Samenwerking tussen Keijzer en Markuszower allerminst vanzelfsprekend
Het opzeggen van het lidmaatschap door Mona Keijzer laat het laatste sprankje hoop op een verzoening binnen BBB vervliegen. Na een leiderschapsstrijd die zich grotendeels achter gesloten deuren afspeelde, pakt de voormalig BBB-vicepremier en stemmenkanon haar biezen. Voorlopig gaat ze verder als onafhankelijk Kamerlid – alleen, zonder fractie. Maar in Den Haag wordt al gefluisterd dat dat “voorlopig” wel eens van korte duur kan zijn, schrijft politiek verslaggever Tessa van Viegen in Blik op het Binnenhof.
Afgelopen vrijdag, op het podium in Barneveld, sloot Keijzer haar BBB-hoofdstuk af. Maar niet zonder meteen vooruit te kijken. Ze plant een zaadje: volgens haar is er in Nederland ruimte voor een sociaal-conservatieve partij. Later, in de talkshow Pauw & De Wit, wordt ze nog explicieter: er is behoefte aan een “professionele, beschaafde rechtse partij”.
Tegelijkertijd wordt in politieke kringen gewezen op gesprekken die Keijzer met de Groep-Markuszower, de zeven afgesplitste PVV’ers, nadat ze uit de BBB-fractie stapte. Verkennend, aftastend, maar onmiskenbaar veelzeggend.
De vraag is alleen: is er in ons kleine kikkerlandje wel ruimte voor nóg een rechtse partij? De Tweede Kamer telt inmiddels zeventien fracties. Rechts van de VVD bevinden zich zo’n 46 zetels, verdeeld over een bont en versnipperd gezelschap: van de Groep-Markuszower en het eenmanslid Keijzer tot BBB, JA21, PVV en FvD. Van een hecht blok is allerminst sprake. FvD wordt bovendien door veel partijen uitgesloten en ook samenwerking met de PVV ligt voor een Kamermeerderheid gevoelig.
BBB is ondertussen teruggevallen tot een kleine speler met nog maar drie zetels en staat in de peilingen zelfs rond de één. Daarmee is het politieke gewicht van de partij sterk afgenomen. Bovendien schoof BBB, mede onder invloed van Keijzer, inhoudelijk op naar rechts. Nu zij is vertrokken, is onduidelijk welke koers de partij onder Henk Vermeer kiest en of die nog electoraal aanslaat.
JA21 probeert sinds haar oprichting het gat tussen VVD en PVV te vullen als ‘realistisch rechts alternatief’. De partij van Joost Eerdmans groeit gestaag: negen zetels in de Kamer en in de peilingen zelfs rond de zestien. Tegelijk blijft het een conservatief-liberale partij die economisch duidelijk aan de rechterkant van het spectrum opereert.
En daar zit precies de ruimte. Niet zozeer voor nóg een rechtse partij, maar voor een partij die wél bereid is constructief samen te werken, economisch gematigder opereert en tegelijkertijd cultureel rechts blijft. Zachter op sociaal-economisch beleid, denk aan bestaanszekerheid, maar uitgesproken op thema’s als asiel en migratie.
Dat is precies het profiel waar de PVV-afsplitsers, onder leiding van oud-Wilders-getrouwe Gidi Markuszower, op lijken te mikken.
In Den Haag gonst het inmiddels van de geruchten over een mogelijke samenwerking tussen Keijzer en de Groep-Markuszower. Keijzer brengt iets wat daar nog ontbreekt: een herkenbaar boegbeeld, electorale aantrekkingskracht én bestuurlijke ervaring. De Groep-Markuszower beschikt op haar beurt over zetels, maar is nog altijd zoekende naar een duidelijke rol – en misschien zelfs naar bestaansrecht. Een samenwerking zou voor beide kanten winst kunnen opleveren: profiel en geloofwaardigheid voor de één, gewicht en slagkracht voor de ander.
Toch is het allerminst vanzelfsprekend dat beide partijen elkaar ook inhoudelijk weten te vinden, met name op economisch terrein. Keijzer komt uit de traditie van het CDA: centrumrechts, met nadruk op ondernemerschap, marktwerking en een terughoudende overheid. Als staatssecretaris van Economische Zaken lag haar focus tijdens de coronacrisis juist op het ondersteunen van het bedrijfsleven en het beperken van regeldruk.
Dat schuurt met de economische koers van de PVV, en daarmee ook met de politieke achtergrond van Markuszower. Die legt juist de nadruk op overheidsmaatregelen die de koopkracht van vooral burgers direct beschermen, zoals het verlagen van het eigen risico of financiële steun voor huishoudens.
Een mogelijke samenwerking zou dus niet alleen politiek, maar ook ideologisch een complexe puzzel zijn. Of Keijzer en de Groep-Markuszower elkaar uiteindelijk weten te vinden en politiek ‘de Keijzer te rijk’ worden, zal de komende tijd moeten blijken