Hongaarse president Viktor Orbán verliest verkiezingen: 'Groot moment voor Hongarije en Europa'

De Hongaarse president Viktor Orbán is bij de verkiezingen verslagen door zijn tegenstander Péter Magyar. Afgelopen weekend trok Hongarije naar de stembus, waar Magyar met zijn vijf jaar oude partij Tisza een tweederdemeerderheid in het parlement wist te behalen. "Een historische zegen na zestien jaar Orbán. Dit is goed voor zowel de Hongaarse als de Europese veiligheid", zegt VVD-Europarlementariër Malik Azmani in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

In de Hongaarse media werd de strijd tussen Orbán en Magyar vergeleken met de Bijbelse strijd tussen David (Magar) en Goliath (Orbán). Waarom leek het in eerste instantie zo moeilijk om Poetin-aanhanger Orbán te verslaan? "Orbán heeft zestien jaar lang een heel systeem opgetuigd dat het moeilijk maakt voor de oppositie om een geluid te laten horen", zegt Azmani. "Als oppositie kom je niet in de media. Kranten en tv zijn in handen van de president en ook mensen worden onder druk gezet."

Desondanks heeft Magyars partij Tisza gewonnen met maar liefst 138 van de 199 zetels. "Het was klaar voor het Hongaarse volk. Van jong tot oud, en zelfs op het platteland, hebben de Hongaren gekozen voor het alternatief voor Orbán." De zetelmeerderheid stelt Magyar in staat om de door Orbán opgetuigde grondwet te hervormen naar een meer democratische grondwet. Volgens Azmani wil Magyar de onafhankelijke media en rechtspraak herstellen.

Azmani is verbaasd door Orbáns reactie op zijn verlies: "Hij reageerde verrassend nederig. Telefonisch heeft hij Magyar netjes gefeliciteerd."

Gevolgen voor EU

De zege van Magyar, die zich twee jaar geleden afsplitste van de partij van Orbán, kan wel eens belangrijk zijn voor de Europese Unie. Het Hongarije van Orbán was een doorn in het oog van Brussel. De afgelopen jaren werden regelmatig EU-besluiten geblokkeerd of afgezwakt, onder meer op het gebied van sancties tegen Rusland, migratie en rechtsstatelijk.

Hoewel hij niet meer aan het roer staat, maakt Orbáns partij Fidesz nog steeds deel uit van het Hongaarse parlement. "Orbán zet er echt op in dat Fidesz in de toekomst nog een kans kan krijgen. Alles moet in werking worden gezet om te voorkomen dat dat gebeurt", stelt Azmani.

Magyar, die zelf ook in het Europees Parlement heeft gezeten, staat volgens Azmani bekend als iemand die het beter voor heeft met de EU. Ook is Magyar volgens hem iemand met weinig geduld. "Hij wil altijd snel resultaten zien, maar het systeem zit dusdanig in elkaar dat verandering wel tijd nodig heeft."

De reactie van Hongarije

Ook te gast bij Goedemorgen Nederland is Beeld & Geluid-directeur Eppo van Nispen. "Ik vind het mooi om te zien dat Orbán het idee leek te hebben dat hij de boel nog kon beïnvloeden, maar dat dat gewoon echt niet gelukt is. Het was misschien niet spannend in de peilingen, maar wel in het gevoel."

Politicus Sonny Spek was dit weekend in Boedapest toen Magyar zijn overwinning behaalde. "Het is heel bijzonder om hier nu te zijn. Het was een vulkaan van feesten. Je voelde echt dat de hele stad in beroering was. Wij hebben ook verkiezingen in Nederland, maar dit ging veel dieper en was emotioneler. Het is een groot moment voor Hongarije en Europa."

Azmani denkt dat de zege van Magyar "een goede start voor een betere relatie tussen Hongarije en de EU, ook wat betreft veiligheid en steun aan Oekraïne". Onder Orbán probeerde Hongarije die steun vaak te dwarsbomen. "We moeten nog wel zien wat hij kan. Die komma zet ik wel neer."