Trump komt met ultimatum voor Iran: 'Straat van Hormuz moet open, anders bombarderen we Iran terug naar het stenen tijdperk'

De Amerikaanse president Donald Trump komt met een ultimatum voor Iran voor het openstellen van de Straat van Hormuz. Iran moet van Trump vóór 02.00 uur vannacht (Nederlandse tijd) de zeestraat toegankelijk maken, anders bombardeert de VS bruggen en energiecentrales in Iran. "Trump dreigt veel, maar dit soort uitgesproken plannen voert hij daadwerkelijk uit", zegt brigadegeneraal Han Bouwmeester in Goedemorgen Nederland op NPO 1.

Kan Iran zich voorbereiden op deze aangekondigde bombardementen? "Het enige wat je kunt doen, is zorgen dat alle mensen gewaarschuwd zijn", zegt Bouwmeester. "Ook kun je ervoor zorgen dat alle luchtverdediging die je nog hebt klaarstaat om een aantal raketten uit de lucht te halen." Hij denkt niet dat Iran de capaciteit heeft om de aanval volledig te stoppen. "Je ziet dat de Iraanse luchtverdediging inmiddels redelijk is uitgedund. Over het algemeen hebben de VS en Israël vrij spel in de lucht."

Iran heeft laten weten met een heftige reactie te komen als Trump zijn plannen uitvoert. Bouwmeester verwacht dat Golfstaten als Koeweit, Qatar, Oman en Saoedi-Arabië daarbij doelwit kunnen worden. "Van de Iraanse reactie op Trump kun je verwachten dat zij op dezelfde manier de Golfstaten zullen bombarderen." Hij sluit ook niet uit dat Iran met onverwachte militaire reacties komt waar de VS niet op voorbereid is. Dat soort acties voerde het land al eerder uit.

Eerder kwam het Witte Huis met een voorstel voor een staakt-het-vuren. Dat zou 45 dagen duren, waarin onderhandeld zou worden over een permanent bestand. Iran ging hier echter niet op in. Het land wilde een permanent bestand, waarbij het herstelbetalingen eiste en wilde dat opgelegde sancties worden opgeheven. "In Washington wordt nu bedacht hoe de VS wil omgaan met deze eisen van Iran."

Aanval op Iran niet rechtmatig

Volgens Bouwmeester is een aanval van Trump niet in lijn met internationale wetgeving. "Kunnen militairen dan een bevel van Trump weigeren?" vraagt ombudsman van Rotterdam Marianne van den Anker. "Het lijkt namelijk alsof hij zomaar commando's kan geven die iedereen daar maar braaf opvolgt."

"Alle militairen in het Westen worden opgeleid met de gedachte: als jij een bevel krijgt dat volgens de wet niet kan, dan moet je dat teruggeven aan je opdrachtgever en daarmee laten weten dat je de opdracht niet kunt uitvoeren. We gaan nu een test krijgen die zal laten zien hoe loyaal de Amerikaanse strijdkrachten zijn aan hun president", antwoordt de brigadegeneraal.

Hoewel militairen met dit idee worden opgeleid, kan het per land verschillen hoe zwaar dit weegt. "In Nederland vinden we de rechtmatigheid van een bevel heel zwaar wegen."

Spierballentaal en kernwapens

Bouwmeester benadrukt dat de militaire dreiging van Trump een voorbeeld is van "spierballentaal". Volgens hem is dit soort taalgebruik gebruikelijk in het Midden-Oosten. "Maar we horen nu ook signalen dat langzamerhand de bodem in zicht komt van zowel de luchtverdedigingsraketten als de langeafstandsraketten. Amerika heeft daar gewoon niet oneindig veel van."

Over kernwapens hoeven we ons nog geen zorgen te maken. Bouwmeester legt uit dat de inschatting is dat Iran momenteel te weinig verrijkt uranium heeft om kernwapens te maken. Wel zegt hij dat er genoeg radioactief materiaal ligt voor een "smerige bom."

Hij besluit met een kritische noot richting Trump. Bouwmeester: "We zijn binnen de NAVO terughoudend om te praten over zijn acties als commandant van de strijdkrachten daar. Maar ik vind zijn taalgebruik niet passend voor een president van de Verenigde Staten."