CEO netbeheerder TenneT: meer stroomstops zoals in Utrecht

CEO van netbeheerder TenneT Manon van Beek verwacht dat er op meer plekken in Nederland stroomstops zullen komen zoals in Utrecht. Dat zegt ze in het radioprogramma Sven op 1. "Dit gaat vaker voorkomen."

In een deel van de provincie Utrecht kunnen burgers en bedrijven vanaf juli geen nieuwe of zwaardere stroomaansluiting meer krijgen, bijvoorbeeld voor een warmtepomp of zonnepanelen. Aanvragen komen op een wachtlijst te staan tot er weer ruimte is op het stroomnet. Wanneer nieuwe aansluitingen weer mogelijk zijn, is nog niet duidelijk, zei staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei na overleg met netbeheerders en provincies.

TenneT houdt er sterk rekening mee dat dit soort situaties vaker gaan voorkomen in Nederland. "Dat kan ik niet uitsluiten", zegt bestuursvoorzitter Van Beek tegen Sven Kockelmann. "Utrecht is wel specifiek heel ingewikkeld. Dat komt omdat er in die regio heel weinig industrie is. Dat zijn vaak de partijen die ons kunnen helpen om die piek te mijden. Daar zijn nauwelijks bedrijven, dus dat is ingewikkelder."

Tekst gaat verder onder X.

"Maar ik denk wel dat wij hier heel veel van leren en daar spreken wij ook over met alle andere partijen. Wat kunnen wij doen om dit heel goed te monitoren, om dit in ieder geval maximaal te voorkomen?", zegt Van Beek. "Kan ik die garantie geven? Nee, was het maar zo."

Op de vraag hoe groot de kans is dat een situatie zoals in Utrecht ook elders ontstaat, zegt ze: "Dit gaat vaker voorkomen. Maar we zijn nu wel aan het kijken hoe we dit kunnen oplossen en versnellen en ik hoop dat we de oplossingsrichtingen voor heel Nederland kunnen toepassen."

TenneT heeft grond nodig

Wanneer de problemen met het volle stroomnet zijn opgelost, durft Van Beek niet te zeggen. "De problemen lossen we op en dan komen er ongetwijfeld ook nieuwe problemen." Ze benadrukt dat Nederland midden in de energietransitie zit. "Er gaat ook heel veel goed. TenneT gaat de komende vijftien jaar 1000 projecten doen in Nederland. We gaan 43 miljard euro investeren. De komende jaren zijn wij nog volop aan het bouwen."

De stroomstop in Utrecht geldt voor een gebied tussen Breukelen, Driebergen en Vianen. Om meer ruimte op het net te creëren, moeten hoogspanningsstations in Breukelen en Utrecht-Noord worden uitgebreid. Ook moet er een extra station worden gebouwd. Daarvoor heeft TenneT grond en vergunningen nodig, zegt Van Beek. "Daar zijn we al heel lang mee bezig, dat is de structurele oplossing."

Luister dit gesprek terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

"Gelijktijdig kijken we naar wat we kunnen doen terwijl we grond, ruimte en een vergunning zoeken. Maar de oproep die ik hier echt wil doen is: als er geen grond is, als er geen vergunning is, als er geen ruimte is om te bouwen, dan kunnen wij uiteindelijk de netcongestie niet structureel oplossen."

De netbeheerder houdt rekening met een verdubbeling van het stroomverbruik in 2040. "Maar als wij niet de vergunningen hebben, de ruimte en een stuk grond om de schop in te zetten, dan wordt het ingewikkeld. Er ligt geen enkele, echt geen enkele vergunning bij TenneT om vervolgens niks te doen. Overal waar de vergunning er is, is TenneT aan het bouwen."

Crisiswet

Om de problemen nu al aan te pakken, is Van Beek voorstander van de crisiswet netcongestie van staatssecretaris De Bat, bedoeld om de overbelaste elektriciteitsnetten sneller uit te breiden en te ontlasten. "Dat zou enorm helpen. Dit systeem is niet gemaakt voor de crisissituatie waar we inzitten. Wat je nu vaak ziet is dat we met bezwaren als een soort ganzenbord terug gaan naar start. Die tijd is er niet meer."

Tekst gaat verder onder X.

Ze erkent dat TenneT misschien eerder actie had kunnen ondernemen. "Er liggen al heel lang plannen, daar zijn we heel druk mee bezig. En ja, met de kennis van nu waren we eerder begonnen, maar je kan niet lukraak ergens een station of een mast neerzetten. We moeten natuurlijk wel weten waar en wanneer."

Bovendien heeft de energiemarkt de afgelopen jaren te maken gehad met meerdere crises. "We hebben allereerst corona gehad, met een enorm dalende vraag en daarna een gigantische piek. Bij de Oekraïne-oorlog hebben we de gascrisis gehad met torenhoge prijzen en nu zitten we in de derde energiecrisis. Ik denk dat we in Nederland nog meer worden gedreven door de hoge prijzen die ons brengen naar verduurzaming dan door de klimaatdoelen zelf, eerlijk gezegd."