Rellen in Loosdrecht mogelijk kantelpunt in asieldiscussie, zegt Sjuul Paradijs: 'Willen geen verdeeldheid maar eendracht'

De onrust rond de komst van een asielopvang in Loosdrecht loopt verder op na dagen van protesten, vernielingen en politieke discussie. Journalist Sjuul Paradijs stelt dat de situatie kan uitgroeien tot een kantelpunt in het landelijke debat over de spreiding van asielzoekers.

In Loosdrecht is het al dagen onrustig rond de geplande tijdelijke opvang van asielzoekers in het gemeentehuis van Wijdemeren. Het pand werd deze week beschadigd bij rellen, waarbij ruiten zijn ingegooid met stoeptegels en betonblokken. Inmiddels is een 34-jarige man uit Ermelo aangehouden. De politie onderzoekt nog wie er precies betrokken waren bij de vernielingen.

De spanningen komen voort uit de plannen van de gemeente om daar 110 asielzoekers op te vangen. Na protesten is dat aantal teruggebracht naar 70 en is de start uitgesteld tot 6 mei.

In een interview met NRC schetst burgemeester Mark Verheijen de druk waaronder de gemeente staat. Hij stelt dat de gemeente wil "bewijzen dat we op een veilige, leefbare, menselijke en kleinschalige wijze asielzoekers kunnen opvangen". Tegelijkertijd erkent hij dat de afgelopen week werd gekenmerkt door hevige protesten, waarbij de politie werd bekogeld met stenen en vuurwerk en de ME moest ingrijpen.

Volgens Verheijen is er sprake van een samenleving waarin meningsverschillen steeds vaker verharden. Hij benadrukt dat geweld niet wordt geaccepteerd, maar dat de gemeente wel heeft moeten bijsturen door de maatschappelijke onrust.

'Frustratie door overvaltechniek'

Tegen die achtergrond reageert Paradijs op de gebeurtenissen en de manier waarop het besluit in Loosdrecht tot stand kwam. "Het zou wel heel goed zijn als de politie en ook de gezagsdragers zich aan de feiten houden. En dat de frustratie bij de Loosdrechtenaren groot is door de overvaltechniek of tactiek die hier heeft plaatsgevonden. Kijk, geweld wijzen we allemaal af, maar het is wel zo dat ook Loosdrechtenaren recht hebben op een fatsoenlijke procedure."

Volgens hem speelt vooral de snelheid van de besluitvorming een rol in de oplopende spanning in het dorp.

Kantelpunt in asieldiscussie

De gebeurtenissen in Loosdrecht staan volgens Paradijs niet op zichzelf, maar kunnen volgens hem wel doorslaggevend worden in het landelijke debat. "Loosdrecht kan wel een kantelpunt worden in de hele discussie rond de verplichte spreiding van asielzoekers. We moeten echt nog eens heel goed gaan nadenken of we in deze tijd, waarin de verdeeldheid toch al zo groot is, doorgaan zoals nu. Want we willen de komende jaren, waarin er van alles gaat gebeuren met ons Nederland – ook als het gaat om de internationale positie – geen verdeeldheid maar eendracht. Gaan we door op deze weg, waarbij gemeenten zoals Loosdrecht, gewone normale gemeenten, totaal verdeeld worden?"

Paradijs benadrukt dat hij niet tegen spreiding is, maar wel kritisch op de uitvoering. "Ik heb het ook de afgelopen jaren verdedigd. Maar we moeten goed vaststellen wat hier gebeurt. Als we op deze weg doorgaan, dan moet het wel op een fatsoenlijke manier gebeuren."

Volgens hem is centralisatie mogelijk een alternatief. "Ik ga geen grote woorden gebruiken, maar ik denk dat mensen wel begrijpen dat als je het niet per gemeente doet, maar in een grotere vorm organiseert, je dit probleem ook kunt oplossen. Maar het is echt heel goed om na te denken over wat er de afgelopen dagen is gebeurd, wat er fout is gegaan en hoe je het op een andere manier kunt doen."

Oproep richting Den Haag

De verantwoordelijkheid ligt volgens Paradijs uiteindelijk bij de landelijke politiek. "Den Haag heeft er sowieso een puinhoop van gemaakt. Kijk naar wat er de afgelopen weken is gebeurd rond de Eerste Kamer en nu weer nieuwe wetgeving. Het zou echt niet verkeerd zijn om op dit moment, kijkend naar wat er in Loosdrecht is gebeurd, opnieuw te gaan oriënteren. En we weten ook dat de VVD uiteindelijk niet voor die spreidingswet was. Nu dan weer even wel, maar het kan misschien ook op een andere manier. En dat is geen vluchtgedrag, maar we moeten dit land bij elkaar houden. En dat gaat niet op deze manier."