Oekraïense krijgsgevangenen ondergaan vreselijke martelingen, vertelt Tommy Wieringa: 'Ogen uitlepelen en genitaliën onder stroom'

Oekraïners die door Rusland krijgsgevangen worden gemaakt, ondergaan vreselijk zware martelingen zoals het onder stroom zetten van genitaliën. Dat vertelt schrijver Tommy Wieringa, die nauw betrokken is bij Stichting Protect Ukraine. Hij reisde onlangs opnieuw met een konvooi vol drones en medische hulpgoederen, waaronder luiers, naar Oekraïne.

"Ik ben vorige week maandag teruggekomen uit Odessa", vertelt Wieringa in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Hij zag daar hoe de Russische terreur tegen de Oekraïense bevolking alleen maar toeneemt. "Vladimir Poetin heeft de Zwarte Zee niet meer onder controle en het front zit min of meer vast, op wat kleine uitbraken, ook in het voordeel van Oekraïne, na. De tragedie is: het enige wat Poetin nog echt heeft is die luchtoorlog, die onophoudelijke terreur op voornamelijk burgerdoelen."

Wieringa verbleef in Odessa in een "fijn hotel", maar bracht de nacht door in de kelder vanwege de vele luchtalarmen. "Twaalf keer per dag ging het alarm af. Ik ben 's ochtends in de auto gestapt en naar al die plekken gegaan waar die shahed-drones (onbemande gevechtsvliegtuigen, red.) waren ingeslagen. Ik kwam uit bij een benzinestation, een portiekflat, twee kleuterscholen en een kraamkliniek. Dit is alleen maar bedoeld om angst in te boezemen en mensen te demotiveren, maar het tegenovergestelde gebeurt. Mensen worden alleen maar meer doordrongen van wat ze te wachten staat als Rusland wint."

Martelingen

Wieringa benadrukt dat Stichting Protect Ukraine, die hij oprichtte samen met collega-schrijver Jaap Scholten, uitsluitend defensieve goederen en medische hulpmiddelen levert. "Het gaat bijvoorbeeld om EMDR-apparatuur voor soldaten die zijn teruggekomen uit krijgsgevangenschap. Zij zijn zeer zwaar getraumatiseerd. Dit keer namen we ook heel veel dozen met luiers en urinekatheters mee. De eerste keer dat we dat meenamen wisten we eigenlijk niet waarom."

"Bij de kliniek kwamen we erachter dat die soldaten genitaal zo zwaar zijn gemarteld dat ze bijna allemaal incontinent zijn: 95 procent is voorgoed incontinent", vertelt Wieringa. "Zij hebben dus al die luiers en incontinentiematerialen nodig. Je hoeft maar een paar boeken te lezen over wat die krijgsgevangen genomen soldaten overkomt. De haren rijzen je te berge."

"Er zijn intussen tienduizenden verslagen van: oogballen uitwippen met lepels, genitaliën onder stroom zetten, stroomdraad in de anus. Dat zijn de martelingen waaraan ze onophoudelijk worden blootgesteld", zegt Wieringa. "Soms zes, zeven keer per dag. Oekraïners doen dat niet. Klaar."

"De Oekraïners weten waarvoor ze vechten, want deze wreedheden gaan onophoudelijk door. Daarom ook mijn bezwaar tegen het idee van een oorlog waar twee partijen vechten en 'waar twee vechten hebben twee schuld'. Nee, dat is totale onzin! De Oekraïners verdedigen zich tegen een ongelooflijk grote overmacht."

'Voorbeeld voor Europa'

Vrijwel de hele bevolking draagt volgens hem bij aan de oorlogsinspanning, zegt Wieringa. "Tachtig procent van de Oekraïners draagt op een of andere manier bij aan de verdediging van hun land. Hetzij door donaties, hetzij door netten te knopen, hetzij door drones in elkaar te zetten aan de keukentafel. Dat maakt die oorlog in zekere zin, gek genoeg, ook optimistisch."

