Trump verliest drukmiddel, Oekraïne staat sterker in Genève dankzij EU: 'Ze zijn zelfverzekerder'
Oekraïne staat tijdens de onderhandelingen over vrede sterker dan voorheen nu Europa het gat opvult dat Amerika heeft achtergelaten. Dat zegt Amerikakenner Diederik Brink. Vandaag onderhandelen de Verenigde Staten, Oekraïne en Rusland in het Zwitserse Genève over een einde van het geweld. "Wij leveren nu het geld, de inlichtingen en militaire steun. De Oekraïners zijn zelfverzekerder."
De Amerikaanse regering van president Donald Trump wil dat de oorlog in Oekraïne uiterlijk in juni wordt beëindigd. Of dat lukt, is echter onzeker. Washington had tot voor kort veel invloed in Oekraïne, maar die neemt af. "De Verenigde Staten waren de afgelopen jaren de belangrijkste militaire steunpilaar van Oekraïne. Ze zorgden voor cruciale inlichtingen en financiële steun. Dat is de afgelopen periode verder afgebouwd en die rol is door de EU overgenomen", vertelt Brink in Goedemorgen Nederland op NPO 1.
Met de toenemende onafhankelijkheid groeit bovendien het ongenoegen in Oekraïne over de Trump-regering. "De Russen hebben voorlopig nog weinig op hoeven geven. Als het gaat om grondgebied, zou het kunnen zijn dat ze beloond worden voor het feit dat ze een invasie hebben gedaan en een stuk land hebben veroverd. Dat ligt in Europa gevoelig, dat ligt bij de Oekraïners gevoelig, maar de Amerikanen jagen op een deal."
Amerika richt zich daarbij nog altijd op Oekraïne om tot een deal te komen, maar door het afstoten van de steun nemen de drukmiddelen af. "Oekraïne heeft inmiddels andere vrienden: Europa heeft de rol van Amerika op zich genomen."
Oekraïne zelfverzekerder
Het roept de vraag op hoe vruchtbaar de gesprekken in Zwitserland vandaag zijn. Ondertussen lijkt ook Rusland nog niet geneigd tot concessies. Brink: "Het lijkt niet echt door te dringen tot de Amerikanen dat er meer nodig is om de Russen tot een onderhandelingspositie te dwingen. Het is toch een beetje het principe van de regering van Trump: grote stappen, snel thuis. Ze willen heel snel naar een deal, zonder dat ze de grondvoorwaarden creëren om de Russen ertoe te dwingen."
Hij vraagt zich daarom hardop af of de gesprekken in Genève vruchtbaar zullen zijn. "Trump denkt alleen maar: als we die Russen aan tafel krijgen en Oekraïne tot een concessie dwingen, komen we eruit. Maar omdat de Europeanen hun rol oppakken – wij leveren nu het geld, de inlichtingen en militaire steun – merk je dat de Oekraïners zelfverzekerder zijn. Hun rol zal de komende dagen vooral zijn: we willen zorgen dat we niet te veel concessies doen."
“Trump denkt alleen maar: als we die Russen aan tafel krijgen en Oekraïne tot een concessie dwingen, komen we eruit. Maar je merkt dat de Oekraïners zelfverzekerder zijn.”
Ondanks de cruciale steun voor Oekraïne zit Europa niet aan tafel tijdens de vredesgesprekken. "Wij zorgen nu voor financiële steun en kopen wapens voor Oekraïne bij de Amerikanen. Ook in cruciale inlichtingen spelen wij een steeds grotere rol. Dat wij desondanks niet aan tafel zitten, heeft ermee te maken dat Europa zegt: als Rusland niet laat zien dat het echt wil onderhandelen, heeft het geen zin om te praten", zegt Brink.
Opvallende speech Marco Rubio in München
De Europese afwezigheid aan de onderhandelingstafel kan ook niet worden losgezien van het feit dat de Trump-regering Europa niet als gelijkwaardige partner beschouwt. Toch stoot Amerika Europa niet volledig af. Vrijdag sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio op de veiligheidsconferentie in München hoopvol over de trans-Atlantische relatie. "We willen dat Europa sterk is. We vinden dat Europa moet overleven", zei Rubio.
"Want de twee wereldoorlogen van de vorige eeuw zijn voor ons een blijvende herinnering aan het feit dat ons lot verbonden is en blijft met dat van u. Want we weten dat het lot van Europa nooit irrelevant zal zijn voor ons eigen lot", aldus de buitenlandminister.
Brink luisterde aandachtig naar Rubio. "Zeker die laatste zin – dat ook de Amerikaanse veiligheid verbonden is met die van Europa – is cruciaal", zegt hij over de toespraak. "Dit is terecht een hele andere toon dan J.D. Vance vorig jaar op de conferentie van München had. Hij kwam met gestrekt been erin en zei: deze trans-Atlantische relatie is helemaal over."
“Rubio – jarenlang senator geweest en gewend om met Democraten samen te werken – weet dat je soms een handreiking naar de andere kant moet doen. Hij is de dealmaker van de Trump-regering.”
De Amerikaanse buitenlandminister toont zich vaker een vriend van Europa binnen de Trump-regering. "Rubio – jarenlang senator geweest en gewend om met Democraten samen te werken – weet dat je soms een handreiking naar de andere kant moet doen. Hij is de dealmaker van de Trump-regering. Waar J.D. Vance het gestrekte been is, de man die er hard ingaat, is Rubio zachter op dit soort dossiers."
Voor Europa is dat niet onbelangrijk; Rubio is een machtig figuur binnen de Trump-administratie. "Hij is veiligheidsadviseur; hij koppelt het buitenlandbeleid van de VS aan veiligheidsvraagstukken, én hij is minister van Buitenlandse Zaken", aldus Brink. "Hij heeft dit koninkrijk op zijn bordje gekregen en is degene die de relatie weer probeert te stabiliseren."