Hoogleraar: 'Sluiten van alle Groningse putten dom, Groningers niet beloofd dat we alles volgooien'

Hoogleraar energietechnologie David Smeulders noemt het "dom" dat de aardgasputten in Groningen voorgoed worden gesloten. Volgens hem zouden in ieder geval een aantal putten open moeten blijven als strategische reserve. "We hebben de Groningers beloofd dat we geen gas meer gaan winnen, maar we hebben ze niet beloofd dat we de putten volgooien", zegt hij in WNL Op Zondag op NPO 1.

De zorgen over de Nederlandse olie- en gasvoorraden namen deze week toe door de spanningen in het Midden-Oosten. De afgelopen weken werden Nederlanders geconfronteerd met hogere prijzen aan de pomp. De dieselprijs brak vrijdag het record van vier jaar geleden, met een landelijke adviesprijs van 2,375 euro per liter. Ook benzine stijgt, maar minder snel.

Deze hogere brandstofprijzen hangen samen met spanningen in het Midden-Oosten en de oplopende olieprijs. De prijs voor ruwe olie is de afgelopen dagen richting 85 dollar per vat gegaan, wat vrijwel direct doorwerkt in de brandstofprijzen.Ook de gasrekening gaat omhoog, doordat Iran de Straat van Hormuz blokkeert.

"Het donkerste scenario is iets als de Oekraïne-crisis, maar ik denk dat we dat voorlopig nog niet gaan halen", zegt Smeulders over de zorgen bij Nederlandse consumenten. "Destijds was er fysiek geen aardgas meer beschikbaar. De Nord Stream-lijn werd opgeblazen, dus er kwam geen gas meer binnen. Het is nu zo dat er heel veel tankers op de wereldzeeën ronddobberen, dus fysiek gezien is er voldoende gas."

Ook de olievoorraden zijn nog op peil, zegt de professor. "Alleen, we zien nu wel marktwerking. Wie het meest betaalt, krijgt de LNG. Er waren al beelden van tankers die op weg waren naar Europa, maar in Azië werd een hogere prijs geboden, dus ze draaiden om."

WNL Op Zondag gemist? Luister deze uitzending terug als podcast. De tekst gaat hieronder verder.

Smeulders volgt de spanningen op het wereldtoneel op de voet. "Wij zijn op dit moment voor rond de 80 procent afhankelijk van aardgasimport uit het buitenland. Een groot deel daarvan komt bijvoorbeeld uit Noorwegen, maar ook uit de VS. Dat zijn de LNG-tankers, die in de havens van Rotterdam en Eemshaven binnenkomen. Ook landen als Frankrijk, Spanje, Italië en Griekenland zijn daarvan afhankelijk."

Eerder was Europa vooral afhankelijk van Russisch gas, maar sinds de oorlog in Oekraïne is die afhankelijkheid sterk teruggeschroefd. Hoewel Europa nu afhankelijk is van de VS, waarschuwt Smeulders dat president Donald Trump daarmee een drukmiddel in handen heeft. "De vraag is: willen we op langere termijn afhankelijk blijven van de revolverheld uit de VS?"

Gas in Groningen

Door de spanningen op het wereldtoneel laait in Den Haag de discussie op over de gasvoorraden in Groningen. Smeulders noemt het onverstandig dat kabinet-Rutte III besloot alle Groningse gasputten te sluiten door de boorinstallaties met beton te vullen. Hij pleit voor het openhouden van een aantal putten als strategische gasreserve. "Ik denk dat we echt een scheiding moeten maken in de discussie tussen geld verdienen en een noodvoorraad."

Tekst gaat verder onder X.

"Groningen is in het verleden altijd gebruikt om geld te verdienen. Het gas werd opgepompt en geëxporteerd", zegt de hoogleraar. "Nu speelt in de Tweede Kamer de discussie of we een strategische noodvoorraad moeten aanleggen. Zoals heel Nederland denk ik dat dat heel verstandig is. De vraag is nu alleen: wat ga je als strategische noodreserve inzetten?"

Nederland zou de noodvoorraad kunnen uitbreiden. Volgens Smeulders is het verstandiger om in ieder geval een aantal Groningse putten open te houden, waar ook bijvoorbeeld JA21 voor pleit. "Ik denk dat je moet zeggen: wij pompen geen kubieke meter aardgas meer op in Groningen om geld te verdienen. Maar mocht het in de toekomst nodig zijn dat we een strategische noodvoorraad aanspreken, zou het handig zijn dat er nog een paar putten openblijven."

Hij noemt het "dom" dat de putten permanent worden gesloten. "We hebben de Groningers beloofd dat we geen gas meer gaan winnen, maar we hebben ze niet beloofd dat we de putten vol gaan gooien." Smeulders vindt dat de politiek snel de discussie over Groningen moet voeren. "Van de 330 putten zijn er nu al zo'n negentig gesloten, en het gaat redelijk snel. Aan het eind van dit jaar zijn al 120 putten dicht."

'De bodem zegt niet: ik wil aardgas'

Hij denkt dat dit aan de Groningers uit te leggen is. "Allereerst is het natuurlijk zo dat we het hopelijk nooit hoeven te gebruiken. Ten tweede kun je met een deskundige blik naar het veld kijken. Als je bijvoorbeeld in het zuidoostelijke deel kijkt, ver weg van de aardbevingsclusters, dan kun je zeggen: dan houden we daar twintig putten open. We doen er niks mee, maar we storten ze niet vol met beton."

Uit een enquête bleek deze week bovendien dat een meerderheid van de Groningers voor een strategische reserve is. "En we zijn natuurlijk ook nog steeds bezig met een hersteloperatie. Dus de huizen in dat gebied worden ook steeds steviger. Er komen steeds meer huizen die tegen een eventuele aardbeving kunnen."

Daarnaast zijn er ideeën om stikstof in de bodem te injecteren. "Voor de ondergrond maakt het helemaal niet uit wat voor gas erin zit. De bodem zegt niet: ik wil aardgas of ik wil stikstof, als de druk maar op peil blijft. Drukdaling is verantwoordelijk voor de aardbevingen. Als je er aardgas uithaalt en je stopt er bijvoorbeeld stikstof in, blijft de druk hetzelfde. Dat is alweer een optie om het risico op aardbevingen te verminderen."