Voorzitter Techniek Nederland: zonder technici halen we klimaatdoelen niet
De economische ruggengraat van Nederland, de technische sector, staat al jaren onder druk. Hoewel het kabinet heeft aangegeven te knokken voor herwaardering van het mbo, luidt voorzitter van Techniek Nederland Mark Harbers de noodklok. Doelstellingen op het gebied van klimaat en woningbouw zijn door grote tekorten bij lange na niet haalbaar.
In de technische sector zijn momenteel tienduizenden vacatures en er is een structureel personeelstekort. Volgens Harbers worden deze vacatures niet vervuld, omdat er vooroordelen zijn over het werk. "Mensen denken van oudsher dat het vies of zwaar werk is, maar dat is helemaal niet meer zo. Het staat bol van de digitalisering."
Ook is hij in Goedemorgen Nederland kritisch op vooroordelen van ouders. "Zij denken dat als hun kind naar een theoretische opleiding gaat en havo of vwo heeft gedaan, je meer toekomstperspectief hebt. Terwijl je nu een trend ziet dat theoretische vakken juist worden overgenomen door AI."
Meer techniek op school
In het basisonderwijs en voortgezet onderwijs komen kinderen en jongeren voldoende in aanraking met techniek. Dat moet gedurende de hele onderwijsperiode gebeuren, vindt Harbers. "Niet alleen af en toe een uurtje techniek of een keer een ondernemer die vertelt over techniek. Rekenen kun je ook leren door sommetjes te maken die met technische problemen te maken hebben", noemt hij een voorbeeld. "Zodat je hoofd veel vaker met techniek in aanraking komt. Zo stoom je hopelijk een volgende generatie klaar."
"Gelukkig zegt het kabinet nu ook dat ze een herwaardering van het mbo willen", is hij opgelucht. "Het is de ruggengraat van de regionale economie. Ik ben heel benieuwd hoe ze nu de daad bij het woord gaan voegen."
“Ouders denken dat als hun kind naar een theoretische opleiding gaat, je meer toekomstperspectief hebt. Terwijl je nu een trend ziet dat theoretische vakken juist worden overgenomen door AI.”
Aan Harbers en zijn collega's intussen de taak om het imago van de branche op te poetsen, zodat het gesprek positiever wordt en ouders en jongeren het belang ervan begrijpen. Ook roept hij werkgevers op om na te denken hoe ze het werk aantrekkelijker kunnen maken.
Genoeg bijbouwen lukt niet
De tekorten in de technische sector hebben ook een negatieve uitwerking op het behalen van bijvoorbeeld de klimaatdoelen van 2050. Nederland streeft ernaar om in 2050 een volledig klimaatneutrale samenleving en economie te zijn.
Dat gaat niet gebeuren als het zo doorgaat, stelt Harbers. "We moeten nog zo'n zes miljoen woningen verduurzamen van de acht miljoen. Dat betekent dat er zo'n duizend woningen per dag moeten worden opgeleverd met een warmtepomp, met isolatie en noem maar op. Dat halen we bij lange na niet."
“In de technische sector gaan robots en AI de banen niet verdringen, maar ze gaan juist helpen om het werkplezier nog groter te maken.”
"In Den Haag moeten ze veel vaker dit soort rekensommen doen", zegt hij. Als dat gebeurt, ontstaat er meer ruimte voor aandacht aan het mbo. "Je kunt op het mbo nog veel meer plekken aanbieden, technische opleidingen veel meer verbeteren en kritisch kijken naar welke vakken je aanbiedt. Vakken waar in de toekomst door AI geen werk meer in is."
Robots in plaats van mensen?
In steeds meer sectoren vangen robots inmiddels de tekorten op. Harbers is blij met deze ontwikkeling, "want tot het wonder is gebeurd dat meer mensen voor techniek kiezen, zie je dat we dit soort hulpmiddelen nodig hebben om de klussen geklaard te krijgen".
Is dit dan niet de oplossing voor het snel bijbouwen van woningen, als deze robots al veelvuldig beschikbaar zijn? "Er zijn bedrijven in Nederland bezig om dit in te voeren", weet Harbers. "In deze sector gaan robots en AI deze banen niet verdringen, maar ze gaan juist helpen om het werkplezier nog groter te maken", zegt hij stellig.