Nederlanders lopen mogelijk risico door inzet marineschip: 'Diplomaten en militairen moeten extra alert zijn'

Het Nederlandse marineschip Zr.Ms. Evertsen wordt ingezet op de Middellandse Zee om Turkije en Cyprus te beschermen tegen Iraanse aanvallen. Volgens minister van Defensie Dilan Yeşilgöz gaat het om 'defensieve inzet ver van het front'. "We zullen niet proactief aanvallen. De verwachting van het kabinet is ook dat Iran het niet op die manier zal beschouwen."

NAVO-bondgenoot Turkije en EU-bondgenoot Cyprus zijn de afgelopen week onder vuur genomen door Iran. Zo werd de Britse militaire basis RAF Akrotiri op Cyprus aangevallen met een drone en beweert Turkije dat Iran meermaals raketten op ze heeft afgestuurd, die werden onderschept.

Mocht het Nederlandse marineschip in een crisissituatie een raket van Iran uit de lucht schieten, dan is Nederland nog niet in oorlog, benadrukt Yeşilgöz in Goedemorgen Nederland op NPO 1. "Het is een defensieve inzet aan de oostkant van de Middellandse Zee."

De inzet van het marineschip wordt gecombineerd met militaire schepen van verschillende bondgenoten, waaronder de Fransen. Ook de Spanjaarden, Grieken, Italianen en Duitsers doen mee aan deze operatie, vertelt Yeşilgöz. "Ik neem aan dat het Verenigd Koninkrijk hier ook een belangrijke rol in gaat spelen, aangezien hun basis op Cyprus wordt aangevallen."

Risico voor Nederlanders

In een Kamerbrief stelde Yeşilgöz dat de militaire inzet van de Evertsen het 'militaire dreigingsprofiel richting ons land verhoogt'. Ze legt uit: "Onze diplomaten en militairen in de regio moeten extra alert zijn. We dragen extra zorg voor hun veiligheid. We zien het niet als een heel groot risico, maar het kan."

Het Iraanse regime heeft het al regelmatig op de Nederlandse samenleving gemunt. "Mensen van Iraanse afkomst worden in Nederland lastiggevallen door het regime. En de lange arm van Teheran voelen we hier door cyberaanvallen en spionageactiviteiten."

Risicovol besluit?

"Het kabinet heeft er iets langer over gedaan om dit besluit te nemen. Ze moesten dit zorgvuldig afwegen en formuleren", zegt politiek verslaggever bij WNL Tessa van Viegen. Volgens haar neemt Nederland met deze missie een risico. "Wat gebeurt er op het moment dat een schip heel hard op ons schip afvaart, of dat een raket op het schip wordt afgevuurd? Ik heb de afgelopen dagen veel mensen van Defensie gesproken; ze zeggen allemaal dat het lastig is."

De Fransen vroegen Nederland uiteindelijk om hulp om Cyprus en Turkije te beschermen. Premier Rob Jetten ontmoet woensdag de premier van Frankrijk Emmanuel Macron, waar ze het onder meer over deze missie gaan hebben. "Het zal vooral gaan over de onrust in het Midden-Oosten, maar ook over de situatie in Oekraïne en hoe de Fransen en Nederlanders de toekomstige samenwerking op defensiegebied zien", weet Van Viegen.

Stel dat aan de Fransen wordt gevraagd om een actievere rol te gaan spelen in het conflictgebied, dan is het niet zo dat Nederland daarin wordt meegetrokken. "Als aan ons wordt gevraagd om dat ook te doen, dan wordt dat weer helemaal opnieuw bekeken. Het kabinet gaat bij iedere ontwikkeling opnieuw naar de tekentafel."