Hoofdredacteur De Telegraaf: 'Veel extreme reacties' op spotprent FvD-leider Lidewij de Vos

Bij De Telegraaf zijn "veel extreme reacties" binnengekomen op de spotprent van Eric van der Wal waarin Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos wordt afgebeeld. Dat zegt De Telegraaf-hoofdredacteur Kamran Ullah in Goedemorgen Nederland op NPO 1. Op de tekening zit De Vos op een hobbelpaard en trekt ze een kar met "nazi-drek" mee. Meerdere lezers hebben naar aanleiding van de prent hun abonnement opgezegd.

De cartoon toont De Vos 'hoog te paard' op een hobbelpaard met de labels 'Poetin' en 'extreemrechts', terwijl achter haar een kar met 'nazi-drek' wordt voortgetrokken. De prent suggereert dat De Vos meebeweegt met extreemrechtse en pro-Poetin-geluiden binnen haar partij. Op de tekening staat de tekst: "Vooralsnog trekt bruintje het prima..."

De cartoon werd vorige week gepubliceerd naar aanleiding van een artikel in de krant over de opmars van Forum voor Democratie. Daarbij werd ook aandacht besteed aan FvD-kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen die actief waren bij extreemrechtse organisaties, zoals de Nederlandse Volks-Unie of Voorpost. Eerder berichtten de Volkskrant en NRC al over kandidaten met een verleden bij extreemrechts of rechts-extremistische bewegingen.

Tekst gaat verder onder X.

Meerdere lezers van De Telegraaf vonden de cartoon over De Vos te ver gaan, vertelt Ullah. "Er zijn abonnees, lezers van ons, die zijn er niet blij mee. Er is kritiek opgekomen van met name de aanhang van Forum voor Democratie. En dat mag."

Hij verdedigt de keuze van de krant om de prent af te drukken: "Die vrijheid van meningsuiting hebben we en geldt ook voor cartoonisten en columnisten. Die hebben hele grote vrijheid van meningsuiting."

'Veel extreme reacties'

In het artikel in De Telegraaf werd dus ook geschreven over het verleden van verschillende kandidaten. "Forum heeft een aantal kandidaten die van antisemitisme worden beschuldigd of actief zijn geweest bij een extreemrechtse organisatie. Daar hebben we een verhaal over gemaakt", zegt Ullah. "Het verhaal ging eigenlijk over het feit dat ze aan het groeien zijn. Ze doen mee in meer dan honderd gemeenten. Veel meer dan vier jaar geleden. De cartoonist maakt daar een cartoon over en ja, dan is een deel van de aanhang niet blij en een deel van de lezers heeft er moeite mee."

Hoeveel mensen hun abonnement naar aanleiding van de cartoon hebben opgezegd, kan de hoofdredacteur niet precies zeggen. "De exacte aantallen weet ik niet. Dat komt bij de klantenservice binnen, daar houd ik mij ook niet elke dag mee bezig. Er zijn wel tientallen reacties ook bij mij binnengekomen. Ik heb ook wat abonnees gebeld en gesproken."

De krant besteedde deze week ook uitgebreid aandacht aan de rel rond D66'er Nathalie van Berkel, die zich terugtrok als kandidaat-staatssecretaris en Kamerlid nadat bleek dat ze onjuiste informatie heeft vermeld over haar studies. "Als iemand iets in het verleden heeft gedaan, ontstaat er ook ophef over en spreken we erover", zegt Ullah, die een verschil merkt met de heftigheid van de reacties op de cartoon. "Er zijn veel extreme reacties geweest op de cartoon."

In een podcast van De Telegraaf noemde hij de cartoon eerder zelf "onsmakelijk". Maar, benadrukt hij: "De smaak van de hoofdredacteur en van de redactie is niet bepalend voor wat we in een cartoon zien of in een column schrijven. Dat is echt de vrijheid van cartoonisten en columnisten en dat is belangrijk. Dat moeten we echt koesteren. Of het nou Jesse Klaver is of Marjolein Faber, of de profeet Mohammed is of Sigrid Kaag; iedereen moet kunnen worden afgebeeld."

Ook spotprent in De Groene Amsterdammer

De cartoon in zijn krant is niet de enige spotprent over De Vos die stof doet opwaaien. Vorige week publiceerde De Groene Amsterdammer een cartoon van Joep Bertrams waarin de FvD-voorvrouw een ketting van ratten draagt, gemaskeerd met hakenkruizen. Gidi Markuszower van Lijst Markuszower noemde het in gesprek met De Telegraaf "behoorlijk onsmakelijk".

Leider van GroenLinks-PvdA Jesse Klaver zei over die tekening: "Ik geef eigenlijk nooit commentaar op cartoons, omdat cartoonisten moeten kunnen maken wat ze willen. Als politicus word je gewoon regelmatig in de zeik genomen en dat is heel goed, want ze controleren de macht."

Ook PVV-leider Geert Wilders liet zich erover uit: "Ik vind het allemaal smakeloos, maar het moet kunnen. Ik heb er van mij gezien die minstens zo erg of erger waren. Voor concentratiekampen en weet ik wat dan ook. Mensen die naar binnen liepen, met allemaal banden om hun arm. Het deugt niet en dat moet je ook gewoon kunnen zeggen. Maar ja, het gebeurt wel en ik kan het ook niet verbieden."

Ullah sluit zich aan bij de reacties van Klaver en Wilders. "Wat Geert Wilders hier zegt, is de spijker op de kop. En wat Klaver zegt: allemaal gewoon waar." Hij lijkt de ophef overigens niet te zwaar op te nemen. "Cartoonisten volgen het nieuws. Ze zien verhalen en denken: hey, in dit verhaal zit wel iets wat ik als karikatuur groter kan maken. Zo gaat dat."