Lage opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen roept vragen op over draagvlak bestuur

Steeds minder mensen brengen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen hun stem uit. Volgens politiek verslaggever bij Het Parool Tim Wagemakers vinden veel mensen het moeilijk om te snappen waar het over gaat. "Maar loop de deur uit en je ziet het."

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart zit het WNL-radioprogramma In de Kantine in de Wispe Brouwerij in Weesp, een van de uniekere stemlocaties. Volgens Wagemakers zijn inwoners uit Weesp vooral gefrustreerd over het feit dat "alles duurder is geworden of gaat worden omdat ze zich hebben aangesloten bij Amsterdam".

In 2022 besloot Weesp te stoppen als zelfstandige gemeente en zich bij de gemeente Amsterdam te voegen. Hogere belastingen is sindsdien een van de heikele thema's in de Noord-Hollandse stad. Toch is de overstap niet alleen negatief, vertelt Wagemakers. "Je hebt veel minder te zeggen, maar je hebt wel meer geld. Ze willen hier meer sportvelden en Weesp heeft eindelijk geld om grond te kopen", noemt hij als voorbeeld.

Lage opkomst

Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen was de opkomst op zijn zachtst gezegd matig te noemen. De helft van de Nederlanders kwam opdagen om te stemmen. Wagemakers begrijpt dat niet, omdat inwoners juist veel invloed kunnen uitoefenen op de lokale politiek. "Als je je ergert aan te smalle fietspaden of afval dat niet wordt opgehaald, zou je denken: ga stemmen."

Tegelijkertijd sijpelt landelijke politiek, met recente Tweede Kamerverkiezingen in oktober, door naar de lokale politiek, met lage interesse tot gevolg. "We hebben eind 2025 al gestemd en nu moeten we weer", zegt hij over de tendens in de samenleving.

Heeft gemeentebestuur wel draagvlak?

In de gemeente Amsterdam, waar Weesp inmiddels vier jaar onder valt, speelt ook nog iets anders mee. "Er wonen veel internationale mensen. Zij twijfelen of ze iets van de gemeenteraadsverkiezingen moeten vinden en of ze al geworteld genoeg zijn om zich hiermee te bemoeien." Voor mensen met een migratieachtergrond en lagere economische welvaart geldt hetzelfde. "Het zijn allemaal factoren waardoor de opkomst laag is."

Wagemakers spreekt over een kloof tussen wijken in de stad en het stadsbestuur. "Democratisch is het bestuur legitiem, zo werkt dat, maar je kunt je afvragen of dat veel draagvlak heeft."

Cabaretier Marcel Verreck vindt dat mensen democratielessen moeten krijgen. "Ga gewoon stemmen, doe er wat aan. Hou eens op met dat gezeur dat ze ons belazeren! Gedraag je niet als een verwend kind, het is een kleine moeite."