Steeds meer Nederlanders vragen AI om financieel advies, econoom waarschuwt: 'Gebruik je eigen verstand'

Steeds meer Nederlanders schakelen kunstmatige intelligentie in voor hulp bij hun geldzaken. Uit nieuw onderzoek van digitale bank Bunq blijkt dat inmiddels 55 procent AI gebruikt voor financieel advies, onder jongeren zelfs 76 procent. In Goedemorgen Nederland duidt econoom en Telegraaf-journalist Martin Visser de cijfers en waarschuwt hij voor de risico’s.

Volgens Visser zoeken Nederlanders met name naar manieren om te besparen. "Dus hoe kunnen we beter budgetteren, dat soort zaken. Waar in andere landen bijvoorbeeld wordt gevraagd: hoe kan ik minder uitgeven? Een beetje stereotypering, maar nu heeft het onderzoek het bewezen. Wij zijn zuinig."

Volgens Visser kan AI helpen om allerlei vragen te beantwoorden. "Hoe kan ik efficiënt met mijn geld omgaan? Dat zit ook wat dicht tegen bezuinigen aan. Dus het kunnen allerhande bezuinigingstips zijn. En het zijn ook zaken rondom financieel advies. Je ziet dus dat mensen, dat blijkt uit het onderzoek ook, denken: wat vraag ik AI en wat vraag ik een mens? Zeker bij jongeren zie je dat AI een soort veredelde Google is geworden, en een adviseur in alle zaken van het leven, dus ook de financiële."

Valkuilen

Het gebruik van AI voor financiële vragen hoeft volgens Visser geen probleem te zijn, mits mensen zich bewust zijn van de beperkingen. Er zijn namelijk nogal wat valkuilen. "AI kan hallucineren, zoals dat heet. Die kan hele rare, ongelooflijk domme fouten maken. Ik gebruik het ook dagelijks en sta soms versteld van de kunde, maar ook van de totale onkunde. Dus het is wel heel goed, het kan je richting geven. Wat ik zeg: het is een soort veredelde Google, zo kan je het gebruiken. Want je kan namelijk in gesprek met zo’n bot, en met Google kan dat natuurlijk niet echt."

Daarom is het volgens hem cruciaal om kritisch te blijven. "Dus het kan je wel de goede kant op wijzen, maar ik zou wel adviseren: altijd vragen naar bronnen. Zodat je vervolgens via linkjes het zelf kan nagaan. Je kan het niet allemaal aannemen."

Geen advies om te beleggen

Vooral bij grotere financiële beslissingen is voorzichtigheid geboden. "Nee, beleggingsadvies zou ik bijvoorbeeld sowieso niet doen. Ik vraag me ook af of je beleggingsadvies van een doorsnee finfluencer (financieel influencer) moet aannemen. Dus in die zin zijn er natuurlijk ook mensen die verkeerde adviezen kunnen geven. Het is niet zo dat de mens altijd beter is dan AI. Maar je moet AI niet gaan vragen: waar moet ik in beleggen? En er dan een ton op zetten, dat zou ik absoluut niet doen."

Wel kan AI volgens Visser nuttig zijn bij eenvoudige vragen, bijvoorbeeld over energiecontracten of het vergelijken van opties. Het grote voordeel zit in snelheid en gemak, maar het blijft volgens hem een hulpmiddel, geen vervanging van gezond verstand.

Cabaretier Jörgen Raymann gebruikt AI ook, maar trekt een duidelijke grens. "Niet voor financieel advies. Want als je mijn financiële situatie een beetje kent, dan weet je dat het allesbehalve intelligent is geweest. Budgetteringsvragen, daar heb ik mevrouw Raymann voor."

Banken ontslaan personeel

Opvallend is dat ook banken en verzekeraars steeds meer inzetten op AI. Volgens het onderzoek denkt 69 procent van de Nederlanders dat AI fraude kan helpen verminderen. Tegelijkertijd blijft het vertrouwen in menselijk advies groot: 62 procent vindt advies van een mens nog altijd waardevoller dan dat van een chatbot.

Visser ziet die ontwikkeling ook in de praktijk. "Uit het onderzoek blijkt ook dat de meeste mensen nog wel de mens meer vertrouwen dan AI. Maar je ziet ook dat banken en verzekeraars op grote schaal bezig zijn om veel mensen uit het proces te halen. ABN AMRO ontslaat een vijfde van zijn mensen. Dus ook banken zetten dit al in als chatbot. Verzekeraars handelen schade al af via AI."

Hoe nuttig AI dus ook kan zijn, Visser zijn belangrijke advies blijft: "Blijf alsjeblieft je eigen verstand gebruiken."