Minister wil statushouders aan het werk zetten met startbanen: 'Driekwart nu gevangen in een uitkering'

Driekwart van de statushouders zijn na drie jaar nog niet aan het werk. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) wil daar verandering in brengen door een proef met zogenoemde startbanen uit te breiden naar 88 gemeenten. "Niet een uitkering, maar een baan moet de standaard zijn."

Het is de bedoeling dat statushouders vier dagen gaan werken. De vijfde dag is bedoeld voor het leren van de taal en inburgering. "Je moet denken aan de horeca, techniek of logistiek. Relatief eenvoudige banen waarbij je de Nederlandse taal nog niet honderd procent hoeft te beheersen", vertelt de VVD-minister in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Momenteel staan er meer dan 400.000 vacatures open. Werkgevers staan te springen om krachten, aldus Aartsen. "Daar ligt een enorme kans om verbinding te leggen met statushouders. We willen ook mensen opleiden. In de bouw is het tekort groot. Laat iemand bijvoorbeeld beginnen met materiaal aanleveren; daar heb je de Nederlandse taal niet voor nodig. Vervolgens kunnen ze op de bouwplaats het vak leren."

Uitkering

Veel statushouders, mensen die in Nederland mogen blijven, leven van een uitkering. Zo is 75 procent na drie jaar nog niet aan het werk. Na vijf jaar gaat het om 50 procent. Volgens Aartsen zijn velen wel degelijk bereid om aan de slag te gaan. "Ze zitten nu vast in een uitkering."

De tekst gaat verder onder de X.

"We hebben ons stelsel zo ingericht dat je eerst een uitkering krijgt en moet inburgeren. Daar zitten veel verplichtingen aan vast. Je moet bijvoorbeeld op dinsdag- of woensdagochtend naar een verplichte taalles, waardoor je niet kunt werken. Dat willen we omdraaien: eerst een baan. We moeten het hele systeem omgooien. Ik ben ervan overtuigd dat je taal het best leert op de werkvloer."

Rita Verdonk

Hoofdredacteur van EW Magazine Hella Hueck onderstreept dat statushouders tegen een muur oplopen als het gaat om werk. "Bij de eerste gastarbeiders uit Marokko en Turkije dachten we nog: die gaan terug. We hebben daarom weinig aandacht besteed aan integratie. Toen kwamen we in de jaren 2000 met Rita Verdonk. Zij heeft gezegd dat dit anders moest: taal is de toegang tot de samenleving. Daarom zijn er allerlei eisen gesteld. Nu zitten we in de fase dat taal zo centraal staat dat je niet meer aan het werk toekomt."

De overheid zit zichzelf behoorlijk in de weg, aldus Hueck. "Dat zagen we ook met asielzoekers, mensen die nog niet eens weten of ze mogen blijven. Die mochten maar weinig werken; dat heeft de Raad van State afgezwakt en nu zie je dat meer asielzoekers werk vinden."

De tekst gaat verder onder de X.

Werkgevers die een startbaan aanbieden, krijgen daarvoor een financieel voordeel. Aartsen: "Maar heel eerlijk: je moet ook investeren. Er is een verschil tussen een openstaande vacature en daadwerkelijk iemand krijgen. Ik zeg altijd tegen werkgevers: ik heb heel veel mensen in de aanbieding. Laten we die match maken."