"Ik denk dat die Oekraïners daarom een heel inspirerend voorbeeld voor Europa zijn, omdat ze hun vrijheid met alles verdedigen wat ze hebben. Ze geven geen snipper vrijheid prijs. Voor ons, als luie democraten in het Westen, is dat natuurlijk iets bijzonders om te zien, maar ik word er in zekere zin ook optimistisch van."

Journalist Mark Koster, ook te gast in Goedemorgen Nederland, onderbreekt Wieringa: "Maar het zou toch beter zijn als er vrede komt, Tommy? Om er hier nou een beetje heroïsch over te praten, vind ik een beetje pijnlijk. Ik vind jouw werk fantastisch, maar het is toch beter dat er vrede komt? Dat is toch de ultieme wens van iedereen?"

Wieringa reageert: "Zeker. Niemand wil oorlog. Ik ben van nature een pacifist. Maar als je zo wordt binnengevallen, als zo'n agressieoorlog je overkomt, dan moet je je toch verdedigen?"

Koster: "Tuurlijk, maar je moet nu toch praten? Het moet worden opgelost. Dit kan niet tot in de eeuwigheid blijven doorgaan. Dat is toch niet de bedoeling?" Wieringa: "Waar kun je praten? Het enige overlegmodel wat er is, is tussen de VS en Rusland, waarin Rusland alleen maar zijn territoriale eisen herhaalt, zegt dat Zelensky weg moet en zegt dat het land moet worden gedemilitariseerd."

Oekraïne loopt niet over zich heenlopen

Volgens internationaal onderhandelaar Fleur Ravensbergen vecht Oekraïne door om een betere positie te krijgen aan de onderhandelingstafel. Daarbij speelt de Verenigde Staten een belangrijke rol, maar die zijn volgens haar momenteel vooral gericht op het conflict met Iran. "Het is interessant om te zien wat er gebeurt als de blik weer op deze oorlog wordt gericht."

Wieringa: "En laten we zeggen, en dan druk ik mij mild uit, dat de VS niet neutraal is als het gaat over die vredesonderhandelingen. Ze zijn op de hand van Rusland. Het gaat over Oekraïne zonder Oekraïne." Ravensbergen: "Absoluut, en zonder andere belanghebbenden. Dat is gewoon de realiteit en daar moet je wat mee."

Wieringa: "Maar dan zou je het niet eens een vredesbespreking kunnen noemen. Dan wordt er een slechte vrede opgelegd aan Oekraïne en dat laat Oekraïne zich niet meer gebeuren. Ze hebben intussen wel degelijk de kaarten in handen." Ook Ravensbergen denkt dat Oekraïne niet zomaar zal tekenen: "Ze weten wat ze wel en niet willen."

Tekst gaat verder onder X.

Ondertussen groeit het internationale aanzien van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op het internationale toneel, ziet Ravensbergen. Onlangs sloot hij een tienjarig defensieakkoord met Saoedi-Arabië. Oekraïne heeft volgens haar namelijk iets te bieden, geavanceerde drone-technologie. "Dat helpt in de machtsbalans."

"Hij heeft iets te bieden wat echt nodig is, want het kost ontzettend veel om met Patriots die drones uit de lucht te schieten", aldus Ravensbergen. "Zelensky heeft noodgedwongen een andere manier gevonden. Het is in die zin positief."

Wieringa is inmiddels 21 keer in Oekraïne geweest. Hij wil niet zeggen wanneer hij opnieuw afreist naar het oorlogsgebied. "Dat zeggen we nooit, omdat er vrij veel sabotage op de loer ligt. Protect Ukraine is, zoals laatst in de krant stond, een speler van formaat geworden. Dat betekent ook dat je je activiteiten niet al te openbaar moet maken. Maar we rijden met de konvooien voortdurend heen en weer en we gaan weer."