Europa heeft nog maar 6 weken kerosine: 'Kunnen we nog wel op vakantie?'

Europa stevent mogelijk af op een serieus tekort aan vliegtuigbrandstof, met grote gevolgen voor vakantiegangers. Terwijl miljoenen Nederlanders zich opmaken voor de meivakantie, waarschuwt luchtvaartjournalist Yteke de Jong dat annuleringen en hogere prijzen op de loer liggen.

Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft Europa nog voor ongeveer zes weken kerosine. Die waarschuwing zorgt voor onrust in de luchtvaartsector, waar de eerste maatregelen al zichtbaar zijn. Zo schrapt KLM tientallen vluchten, al gebeurt dat op dit moment vooral vanwege de sterk gestegen brandstofprijzen.

Luchtvaartverslaggever Yteke de Jong noemt de situatie zorgwekkend. "Dit is echt een hele serieuze boodschap. En het betekent eigenlijk dat de Europese Unie, of Commissie, wie dan ook, heel snel aan de gang moet gaan om de aanvoer van kerosine veilig te stellen. Ze moeten er eigenlijk voor zorgen dat olietankers die nu bijvoorbeeld naar Azië gaan, omdraaien en naar Europa varen. En dat betekent dat ze ook stevig zullen moeten gaan betalen. Als dat niet gebeurt, dan hebben we in de zomer te maken met veel meer annuleringen dan je nu al ziet aangekondigd."

Meer vluchtenuitval

De huidige problemen zijn deels het gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, waardoor belangrijke olie- en aanvoerroutes onder druk staan. Ongeveer 30 procent van de kerosine die Europa gebruikt, kwam voorheen uit die regio. Volgens De Jong is het tekort inmiddels structureel. "Jje moet je voorstellen dat 30 procent van de kerosine die in Europa wordt verbruikt uit het Midden-Oosten kwam. Dus er is nu structureel een tekort. Er gaat een gevecht ontstaan tussen verschillende werelddelen om die resterende kerosine. Een land als Amerika moet nu heel snel gaan produceren voor bijvoorbeeld Europa. Maar ik heb op dit moment nog geen aanwijzingen dat de Amerikanen dat daadwerkelijk zullen doen. Dus op een gegeven moment zal er dan toch iets moeten gebeuren qua distributie. En als je bedenkt dat 30 procent van de kerosine normaal uit het Midden-Oosten komt, dan betekent een simpel sommetje dat misschien 10 tot 20 procent van de vluchten uiteindelijk gaat uitvallen."

Ook de prijzen lopen hard op. Een vat kerosine kost inmiddels ongeveer het dubbele van vóór de oorlog. Dat zal reizigers direct in de portemonnee raken, waarschuwt De Jong. "Als de EU een premie moet betalen om die olie hier naartoe te krijgen, dan zul je zien dat vliegtickets en dus ook de olieprijs nog verder omhoog gaan. Dus je moet de komende weken goed in de gaten houden hoe de kerosineprijs zich ontwikkelt."

'Europa is een schatkamer'

De situatie legt volgens schrijver Tommy Wieringa een groter probleem bloot: de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. "Ik vind dat we daar dus heel snel vanaf moeten. Vorig jaar was een wonderjaar: de helft van alle energie in Europa werd gewonnen uit wind en zon. En dat moeten we dus heel snel doorzetten, zodat we niet van die olie afhankelijk zijn. Je ziet hier wel de hapering in het systeem. Het is veel te kwetsbaar en bovendien zeer schadelijk voor het milieu en het klimaat."

Volgens Wieringa is vliegen ook helemaal niet nodig. "Europa is een schatkamer. Alles is hier. Het is het schitterendste continent ter wereld. Dus je hoeft helemaal niet ver weg en alles is met de trein bereikbaar."