Meteoriet vliegt boven Nederland: 'Prachtig om te zien, echt heel erg leuk'

Honderden mensen zagen zondagavond een spectaculaire vuurbol door de lucht scheren boven Nederland. In Goedemorgen Nederland legt sterrenkundige Vincent Icke uit wat er precies te zien was en waarom zulke verschijningen bijzonder zijn. "Het zijn brokstukken uit ons zonnestelsel."

Op verschillende plekken in Nederland werd zondagavond een opvallend lichtspoor in de lucht gezien. De vuurbol zorgde hier vooral voor spektakel, al werden in Duitsland ook brokstukken gemeld die schade aan daken en huizen hebben veroorzaakt.

Icke zag de vuurbol niet met eigen ogen, maar hij had wel iets bijzonders voor zich liggen. "Het is een beetje balen dat ik het niet heb gezien, maar ik heb wel dit ding hier. Dit is een echte ijzeren meteoriet die ik heb gekregen van professor Oort. Ik heb dus hier een stukje ruimtepuin van het soort wat boven Nederland en Duitsland in onze atmosfeer is gekomen."

Volgens Icke zijn meteoren van deze grootte relatief zeldzaam. Al komt het zo nu en dan wel voor dat ze boven Nederland zichtbaar zijn. "Misschien eens per jaar. We hebben in Nederland een hele mooie gehad, toen kwam er puin in Glanerbrug terecht. Nu hebben wij zelfs een stuk dat op een huis in Duitsland terecht is gekomen."

De oorsprong van zulke brokstukken ligt ver buiten onze planeet. "Het zijn brokstukken uit ons zonnestelsel die afkomstig zijn uit de zone tussen Mars en Jupiter. En af en toe kruist de aarde in haar baan de baan van zo'n meteoriet. En dan komt die de atmosfeer in. Prachtig om te zien. Echt heel erg leuk."

Toeval?

De vraag is of zo’n verschijnsel iets bijzonders betekent of simpelweg toeval is. In dit geval lijkt het laatste van toepassing te zijn. "Maar er zijn ook van die gruiswolken die door ons zonnestelsel gaan, die per jaar terugkomen. Dan heb je een zogenaamde sterrenregen. Die zijn heel veel kleiner, die zijn zo groot als een zandkorrel. Dus niet zo groot als dit brok wat ik hier heb."

Toch kunnen stukken ruimtepuin behoorlijk groot zijn. "Sommige zijn zelfs wel groter dan zes, zeven meter of daaromheen. En die vallen dan in de atmosfeer door de hitte en de wrijving uit elkaar. Dat kun je ook zien op de video die u zojuist liet zien. Prachtig om te zien dat wij ook letterlijk verbonden zijn met het heelal."

Samenstelling onderzocht

Meteorieten zijn voor wetenschappers waardevol, omdat ze informatie bevatten over het ontstaan van ons zonnestelsel. "De samenstelling wordt natuurlijk zorgvuldig onderzocht, want de manier waarop die dingen gevormd zijn in het begin van het ontstaan van ons zonnestelsel laat sporen na van de manier waarop de planeten zijn gevormd. Dus dat kun je wel degelijk doen."

Wel is er één probleem wanneer zo’n steen eenmaal op aarde ligt. "Het lastige is natuurlijk wel dat dat ding, ik zal de term gebruiken, vervuild is doordat het op aarde is terechtgekomen. Dus het is niet meer helemaal zo primitief."

Daarom proberen ruimteonderzoekers soms materiaal rechtstreeks in de ruimte te verzamelen. "Maar er zijn missies geweest van ruimtevoertuigen die in ons zonnestelsel een stukje zijn gaan ophalen. Het is geprobeerd bijvoorbeeld bij de komeet Churyumov-Gerasimenko. Dat is niet helemaal gelukt, maar we zijn er wel op geland."

Sommige meteorieten blijken zelfs van andere planeten afkomstig te zijn. "Er zijn er een paar waarvan bewezen is dat ze afkomstig zijn van de planeet Mars. Mars heeft tijdens het ontstaan een enorme oplaaier gehad. En een stuk daarvan is op aarde terechtgekomen."

Dat soort kosmische botsingen speelde ook een rol bij het ontstaan van onze eigen maan. "De maan en de aarde zijn ontstaan door zo'n botsing. Daarmee zitten we nu nog naar te kijken als het een mooie maan is."