting van de Straat van Hormuz, daarna een dubbele blokkade van deze zeestraat. Dan zie je dat je alleen nog maar over dat laatste onderhandelt."

Dat is volgens Van Rossum een slinkse onderhandeltactiek die eeuwenoud is. "Je gooit zo veel mogelijk op tafel. Het origineel, waar je over aan tafel kwam, vergeet op een gegeven moment iedereen."

'Trump heeft chaos gecreëerd'

Ondanks de uitspraken van Rubio, is de oorlog volgens de oud-diplomaat ver van voorbij. "Trump heeft daar chaos gecreëerd en hij is van mening dat het nu aan andere landen is om dat op te lossen. Iran is hier strategisch heel goed uitgekomen en de VS gaan weer door naar het volgende conflict. Intussen hebben we Iran het beste wapen van de wereld gegeven, namelijk controle over de wereldeconomie." Door de blokkade van de Straat van Hormuz is de wereldwijde olieprijs tot recordhoogtes gestegen.

Iran is er strategisch gezien dus goed uitgekomen, terwijl ze niet eens veel gedaan hebben tijdens de vredesonderhandelingen. Rustig achterover hangen kan volgens Van Rossum in zulke gevallen juist goed werken. "Soms valt het dan jouw kant op. Onderhandelen is soms ook even niets doen. Iran ligt tactisch helemaal onderop, ze zijn kapotgebombardeerd door de Amerikanen, maar strategisch valt het allemaal hun kant op. Ze hebben een nucleair programma nu en controle over de Straat van Hormuz."

Flooding the zone

Van Rossum denkt dat Trump zijn aandacht snel zal verleggen naar een ander land. Hij ziet bij hem namelijk een populistische tactiek, genaamd 'flooding the zone'. "Proberen om overal jezelf te laten zien. Het zal mij niets verbazen als we ons binnen een paar weken weer op een andere plek op de wereld moeten concentreren. Denk aan Cuba of Groenland."

Toch is een deal tussen Iran en de VS nog mogelijk, denkt Van Rossum, omdat Trump ook de 'geen doel, geen deal'- tactiek hanteert. "Deze ontstane chaos moet je weer ergens naartoe brengen. De Amerikanen moeten toenadering zoeken tot het Iraanse regime", is de oud-diplomaat van mening. "Maar we hebben net een aantal van die Iraanse organisaties op de terroristenlijst geplaatst, dus dat wordt wel lastig. Maar diplomatie is niet altijd rozengeur en maneschijn."