Gesprek tussen Jetten en Trump was 'constructief en vriendelijker dan verwacht'
Amerikakenner Michiel Vos noemt het gesprek tussen premier Rob Jetten en de Amerikaanse president Donald Trump "constructief en vriendelijker dan we misschien hadden verwacht". Het gesprek duurde ook anderhalf uur langer dan gepland.
Waar koning Willem-Alexander en koningin Máxima vannacht logeerden bij Trump, bleef Jetten niet slapen. Hij dineerde wel mee. "We hebben een aantal uren met elkaar kunnen praten en daar zijn alle thema's die veel Nederlanders bezighouden aan bod gekomen", reageerde Jetten na afloop van het gesprek. "De oorlog in het Midden-Oosten en Oekraïne, maar ook de vraag hoe je binnen de NAVO met elkaar samenwerkt en hoe je elkaars economie kan versterken."
Dineren met een madman
Volgens Vos is het toch "dineren met een madman, want als je Trump op het verkeerde been zet wordt hij boos en gaat hij ragetruthen", doelt hij op zijn tirades op zijn eigen socialemediaplatform Truth Social. "Dan kan hij van alles zeggen en krijg je het 'Zelenskymodel', precies hoe het niet moet. Dit gesprek is kennelijk beter, breder en langer geweest. Het mocht overal over gaan en ze waren er als vrienden."
Dat het gesprek langer duurde dan aanvankelijk de bedoeling was, betekent niet dat het ook 'gezellig' was. "Ik vind dat zo'n Nederlands woord. Ik zou het constructief noemen. Het was een open diner waar dit soort zaken konden worden besproken."
'Koningspaar beste diplomatieke instrument'
Vos noemt het in Goedemorgen Nederland "een fantastische constructie" dat Jetten mee is met het koningspaar, die de staten Pennsylvania en Florida bezoeken tijdens hun trip naar de VS. Het werkbezoek is met name bedoeld om de goede banden met de VS verder aan te halen.
"Het koningspaar is ons beste diplomatieke instrument dat we hebben in Nederland. Dat zet je juist in op zulke momenten, als het gevoelig ligt en het moeilijk kan worden. Jetten kan dan in de slipstream mee en zo nu en dan iets politieks zeggen. Ik denk dat het zo is gegaan."
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima worden samen met minister-president Rob Jetten welkom geheten door de Amerikaanse president Donald Trump.
De rol van koningin Máxima mag volgens Vos niet worden onderschat. "Trump let op vrouwen, ook hoe ze gekleed gaan. Ze had een prachtige jurk aan. En het is natuurlijk een vrouw die in New York heeft gewoond en gewerkt. Dat speelt allemaal mee."
'Trump heeft zich ernstig misdragen'
Oud-politicus Annemarie Jorritsma (VVD) vindt het goed dat het koningspaar en de premier zijn vertrokken richting de Verenigde Staten. "De timing is ongemakkelijk, maar dit kan je niet weigeren. Het is op uitnodiging van het staatshoofd van een land dat we, helaas, nog steeds erg nodig hebben. Met name voor Oekraïne, wat Nederland betreft. En ook al is Trump een oorlog begonnen (in Iran, red.), we hebben hem ook nodig om een oplossing te bedenken. Alleen als het helemaal uit de hand was gelopen, kan je weigeren. Maar in principe ga je gewoon."
Vos snapt de redenering van Jorritsma. "Persoonlijk vind ik dat Trump zich de afgelopen week ernstig heeft misdragen. Je gaat geen ruzie maken met de paus en je zet jezelf niet neer als Onze Lieve Heer." Trump plaatste op Truth Social een foto waarop hij als Jezus werd afgebeeld, na openlijk zware kritiek te uiten op paus Leo XIV. Na veel onenigheid verwijderde hij de foto weer.
"Dan is het niet makkelijk voor het koningspaar en Jetten om daar aan te schuiven. Ik begrijp de kritiek en de twijfel, maar toch denk ik dat dit het moment is dat je er moet zijn. Het is een kans om iets te kunnen zeggen. Dat heeft Jetten naar eigen zeggen gedaan."
Tweet van Jetten
In november 2024, nadat Trump de verkiezingen had gewonnen, uitte Jetten openlijk kritiek op hem. Volgens Vos is dat geen onderwerp van gesprek geweest. "Ik denk dan gelijk aan Zohran Mamdani, de burgemeester van New York, die ook allerlei lelijke dingen had gezegd over Trump. Hij kwam toen bij Trump, stond als een schooljongen naast hem in de Oval Office, en Trump zei: 'Vertel de journalisten gewoon dat je mij een fascist genoemd hebt, het boeit me niet'. Ik denk dus dat je daar gewoon overheen moet stappen."
Volgens Jetten is het ook niet over de tweet gegaan. "De opmerkingen van Jetten waren destijds stevig, maar hij had een andere rol. Nu moet je dealen met een president die alle kanten op gaat en ik denk dat Jetten dat goed doet", aldus Vos.
Na afloop van het diner werd Jetten gevraagd naar wat ze hadden gegeten. Even dacht het aanwezige journaille namelijk dat Trump en consorten ze een burgermenu van de Mac Donalds hadden voorgeschoteld. Er kwam een bezorger langs bij de Oval Office, maar dat was niet het avondeten, verzekerde Jetten. "Er was een driegangenmenu dat prima in elkaar zat. Vis, een mooie soep vooraf en een heerlijk toetje met wat chocola."