Steun voor Koninklijk Huis stijgt dankzij Donald Trump: 'Als de president je politiek is, is de boel veel kwetsbaarder'

Het koningshuis stijgt in populariteit. Volgens onderzoek van EenVandaag zit de steun voor de Oranjes in de lift. Ten opzichte van twee jaar geleden is de waardering voor koning Willem-Alexander gestegen van 53 naar 63 procent. Voor Máxima is deze waardering gestegen van 53 naar 69 procent. RTL Nieuws vermoedt dat de stijging te maken heeft met Donald Trump.

Het chaotische bestuur van de Amerikaanse president geeft de indruk dat een republiek de monarchie misschien toch maar niet moet vervangen. Volgens onderzoek van Ipsos I&O is het aantal mensen dat een republiek verkiest boven een monarchie dan ook gedaald van 22 naar 20 procent. Uit dit onderzoek blijkt ook dat, net als vorig jaar, zes op de tien Nederlanders liever vasthouden aan de monarchie.

Te gast bij Goedemorgen Nederland op NPO 1 is koningshuisdeskundige Pieter Klein Beernink: "Als je geen monarchie hebt, wat doe je dan? Dan ga je al snel naar een president, maar dat is in Amerika heel anders dan hier." De royaltykenner refereert aan een uitspraak van voormalig premier Mark Rutte. Hij zei: "Het is maar goed dat we een monarchie hebben, dan kan de politiek meer kritiek verdragen. Als je dan kritiek hebt op de politiek, is niet meteen het hele bestel onderuit gehaald."

Beernink beaamt Ruttes uitspraak: "Als de president je politiek is, is de boel veel kwetsbaarder."

Protesten op Koningsdag

Uit de cijfers blijkt ook dat een deel van de Nederlanders niet tevreden is met het Koninklijk Huis. Voor deze groep is er gelegenheid om te demonstreren. Zo heeft de organisatie Republiek (voorheen het Republikeins Genootschap) laten weten vandaag op Koningsdag te willen demonstreren. Deze organisatie wil mensen informeren over de voordelen van een republiek en de nadelen van een monarchie, met standpunten die pro-republiek zijn.

Tekst gaat verder onder X.

Volgens Beernink worden mensen met anti-monarchistische bordjes bij bezoeken van het koningshuis vaak geleidelijk naar de achterkant van de menigte bewogen. "Zij werden altijd een beetje geïsoleerd en stonden er vervolgens een beetje voor aap bij."

De beruchte vakantie naar Griekenland

De Oranjes begingen wel een misstap tijdens de coronapandemie. De koninklijke familie ging toen op vakantie naar Griekenland. Het reisadvies was destijds code oranje (alleen reizen bij noodzaak), maar toch vertrokken ze naar hun vakantievilla daar. Na felle kritiek vanuit de politiek en de media heeft de familie de vakantie na één dag afgebroken en zich publiekelijk verontschuldigd.

Beernink heeft een theorie over dit voorval. Hij denkt namelijk dat Mark Rutte ook schuld had aan deze fout. "Er wordt hier vaak vergeten te kijken naar de ministeriële verantwoordelijkheid. De koning heeft het plan om op vakantie te gaan besproken met toenmalig premier Mark Rutte. Rutte heeft hem toen geadviseerd dat het wel kon, aangezien de koninklijke familie met eigen vervoer zou gaan."

"Toch was het niet slim, want het koningspaar heeft een voorbeeldfunctie, dus die vakantie kun je dan beter niet doen." Maar waarom heeft Rutte dan niet zijn excuses aangeboden als hij wel degelijk groen licht gaf voor deze vakantie? Dat heeft volgens Beernink te maken met het publieke beeld dat van Rutte in stand moest worden gehouden. "De koning nam bewust de schuld op zich, zodat premier Rutte zijn imago van autoriteit, dat hij uitstraalde tijdens de persconferenties, in stand kon houden. De Oranjes hadden ook via een persbericht hun excuses kunnen aanbieden, maar kozen er bewust voor om dit publiekelijk in de media te doen, zodat de aandacht op hen was gericht."

'Koningshuis is een stukje magie'

Daphne Deckers ziet de meerwaarde wel in van het koningshuis. "Een monarchie heeft iets sprookjesachtigs. Het brengt mensen echt bij elkaar. Nederlanders vliegen elkaar de hele dag in de haren, maar met Koningsdag is iedereen in het oranje en dat levert toch een bepaalde saamhorigheid op." De schrijfster zegt deze saamhorigheid de rest van het jaar soms te missen in Nederland.

Ze sluit af: "Ik vind het fijn dat een koning en koningin dat saamhorigheidsgevoel voor elkaar weten te krijgen."