Minister van Defensie: 'Nederland doet niet mee aan Amerikaanse blokkade Straat van Hormuz'
Sinds vanmiddag blokkeren de Verenigde Staten de Straat van Hormuz. Daar gaat Nederland niet bij helpen, zegt minister van Defensie Dilan Yeşilgöz in Sven op 1. "Ik zie niet voor me dat Nederland mee gaat doen aan een blokkade. We zijn juist met onze bondgenoten bezig om te kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat alles in de volgende fase goed kan doorvaren."
De Verenigde Staten en Iran zijn sinds begin maart in oorlog met elkaar, waarbij Iran eerst de zeestraat blokkeerde en daardoor de wereldwijde olie-export lamlegde. Na vastgelopen onderhandelingen in Pakistan besloot de VS controle over de zeestraat te nemen, om onder meer mijnen te gaan ruimen en schepen te gaan controleren.
Yeşilgöz is geen voorstander van deze ontwikkeling. "Ik zou niet weten wat meedoen aan een blokkade toevoegt voor Europa", zegt Yeşilgöz. Ook laat ze weten dat er momenteel überhaupt nog geen sprake is van een verzoek aan de EU om mee te werken aan deze blokkade. "Ons doel is juist het vrijgeven van het gebied en ervoor zorgen dat schepen erdoorheen kunnen. Blokkeren zou averechts werken."
Minister van Defensie @DilanYesilgoz ziet het niet gebeuren dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. "Dat werkt averechts, we zijn juist bezig om ervoor te zorgen dat alles in een volgende fase doorvaart." #WNL #Svenop1 pic.twitter.com/kLVdCqpez8
— Sven op 1 (@Sven_op_1) April 13, 2026
Ongenoegen van Trump
De Amerikaanse president heeft zijn ontevredenheid uitgesproken over verschillende NAVO-landen. Zo zouden Spanje, Italië, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk volgens Trump op verschillende manieren tekortschieten als het gaat om de oorlog in Iran. Naar aanleiding daarvan heeft Trump gedreigd troepen uit Europa terug te trekken.
"Dit zijn hele zorgelijke geluiden", reageert de VVD'er. "Op het moment dat de VS zich terugtrekken, heeft dat enorme consequenties voor onze defensie. Wij werken nauw samen met de VS, dus we hebben elkaar echt hard nodig. Die afhankelijkheid is wederzijds."
Luister Sven op 1 terug als podcast:
Verdeeldheid binnen de NAVO
De defensieminister laat weten moeite te hebben met de houding van andere NAVO-landen. "We hebben met elkaar te comfortabel geleund op de VS voor onze veiligheid. Ik vind het belangrijk dat Europa op eigen benen kan staan. Ik zou willen dat elk Europees land meegaat naar een investering van 3,5 procent van het bbp in defensie om te voldoen aan de NAVO-norm. Zo word en blijf je een gelijkwaardige partner voor de VS. Vanaf de zijlijn klagen, maar niet voor jezelf kunnen opkomen, is een houding die ik niet toejuich."
“We hebben niet de luxe om te filosoferen over onze positie en het verontrust mij dat er landen zijn die doen alsof we die luxe wel hebben.”
Het lijkt erop dat de neuzen van de NAVO-leden in ieder geval niet dezelfde kant op staan. Dit belemmert de samenwerking, omdat de NAVO functioneert op basis van unanieme besluitvorming: alle leden moeten het met elkaar eens zijn. "Ik stoor me eraan dat bondgenoten allemaal hun eigen kant opgaan. Poetin kijkt hiernaar en heeft de tijd van zijn leven. Als wij niet met z’n allen één front vormen, staat hij zo voorbij Oekraïne in Europa. We hebben niet de luxe om te filosoferen over onze positie en het verontrust mij dat er landen zijn die doen alsof we die luxe wel hebben."
Yeşilgöz zegt de veiligheid van Nederlanders en Europeanen voorop te stellen en dat samenwerking met de VS daar een belangrijk onderdeel van is. Dat maakt ze ook duidelijk aan haar collega’s in de eerdergenoemde landen waar Trump zijn ongenoegen over uitte. "Ik benadruk bij hen het belang van ons trans-Atlantische bondgenootschap, hoe ingewikkeld het soms ook is op politiek en persoonlijk gebied. We hebben allemaal dezelfde opdracht: onze volken veilig houden. Als zij andere zaken voor laten gaan, dan maak ik dat uiteraard onderwerp van gesprek."
Ongenoegen binnen de NAVO
Desondanks zijn er landen, zoals Spanje, die zeer kritisch zijn op het handelen van de Amerikaanse president. Zij geven ongeveer 1 procent van hun bbp uit aan defensie, wat ver onder de NAVO-norm van vijf procent ligt. Wat vindt Yeşilgöz hiervan? "Als Nederland zijn wij natuurlijk ook kritisch op de Amerikanen als zij uitingen doen waar we het niet mee eens zijn. Als je bondgenoten bent, mag je ook kritisch zijn. Maar er is wel degelijk een verschil in de houding die je aanneemt. Als je een anti-Amerikaanse houding aanneemt, breng je je volk in gevaar. Dat zullen wij wat mij betreft nooit doen."
“Als je met je vuist op tafel slaat en zegt dat de boel niet deugt, moet je dat ook kunnen onderbouwen. Zeker als je al decennialang afhankelijk bent van degene tegen wie je je uitspreekt.”
Premier Rob Jetten liet weten dat hij het goed vindt dat Europeanen aan de VS laten weten wat hen niet bevalt in de samenwerking en dat daar open over gesproken moet worden. Yeşilgöz vult aan: "Je moet daarbij wel je tweede zin klaar hebben. Als je met je vuist op tafel slaat en zegt dat de boel niet deugt, moet je dat ook kunnen onderbouwen. Zeker als je al decennialang afhankelijk bent van degene tegen wie je je uitspreekt."
Binnenkort bezoekt Jetten het Witte Huis om met Trump om tafel te gaan. Yeşilgöz besluit: "Hij kan daar zelfverzekerd namens Nederland en het hele kabinet laten zien dat wij paraat staan om onze verantwoordelijkheid te nemen."