Uniper Benelux waarschuwt kabinet: onzeker of kolencentrale tot 2030 openblijft

Het is nog maar de vraag of de kolencentrale op de Maasvlakte tot 2030 openblijft, zegt Dyonne Rietveld van Uniper Benelux. "Dat kan ik niet garanderen. Het hangt af van marktontwikkelingen. Als het rendabel is, zullen we hem aanzetten, anders gaat hij uit", aldus de topvrouw in het radioprogramma Sven op 1.

CDA-leider Henri Bontenbal zei onlangs tijdens een Kamerdebat dat Nederland de optie om kolencentrales tijdelijk open te houden niet volledig moet uitsluiten. Door de hoge gasprijzen en de druk op de elektriciteitsvoorziening moeten deze centrales als back-up beschikbaar blijven. Bontenbal erkent dat kolencentrales "vloeken in de kerk" is, maar vindt dat het beter is tijdelijk kolenstroom te gebruiken dan zonder elektriciteit te zitten.

Idealiter worden de centrales later omgebouwd naar biomassacentrales, zei hij. Nu is afgesproken dat de kolencentrales in 2030 definitief sluiten of op andere brandstoffen moeten zijn overgeschakeld. Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) heeft laten weten te willen onderzoeken of de centrales toch langer open kunnen blijven, als de situatie daarom vraagt. Ze wil de Kamer rond de zomer hierover informeren.

Tekst gaat verder onder X.

Uniper Benelux-topvrouw Rietveld noemt dat "een vrij ingewikkelde uitspraak". Ze is blij dat Bontenbal de minister heeft opgeroepen om tegen die tijd geen scenarioschets maar een concreet voorstel op tafel te leggen. "Dat is hard nodig", zegt Rietveld.

"Nog een keer praten, nog een keer onderzoek doen, nog een keer nadenken over de scenario's; dat hebben we ook van de vorige minister meerdere keren gehoord. Het is altijd verstandig, maar het is nu wel echt tijd om knopen door te hakken." Kolencentrales in Nederland worden vooral gebruikt als back-up om stroomtekorten te voorkomen en de stabiliteit van het elektriciteitsnet te waarborgen, vooral bij hoge vraag of lage productie van duurzame energie.

'Kan niet last minute beslissen'

Rietveld wil het liefst voor de zomer duidelijkheid van het kabinet over de vraag of kolencentrales open mogen blijven na 2030. Op dit moment is Uniper Benelux de centrale langzaam aan het afbouwen. "Ik heb gezegd dat ik niet last minute kan besluiten dat wij die centrale toch openhouden", legt ze uit.

"Er wordt op dit moment vaak verwezen naar de situatie in 2022, toen er een productiebeperking gold van dertig procent voor kolencentrales en wij na de inval in Oekraïne veel harder zijn gaan draaien. Dat kon toen wel last minute, omdat wij nog steeds operationeel waren. Op dit moment werken we toe naar een scenario waarin wij vanaf 2030 niet meer met kolen elektriciteit mogen maken."

Luister dit gesprek terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Zolang 2030 als einddatum blijft staan, bouwt Uniper Benelux de capaciteit verder af. "Zolang dat de afspraak is, werken we daar naartoe. Ik heb gezegd: het kan niet zo zijn dat ik in 2028 of 2029 een telefoontje krijg met de vraag of we toch open kunnen blijven. Dat kan ik dan niet meer regelen", waarschuwt ze. "Niet in de bemensing, maar zeker niet in het onderhoud van de centrale."

Mogelijk sluit centrale zelfs vóór 2030

Onderhoud van de kolencentrale is duur en "de kans dat de centrale rendabel is, wordt ondertussen steeds kleiner", zegt Rietveld. "Je moet je voorstellen dat zo'n centrale heel veel onderhoud vraagt. Dat kost ontzettend veel geld. Als je voorziet dat je dichtgaat, ga je het onderhoud uitfaseren. Met andere woorden: je duwt de hele berg onderhoudskosten richting het einde, dat stel je zo lang mogelijk uit."

Als de kolencentrale voor 2030 niet meer rendabel is, sluit Uniper Benelux de centrale eerder en worden sommige onderhoudskosten overbodig. Rietveld kan daarom niet garanderen dat de centrale tot 2030 in werking blijft. "Dat hangt heel erg af van de marktontwikkelingen. Ik kan nu niet garanderen dat de centrale openblijft."

"Wij moeten steeds kijken naar wat de inzetbaarheid van de centrale is. Op het moment dat die rendabel is, zullen we hem aanzetten. Is het niet rendabel, gaat de centrale misschien eerder uit."

2027 'cruciaal jaar'

Op dit moment houdt Uniper Benelux nog steeds rekening met het sluiten van de kolencentrale in 2030, benadrukt Rietveld. "Dat is wel waar ik naartoe werk, ja. In een crisissituatie zijn wij altijd bereid om te helpen en te kijken wat er nog kan, maar dat is niet de normale bedrijfsvoering."

De minister moet dus haast maken met het doorhakken van de knoop, klinkt het. Op de vraag wanneer Uniper Benelux uiterlijk zou moeten weten of de centrale na 2030 nog in bedrijf mag, zegt Rietveld: "Daar is volgend jaar echt wel een heel cruciaal jaar voor. Ik hoef het niet per se voor de zomer te weten, maar mijn oproep is: hoe sneller, hoe beter. Als er maatschappelijke noodzaak is vanwege de prijzen of de stabiliteit op het net, is er een gesprek te voeren. Maar ik heb echt volgend jaar duidelijkheid nodig."