'Vriend van Poetin' wint Bulgaarse verkiezingen, grote zorgen binnen EU en NAVO: 'Nieuwe Orbán'
Grote zorgen binnen de Europese Unie en de NAVO na de verkiezingswinst van de Bulgaar Roemen Radev. De partijleider van het centrumlinkse Progressief Bulgarije krijgt een absolute meerderheid in het parlement. Radev staat bekend als een vriend van de Russische president Vladimir Poetin.
Doordat Radev een absolute meerderheid heeft, kan hij alleen regeren zonder afhankelijk te zijn van coalitiepartners en hoeft hij geen concessies te doen. De vraag is nu hoe hij die sterke machtspositie zal benutten.
In het binnenland hopen kiezers vooral dat hij afrekent met corruptie, maar in het buitenland wordt vooral met argusogen gekeken naar zijn banden met het Kremlin. Zowel de EU als de NAVO zijn bang dat Radev 'de nieuwe Orbán' wordt. De gevallen Hongaarse premier staat bekend als grote vriend van Poetin en lag vaak dwars bij Europese plannen.
'Hij zegt dat hij pro-Europees is'
Volgens directeur bij debatcentrum De Balie Yoeri Albrecht is het nog te vroeg om deze conclusie te trekken, maar hij begrijpt de zorgen. "Hij onderhoudt vriendschappelijke banden met het Kremlin, maar daar heeft hij geen campagne op gevoerd. Radev heeft niet gezegd dat hij een pro-Moskou-koers gaat varen. Hij heeft met name gezegd dat hij Bulgarije op het huidige traject wil houden van de EU. Hij zegt dat hij pro-Europees is en dat hij zo blijft."
Europa raakt volgens Albrecht te snel in paniek omdat Radev ook wat kritiek heeft op het handelen van de EU en de NAVO.
Radev werd in 2016 president van Bulgarije (met mogelijke hulp van de Russische geheime dienst), maar dat is vooral een ceremoniële functie. In die periode was hij van mening dat Oekraïne er goed aan zou doen grondgebied op te geven aan Rusland.
Ook nu zijn er sterke aanwijzingen dat de Russen hebben meegeholpen om Radev in het zadel te helpen, met name door online nepnieuws te verspreiden.
“Hij onderhoudt vriendschappelijke banden met het Kremlin, maar daar heeft hij geen campagne op gevoerd. Radev heeft niet gezegd dat hij een pro-Moskou-koers gaat varen.”
Dat Radev een centrumlinks persoon is en alsnog goede banden met de Russen heeft, verbaast Albrecht niet. "Oorspronkelijk was de Sovjet-Unie een bij naam communistisch rijk. Sommige linkse partijen daar onderhouden nog steeds traditionele banden met het Kremlin. Alhoewel er in het Kremlin een extreemrechtse dictatuur aan de macht is."
'Moeten af van vetorecht'
Desalniettemin zitten er volgens Albrecht ook positieve kanten aan het feit dat team-Radev een absolute meerderheid heeft behaald. "De Bulgaren hebben zo enorm veel verkiezingen gehad de laatste tijd en allemaal wankele kabinetten, dat het voor de stabiliteit goed zou zijn als iemand echt kan gaan regeren. Maar er is nog veel onduidelijk."
Wat volgens de journalist wel duidelijk is, is dat Europa van het vetorecht af moet, dat inhoudt dat iemand of een orgaan het recht heeft om een besluit tegen te houden, zelfs als de meerderheid het ermee eens is. "Dat komt omdat Orbán regelmatig de besluitvorming blokkeerde. Het moeilijke is alleen hoe je dit moet invoeren, want hier moet door iedereen toestemming voor worden gegeven."